Lesoto

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Koordinatlar: 29°34′00″ c. e. 28°17′00″ ş. u. / 29.56667° c. e. 28.28333° ş. u. / -29.56667; 28.28333

Lesoto krallığı
soto Muso oa Lesotho
ing. Kingdom of Lesotho
Lesoto bayrağı Lesoto gerbi
Bayrağı Gerbi
Lesoto – xəritədə yeri
Paytaxt Maseru(267 min nəfər,2014-cü il)
Böyük şəhərlər Maseru
Rəsmi dil sesoto və ingilis dili
Etnik qruplar basuto-97%
İdarəetmə forması Konsitutsiyalı monarxiya
kral III Letsie [ 7.II.1996 ]
baş nazir Betuel Pakalita Mosisili [7.III.2015 ]
Yaranması
Ərazi
• Ümumi

30 355 km² (142-ci yer)
Əhali
• Təxmini sayı (2015)
• Siyahıyaalma (9.IV.2006)
Əhali sıxlığı

2 120 min nəfər (144-cü yer)
1 876 633 nəfər
69 nəfər/km²
ÜDM (AQP)
  • Cəmi
  • Adam başına

$4 265 mln.  (147 yer)
$2200  (192 yer)
Pul vahidi loti (LSL)
Saat qurşağı +2 (UKV)
İnternet domeni .ls
Telefon kodu +266


Lesoto vilayətləri

LesotoAfrikanın cənubunda anklav dövlət, dörd tərəfdən Cənubi Afrika Respublikası ilə əhatə olunub.

Etimologiya[redaktə | əsas redaktə]

Soto (suta) milləti etnonimindən yaranıb, soto dilidə danışan insanların ölkəsi mənasını verir. Müstəqilliyin qazanıldığı 1966-ci ilə qədər istifadə edilən Basutoland isə Basotoluların yaşadığı ölkə mənasını verirdi

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1868-1966-cı illərdə Böyük Britaniyanın protektoratı olmuşdur. Basutoland adlandırılan bu ərazi 1965-ci ildə isə daxili özünüidarəni əldə edir. 1966-cı ildə müstəqillik əldə etmişdir, o vaxtdan ölkədə müntəzəm olaraq hərbi çevrilişlər baş verir. 1970-ci ildə dövlət çevrilişi nəticəsində hakimiyyət hərbçilərin əlinə keçir. 1993-cü ildə hərbi rejim ölkəyə rəhbərliyi öz üzərindən atır. Ölkədə cəmi bir dəfə - 2002-ci ildə insidentsiz seçki keçirilib.

Dövlət quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Dövlət quruluşu konstitusiyalı monarxiyadır.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Sahəsi 30 000 km²-dir. Cənubi Afrikada yerləşir. Paytaxtı Maseru şəhəridir. Lesotho Afrika qitəsində yerləşən kiçik ölkələrdən biridir. Ölkə sahəsinə görə 54 Afrika ölkəsi içində 42-ci yerdədir. Dünyada San Marino və Vatikan kimi hər tərəfdən ancaq bir ölkə ilə həmsərhəd olan Lesotho, qonşusu Cənubi Afrika Respublikası ilə 909 km-lik sərhədə malikdir. Bu xüsusiyyəti ilə dənizə də çıxışı olmayan ölkə torpaqlarının böyük hissəsinin yüksəklikdə yerləşdiyi üçün Səmadakı krallıq ( The Kingdom in the Sky ) olaraq da adlandırılmaqdadır.

Relyef[redaktə | əsas redaktə]

Ölkənin ərazisi şərqdən və cənubdan Əjdaha dağları ilə əhatə olunumuş Basuto yaylasında yerləşir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Lesotho Afrikada olan müstəqil ölkələr içində əhalinin şəxsiyyət , mədəni və ənənə baxımından bir-birinə yaxın olduğu çox az ölkələrdən biridir. Ölkədə yaşayan iki milyona yaxın əhalinin 99% nisbətində özünü Bantu etnik qrupunun cənub qrupu üzvü olan Basutho etnik qrupuna üzvdür. Bundan başqa çox az da olsa Zulu, Xhosa etnik qrupları, Avropalılar və Asiyalılar yaşamaqdadır.

Ölkə əhalisi gənclərdən ibarət olub, 2013-cu ilin təxmini məlumatlarına görə 53,3%-i 0-24 yaş aralığındadır. Ölkənin yalnız5,4%-i 65 yaş və yuxarıdır.

0-14 yaş: 33.1% (kişi 322,189 / qadın 319,618)
15 -24 Yaş: 20.2% (kişi 185,931 / qadın 205,643)
25 -54 Yaş: 36.3% (kişi 344,120 / qadın 359,370)
55 -64 Yaş: 4.9% (kişi 50,781 / qadın 44,399)
65 Yaş və yuxarı: 5.4% (kişi 52,241 / qadın 51,889)

Dil[redaktə | əsas redaktə]

Ölkənin Sesothoİngilis olmaqla iki rəsmi dili var. Ölkə əhalisinin 99%-i Sesotho dilini ana dili olaraq qəbul etdiyi halda, İngilis dili Birləşmiş Krallıq müstəmləkə dövründən qalan bir miras olaraq rəsmi dilə əlavə edilmişdir. Bu iki dilidən başqa çox az da olsa bəzi yerlərdə Dinka, Xhosaca və Sephuthi dilində danışırlar.

Din[redaktə | əsas redaktə]

Lesotho əhalisinin 90%-lik çox böyük bir hissəsi xristian dininə görə həyatını yaşayır. Xristian dininə mənsub icmaların yarısına yaxını katolik məzhəbinə, 40% -i protestant məzhəbinə görə dini tələblərini yerinə yetirərkən, 10%-i isə yerli Afrika hristiyanlığına inanır. Ölkədə geri qalan 10% əhali isə Afrika təbiət dinlərinə inanmaqda olub, çox az adam isə islamahinduizmə inanır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]


Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]