Qvatemala

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qvatemala Respublikası
República de Guatemala
Qvatemala
Qvatemala gerbi
Gerbi
Şüar: El País de la Eterna Primavera 
Daim yazın olduğu ölkə
Himn: Guatemala Feliz
Qvatemala xəritədə yeri
Paytaxt
və ən böyük şəhər
Qvatemala şəhəri
Rəsmi dillər ispan dili
Etnik qruplar Mestizo, köklü xalqlar və ağ insanlar
Hökumət Prezident respublikası
Cimmi Morales
Xafet Kabrera
Sahəsi
• Ümumi
108,890 km2 (42,040 sq mi) (107-ci yer)
• Su (%)
1,6
Əhali
• Təxmini  (2015-ci yer)
15,1 milyon (67-ci yer)
• Siyahıya alma (24.XI.2002)
11 237 196
• Sıxlıq
138/km2 (357.4/sq mi)
ÜDM (AQP) 2014 təxmini
• Ümumi
119 milyard (79)
• Adambaşına
7 500 (151-ci)

Qvatemala — Mərkəzi Amerikada dövlət. Sahəsi 108.9 min km², əhalisi 10,9 milyon nəfərdir. İnzibati ərazisi 22 departamentə bölünür. Dövlət və hökumət başçısı prezidentdir. Qanunvericı orqanı birpalatalı Milli Konqresdir. Paytaxtı Qvatemala şəhəridir. Prezident Cimmi Moralesdir. (2016-cı ildən)

Adın etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Atstek dilindəki "quauhtemallan" sözündən - meşə ilə örtülü yer mənasını verir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

1523-1524-cü illərdə ərazisi ispanlar tərəfindən işğal edilmişdir. Bu işğal 1821-ci ilədək davam etmişdir. Elə həmin ildə ölkə müstəqillik əldə edir.

1823-1839-cu illərdə Mərkəzi Amerika Birləşmiş Əyalətləri Federasiyasının tərkibində varlığını sürdürür.

Bir sıra hərbi çevrilişlərdən sonra 1952-1985-ci illərdə ölkədə hərbi diktatura rejimi bərqərar olur.

Nəhayət 1996-cı ildə hökumətlə Qvatemala Milli İnqilabi Hərəkatı arasında sülh haqqında müqavilə imzalanır.

Fiziki-coğrafi xarakteristika[redaktə | əsas redaktə]

Ölkə Şimali Amerika qitəsində yerləşir və qərbdə Meksika, cənubda Salvador, şərqdə Beliz və cənub şərqdə Honduras ilə qonşudur.

İnzibati ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

Ölkənin ərazisi 108,889 km²-dir. Şəhər və kəndlərdən ibarətdir.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi Amerikanın ən kasıb ölkələrindən biri hesab olunur. Hazırda 400.000 insanın işsiz olduğu göstərilir. Başqa sözlə əhalinin 56,2 % yoxsul şəraitdə yaşayır.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

15,806,675. Əhalinin 59,4%-ni metislər, qlanın isə başqa yerli etnoslar təşkil edir.

Dil[redaktə | əsas redaktə]

Rəsmi dil ispan dili olsa da bəzi qismlərdə yerli qvatemal dilində danışırlar.

Din[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisinin 50-60 %-i xristianlığın katolik məzhəbinə, 30-40 %-i protestanlıq, qalanları isə provaslavlıq məzhəbinə qulluq edirlər.

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

Ölkənin paytaxtında müxtəlif muzey və qallereyalar fəaliyyət göstərir.

İdman[redaktə | əsas redaktə]

Futbol ölkənin ən populyar idman növüdür.

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Ölkədə adətən ikinci dərəcəli məktəblər fəaliyyət göstərir və bunların hamısı pulsuzdur.

Mətbəx[redaktə | əsas redaktə]

Əsaəsən mayya mətbəxinin nümunələrindən qida kimi istifadə olunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]


Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]