İnsan inkişafı indeksinə görə ölkələrin siyahısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İnsan İnkişafı İndeksinə görə ölkələrin siyahısı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramının 2019-cu il təxminləri əsasında tərtib edilmiş və 15 dekabr 2020-ci ildə dərc olunmuş İnsan İnkişafı Hesabatına daxil edilmişdir . Siyahıya 193 BMT üzv dövlətindən 187-si, həmçinin Hong Kong ( ÇXR- in xüsusi inzibati bölgəsi ) və Fələstin daxildir . 6 государств - BMT-yə üzv olan ölkələr ( Şimali Koreya, Monako, Nauru, San Marino, SomaliTuvalu ) məlumat çatışmazlığı səbəbindən daxil edilmir. İnsan İnkişafı İndeksi (İİİ) dünya ölkələri üçün ömür, savad, təhsilhəyat standartlarının hərtərəfli müqayisəli ölçüsüdür. Bu indeks inkişaf etmiş, inkişaf etməkdə olan və az inkişaf etmiş ölkələri ayırmaq və iqtisadi siyasətlərin həyat keyfiyyətinə təsirini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. İndeks 1990-cı ildə Pakistanlı iqtisadçı Махбубом уль-Хаком[en] və Hindistanlı iqtisadçı Amartya Sen . 2010-cu ildə indeksin hesablanması metodu bir qədər dəyişdirildi.

Ölkələr öz inkişaf səviyyəsinə görə dörd geniş kateqoriyaya bölünür: çox yüksək, yüksək, ortaaşağı insan inkişafı.

Həmçinin[redaktə | mənbəni redaktə et]

(hər şey əvvəlki hesabatla müqayisə olunur)

▲ — artırmaq;
▬ — qaydasında;
—azalma;

İndiki siyahıda eyni İİİ dəyərləri eyni reytinqə gətirib çıxarmır, çünki İİİ dərəcəsi altıncı ondalık yerə qədər İİİ dəyərləri istifadə edilərək təyin olunur.

Çox yüksək HDI[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yer Ölkə HDİ
в 2019 (hesabat 2020) Əvvəlki dövrdən fərq İndeks2019 (hesabat 2020) Əvvəlki dövrdən fərq
1  Norveç 0.957 0.003
2 (1)  İrlandiya 0.955 0.013
2  İsveçrə 0.955 0.009
4  Honkonq 0.949 0.010
4 (2)  İslandiya 0.949 0.011
6 (2)  Almaniya 0.947 0.008
7 (1)  İsveç 0.945 0.008
8 (3)  Avstraliya 0.944 0.006
8  Niderland 0.944 0.011
10 (1)  Danimarka 0.940 0.010
11 (1)  Finlandiya 0.938 0.013
11 (2)  Sinqapur 0.938 0.003
13 (2)  Böyük Britaniya 0.932 0.012
14 (3)  Belçika 0.931 0.012
14  Yeni Zelandiya 0.931 0.010
16 (2)  Kanada 0.929 0.007
17 (2)  ABŞ 0.926 0.006
18 (2)  Avstriya 0.922 0.008
19 (3)  İsrail 0.919 0.013
19  Yaponiya 0.919 0.004
19 (1)  Lixtenşteyn 0.919 0.002
22 (2)  Sloveniya 0.917 0.015
23 (1)  Cənubi Koreya 0.916 0.010
23 (2)  Lüksemburq 0.916 0.007
25  İspaniya 0.904 0.011
26  Fransa 0.901 0.010
27 (1)  Çexiya 0.900 0.009
28  Malta 0.895 0.010
29 (1)  Estoniya 0.892 0.010
29  İtaliya 0.892 0.009
31 (4)  BƏƏ 0.890 0.024
32  Yunanıstan 0.888 0.016
33 (2)  Kipr 0.887 0.014
Место Страна ИЧР
в 2019 (доклад 2020) Разница с предыдущим периодом Индекс 2019 (доклад 2020) Разница с предыдущим периодом
34  Litva 0.882 0.013
35 (3)  Polşa 0.880 0.008
36  Andorra 0.868 0.011
37 (2)  Latviya 0.866 0.012
38 (2)  Portuqaliya 0.864 0.014
39 (3)  Slovakiya 0.860 0.003
40 (3)  Macarıstan 0.854 0.009
40 (4)  Səudiyyə Ərəbistanı 0.854 0.003
42 (3)  Bəhreyn 0.852 0.014
43 (1)  Çili 0.851 0.004
43 (3)  Xorvatiya 0.851 0.014
45 (4)  Qətər 0.848
46 (3)  Argentina 0.845 0.015
47 (4)  Bruney 0.838 0.007
48 (4)  Monteneqro 0.829 0.013
49 (3)  Rumıniya 0.828 0.012
50 (5)  Palau 0.826 0.012
51 (1)  Qazaxıstan 0.825 0.008
52 (3)  Rusiya 0.824
53 (3)  Belarus 0.823 0.006
54 (5)  Türkiyə 0.820 0.014
55 (2)  Uruqvay 0.817 0.009
56 (4)  Bolqarıstan 0.816
57 (10)  Panama 0.815 0.020
58 (2)  Baham adaları 0.814 0.009
58 (2)  Barbados 0.814 0.001
60 (13)  Oman 0.813 0.021
61 (9)  Gürcüstan 0.812 0.026
62 (6)  Kosta-Rika 0.810 0.016
62 (1)  Malayziya 0.810 0.006
64 (7)  Küveyt 0.806 0.002
64 (1)  Serbiya 0.806 0.007
66  Mavriki 0.804 0.008

Yüksək HDI[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yer Ölkə İİİ
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
67 (5)  Seyşel adaları 0.796 0.005
67 (4)  Trinidad və Tobaqo 0.796 0.003
70 (5)  İran 0.783 0.014
69 (1)  Albaniya 0.791 0.006
71 (5)  Şri-Lanka 0.780 0.010
72 (1)  Kuba 0.778 0.001
73 (1)  Sent-Kits və Nevis 0.777 0.001
74 (4)  Antiqua və Barbuda 0.776 0.004
75 (2)  Bosniya və Herseqovina 0.769 0.001
76 (2)  Meksika 0.767 0.007
77 (6)  Tailand 0.765 0.010
78 (3)  Qrenada 0.763 0.009
79  Braziliya 0.761 0.002
79 (11)  Kolumbiya 0.761 0.014
81 (2)  Ermənistan 0.760 0.005
82 (3)  Əlcəzair 0.759 0.005
82 (2)  Şimali Makedoniya 0.759 0.002
82 (7)  Peru 0.759 0.009
85 (1)  ÇXR 0.758 0.006
85 (1)  Ekvador 0.758 0.006
87 (7)  Azərbaycan 0.754 0.003
88  Ukrayna 0.750 0.001
89 (5)  Dominikan Respublikası 0.745 0.009
89 (1)  Sent-Lüsiya 0.745 0.002
Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
91 (4)  Tunis 0.739 0.004
92  Monqolustan 0.735 0.006
Мир 0.731 0.003
93 (13)  Livan 0.730 0.027
94 (7)  Botsvana 0.728 0.011
94 (5)  Sent-Vinsent və Qrenadin 0.728 0.005
96 (1)  Yamayka 0.726 0.006
96 (18)  Venesuela 0.726 0.035
98 (5)  Dominika 0.724 0.009
98 (6)  Fici 0.724 0.017
98 (12)  Paraqvay 0.724 0.022
98 (2)  Surinam 0.724 0.004
102 (7)  İordaniya 0.723 0.012
103 (3)  Beliz 0.720 0.012
104 (3)  Maldiv adaları 0.719 0.002
105 (7)  Tonqa 0.717 0.009
106 (7)  Filippin 0.712 0.013
107 (5)  Moldova 0.711 0.011
108  Türkmənistan 0.710 0.004
108 (3)  Özbəkistan 0.710
110 (2)  Liviya 0.708 0.002
111 (5)  İndoneziya 0.707 0.013
111 (7)  Samoa 0.707 0.006
113  Cənubi Afrika Respublikası 0.705 0.006
114 (4)  Boliviya 0.703 0.010
115 (5)  Qabon 0.702
116 (1)  Misir 0.700 0.004

Orta İİM[redaktə | mənbəni redaktə et]

Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
117 (11)  Marşall adaları 0.698 0.010
118 (2)  Vyetnam 0.693 0.001
119  Fələstin Dövləti 0.690 0.004
120  İraq 0.689 0.004
121 (2)  Mərakeş 0.676 0.009
122  Qırğızıstan 0.674 0.002
123 (2)  Qayana 0.670 0.016
124 (3)  Salvador 0.667 0.007
125 (2)  Tacikistan 0.656 0.006
126 (1)  Kabo-Verde 0.651 0.003
126 (1)  Qvatemala 0.651 0.001
126 (2)  Nikaraqua 0.651 0.007
129 (1)  Hindistan 0.647 0.007
130 (1)  Namibiya 0.645 0.002
131 (1)  Şərqi Timor 0.626 0.001
132 (1)  Honduras 0.623 0.006
132 (2)  Kiribati 0.623 0.011
134  Butan 0.617 0.005
135 (1)  Banqladeş 0.614 0.006
Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
135 (4)  Mikroneziya 0.614 0.013
137 (6)  San-Tome və Prinsipi 0.609 0.020
138 (1)  Konqo Respublikası 0.608 0.002
138 (6)  Esvatini 0.608 0.020
140 (1)  Laos 0.604 0.003
141 (3)  Vanuatu 0.597 0.006
142 (2)  Qana 0.596 0.004
143 (1)  Zambiya 0.591 0.003
144 (3)  Ekvatorial Qvineya 0.588 0.003
145 (3)  Myanma 0.584 0.006
146  Kamboca 0.581 0.001
147 (5)  Keniya 0.579 0.011
147 (2)  Nepal 0.579 0.005
149 (2)  Anqola 0.574 0.007
150 (1)  Kamerun 0.563 0.007
150 (6)  Zimbabve 0.563 0.027
152 (2)  Pakistan 0.560 0.002
153 (1)  Solomon adaları 0.557 0.011

Aşağı HDI[redaktə | mənbəni redaktə et]

Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
154 (1)  Suriya 0.549 0.013
155 (2)  Papua-Yeni Qvineya 0.543 0.001
156 (9)  Komor adaları 0.538 0.035
157 (1)  Ruanda 0.536 0.012
158 (1)  Nigeriya 0.534 0.002
159 (5)  Tanzaniya 0.528 0.010
159 (3)  Uqanda 0.528 0.012
161 (2)  Mavritaniya 0.527 0.007
162 (1)  Madaqaskar 0.521 0.002
163  Benin 0.520 0.005
164 (5)  Lesoto 0.518 0.002
165 (5)  Kot-d'İvuar 0.516 0.024
166 (2)  Seneqal 0.514 0.009
167 (2)  Toqo 0.513 0.010
168 (1)  Sudan 0.507 0.005
169 (1)  Haiti 0.503 0.005
170 (2)  Əfqanıstan 0.496 0.002
171 (1)  Cibuti 0.495 0.019
172 (1)  Malavi 0.485 0.008
Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
173  Efiopiya 0.470 0.007
174  Qambiya 0.466 0.006
174 (1)  Qvineya 0.466 0.007
176 (5)  Liberiya 0.465 0.030
177 (1)  Yəmən 0.463 0.011
178 (1)  Qvineya-Bisau 0.461 0.006
179 (3)  Konqo Demokratik Respublikası 0.459 0.002
180  Mozambik 0.446 0.009
181 (3)  Syerra-Leone 0.438 0.019
182 (1)  Burkina-Faso 0.434 0.011
182 (3)  Eritreya 0.434 0.006
184 (2)  Mali 0.427
185  Burundi 0.423 0.006
186 (1)  Cənubi Sudan 0.413 0.025
187 (1)  Çad 0.401 0.003
188  Mərkəzi Afrika Respublikası 0.381 0.014
189  Niger 0.377 0.023

Ölkə və qitə üzrə İİİ[redaktə | mənbəni redaktə et]

Asiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ən yüksək 10 İİİ

Yer Ölkə İİİ
Ən yüksək İİİ
1  Honkonq 0.949
2  Sinqapur 0.938
3  İsrail 0.919
3  Yaponiya 0.919
5  Cənubi Koreya 0.916
6  BƏƏ 0.890
7  Kipr 0.887
8  Səudiyyə Ərəbistanı 0.854
9  Bəhreyn 0.852
10  Qətər 0.848

Ən aşağı 10 İİİ

Yer Ölkə İİİ
Aşağı İİİ
1  Yəmən 0.463
2  Əfqanıstan 0.496
3  Suriya 0.549
Orta İİİ
4  Pakistan 0.560
5  Nepal 0.579
6  Kamboca 0.581
7  Myanma 0.584
8  Laos 0.604
9  Banqladeş 0.614
10  Butan 0.617

Şimali Amerika[redaktə | mənbəni redaktə et]

10 самых высоких ИЧР

Место Страна ИЧР
Очень высокий ИЧР
1  Kanada 0.929
2  ABŞ 0.926
3  Panama 0.815
4  Barbados 0.814
4  Baham adaları 0.814
6  Kosta-Rika 0.810
Высокий ИЧР
7  Trinidad və Tobaqo 0.796
8  Kuba 0.778
9  Sent-Kits və Nevis 0.777
10  Antiqua və Barbuda 0.776

10 самых низких ИЧР

Место Страна ИЧР
Низкий ИЧР
1  Haiti 0.503
Средний ИЧР
2  Honduras 0.623
3  Qvatemala 0.651
3  Nikaraqua 0.651
5  Salvador 0.667
Высокий ИЧР
6  Beliz 0.720
7  Dominika 0.724
8  Yamayka 0.726
9  Sent-Vinsent və Qrenadin 0.728
10  Dominikan Respublikası 0.745
10  Sent-Lüsiya 0.745

Cənubi Amerika[redaktə | mənbəni redaktə et]

10 самых высоких ИЧР

Место Страна ИЧР
Очень высокий ИЧР
1  Çili 0.847
2  Argentina 0.830
3  Uruqvay 0.808
Высокий ИЧР
4  Braziliya 0.761
4  Kolumbiya 0.761
6  Peru 0.759
7  Ekvador 0.758
8  Venesuela 0.726
9  Surinam 0.724
9  Paraqvay 0.724

10 самых низких ИЧР

Место Страна ИЧР
Средний ИЧР
1  Qayana 0.670
Высокий ИЧР
2  Boliviya 0.703
3  Paraqvay 0.724
3  Surinam 0.724
5  Venesuela 0.726
6  Ekvador 0.758
7  Peru 0.759
8  Kolumbiya 0.761
8  Braziliya 0.761
Очень высокий ИЧР
10  Uruqvay 0.808

Afrika[redaktə | mənbəni redaktə et]

10 самых высоких ИЧР

Место Страна ИЧР
Очень высокий ИЧР
1  Seyşel adaları 0.801
Высокий ИЧР
2  Mavriki 0.796
3  Əlcəzair 0.759
4  Tunis 0.739
5  Botsvana 0.728
6  Liviya 0.708
7  Cənubi Afrika Respublikası 0.705
8  Qabon 0.702
9  Misir 0.700
Средний ИЧР
10  Mərakeş 0.676

10 самых низких ИЧР

Место Страна ИЧР
Низкий ИЧР
1  Niger 0.377
2  Mərkəzi Afrika Respublikası 0.381
3  Çad 0.401
4  Cənubi Sudan 0.413
5  Burundi 0.423
6  Mali 0.427
7  Eritreya 0.434
7  Burkina-Faso 0.434
9  Syerra-Leone 0.438
10  Mozambik 0.446

Avropa[redaktə | mənbəni redaktə et]

10 самых высоких ИЧР

Место Страна ИЧР
Очень высокий ИЧР
1  Norveç 0.957
2  İrlandiya 0.955
2  İsveçrə 0.955
4  İslandiya 0.949
5  Almaniya 0.947
6  İsveç 0.945
7  Niderland 0.944
8  Danimarka 0.940
9  Finlandiya 0.938
10  Böyük Britaniya 0.932

10 самых низких ИЧР

Место Страна ИЧР
Высокий ИЧР
1  Moldova 0.711
2  Ukrayna 0.750
3  Azərbaycan 0.754
4  Şimali Makedoniya 0.759
5  Ermənistan 0.760
6  Bosniya və Herseqovina 0.769
7  Albaniya 0.791
Очень высокий ИЧР
8  Serbiya 0.806
9  Gürcüstan 0.812
10  Bolqarıstan 0.816

Avstraliya və Okeaniya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ən yüksək 10 İİİ

Yer Ölkə İİİ
Ən yüksək İİİ
1  Avstraliya 0.938
2  Yeni Zelandiya 0.921
3  Palau 0.814
Yüksək İİİ
4  Fici 0.724
5  Tonqa 0.717
6  Samoa 0.707
Orta İİİ
7  Marşall adaları 0.698
8  Kiribati 0.623
9  Mikroneziya 0.614
10  Vanuatu 0.597

Ən aşağı 10 İİİ

Yer Ölkə İİİ
Aşağı İİİ
1  Papua-Yeni Qvineya 0.543
Orta İİİ
2  Solomon adaları 0.557
3  Vanuatu 0.597
4  Mikroneziya 0.614
5  Kiribati 0.623
6  Marşall adaları 0.698
Yüksək İİİ
7  Samoa 0.707
8  Tonqa 0.717
9  Fici 0.724
Ən yüksək İİİ
10  Palau 0.814

Bölgələr və qruplar üzrə İİİ[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bölgə və ya qrup HDİ
2017
Çox yüksək HDİ ОЭСР 0,895
Yüksək HDİ
Şərq, Cənubi Avropa и Orta Asiya 0,771
Latın Amerikası и Karib dənizi 0,758
Азиатско-Тихоокеанский регион 0,733
Мир 0,728
Малые островные развивающиеся государства 0,722
Средний ИЧР
Арабские страны 0,699
Южная Азия 0,638
Низкий ИЧР
Чёрная Африка 0,537
Наименее развитые страны 0,524

Hesabatda itkin düşən ölkələr[redaktə | mənbəni redaktə et]

İl Ölkə HDI Yer
Nəşr Məlumat
Ən yüksək HDİ
1997 M/D  Monako 0,946 M/D
1997 M/D  San-Marino 0,944 M/D
Высокий ИЧР
1998 1995  Şimali Koreya 0,766 75
Средний ИЧР
1998 M/D  Nauru 0,663 M/D
1998 M/D  Tuvalu 0,583 M/D
Низкий ИЧР
2001 2001  Somali 0,284 161

  • Səhiyyə, təhsil və gəlir bölgüsündə bərabərsizliklər nəzərə alınaraq insan inkişafı indeksinə görə ölkələrin siyahısı
  • Ömür uzunluğuna görə ölkələrin siyahısı
  • İnsan inkişafı indeksinə görə Rusiya Federasiyasının subyektlərinin siyahısı

Qeydlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Links[redaktə | mənbəni redaktə et]