İnsan inkişafı indeksinə görə ölkələrin siyahısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İnsan İnkişafı İndeksinə görə ölkələrin siyahısı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramının 2019-cu il təxminləri əsasında tərtib edilmiş və 15 dekabr 2020-ci ildə dərc olunmuş İnsan İnkişafı Hesabatına daxil edilmişdir . Siyahıya 193 BMT üzv dövlətindən 187-si, həmçinin Hong Kong ( ÇXR- in xüsusi inzibati bölgəsi ) və Fələstin daxildir . 6 государств - BMT-yə üzv olan ölkələr ( Şimali Koreya, Monako, Nauru, San Marino, SomaliTuvalu ) məlumat çatışmazlığı səbəbindən daxil edilmir. İnsan İnkişafı İndeksi (İİİ) dünya ölkələri üçün ömür, savad, təhsilhəyat standartlarının hərtərəfli müqayisəli ölçüsüdür. Bu indeks inkişaf etmiş, inkişaf etməkdə olan və az inkişaf etmiş ölkələri ayırmaq və iqtisadi siyasətlərin həyat keyfiyyətinə təsirini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. İndeks 1990-cı ildə Pakistanlı iqtisadçı Махбубом уль-Хаком[en] və Hindistanlı iqtisadçı Amartya Sen . 2010-cu ildə indeksin hesablanması metodu bir qədər dəyişdirildi.

Ölkələr öz inkişaf səviyyəsinə görə dörd geniş kateqoriyaya bölünür: çox yüksək, yüksək, ortaaşağı insan inkişafı.

Həmçinin[redaktə | əsas redaktə]

(hər şey əvvəlki hesabatla müqayisə olunur)

▲ — artırmaq;
▬ — qaydasında;
—azalma;

İndiki siyahıda eyni İİİ dəyərləri eyni reytinqə gətirib çıxarmır, çünki İİİ dərəcəsi altıncı ondalık yerə qədər İİİ dəyərləri istifadə edilərək təyin olunur.

Çox yüksək HDI[redaktə | əsas redaktə]

Yer Ölkə HDİ
в 2019 (hesabat 2020) Əvvəlki dövrdən fərq İndeks2019 (hesabat 2020) Əvvəlki dövrdən fərq
1 Norveç Norveç 0.957 0.003
2 (1) İrlandiya İrlandiya 0.955 0.013
2 İsveçrə İsveçrə 0.955 0.009
4 Honkonq Honkonq 0.949 0.010
4 (2) İslandiya İslandiya 0.949 0.011
6 (2) Almaniya Almaniya 0.947 0.008
7 (1) İsveç İsveç 0.945 0.008
8 (3) Avstraliya Avstraliya 0.944 0.006
8 Niderland Niderland 0.944 0.011
10 (1) Danimarka Danimarka 0.940 0.010
11 (1) Finlandiya Finlandiya 0.938 0.013
11 (2) Sinqapur Sinqapur 0.938 0.003
13 (2) Böyük Britaniya Böyük Britaniya 0.932 0.012
14 (3) Belçika Belçika 0.931 0.012
14 Yeni Zelandiya Yeni Zelandiya 0.931 0.010
16 (2) Kanada Kanada 0.929 0.007
17 (2) ABŞ ABŞ 0.926 0.006
18 (2) Avstriya Avstriya 0.922 0.008
19 (3) İsrail İsrail 0.919 0.013
19 Yaponiya Yaponiya 0.919 0.004
19 (1) Lixtenşteyn Lixtenşteyn 0.919 0.002
22 (2) Sloveniya Sloveniya 0.917 0.015
23 (1) Cənubi Koreya Cənubi Koreya 0.916 0.010
23 (2) Lüksemburq Lüksemburq 0.916 0.007
25 İspaniya İspaniya 0.904 0.011
26 Fransa Fransa 0.901 0.010
27 (1) Çexiya Çexiya 0.900 0.009
28 Malta Malta 0.895 0.010
29 (1) Estoniya Estoniya 0.892 0.010
29 İtaliya İtaliya 0.892 0.009
31 (4) BƏƏ BƏƏ 0.890 0.024
32 Yunanıstan Yunanıstan 0.888 0.016
33 (2) Kipr Kipr 0.887 0.014
Место Страна ИЧР
в 2019 (доклад 2020) Разница с предыдущим периодом Индекс 2019 (доклад 2020) Разница с предыдущим периодом
34 Litva Litva 0.882 0.013
35 (3) Polşa Polşa 0.880 0.008
36 Andorra Andorra 0.868 0.011
37 (2) Latviya Latviya 0.866 0.012
38 (2) Portuqaliya Portuqaliya 0.864 0.014
39 (3) Slovakiya Slovakiya 0.860 0.003
40 (3) Macarıstan Macarıstan 0.854 0.009
40 (4) Səudiyyə Ərəbistanı Səudiyyə Ərəbistanı 0.854 0.003
42 (3) Bəhreyn Bəhreyn 0.852 0.014
43 (1) Çili Çili 0.851 0.004
43 (3) Xorvatiya Xorvatiya 0.851 0.014
45 (4) Qətər Qətər 0.848
46 (3) Argentina Argentina 0.845 0.015
47 (4) Bruney Bruney 0.838 0.007
48 (4) Monteneqro Monteneqro 0.829 0.013
49 (3) Rumıniya Rumıniya 0.828 0.012
50 (5) Palau Palau 0.826 0.012
51 (1) Qazaxıstan Qazaxıstan 0.825 0.008
52 (3) Rusiya Rusiya 0.824
53 (3) Belarus Belarus 0.823 0.006
54 (5) Türkiyə Türkiyə 0.820 0.014
55 (2) Uruqvay Uruqvay 0.817 0.009
56 (4) Bolqarıstan Bolqarıstan 0.816
57 (10) Panama Panama 0.815 0.020
58 (2) Baham adaları Baham adaları 0.814 0.009
58 (2) Barbados Barbados 0.814 0.001
60 (13) Oman Oman 0.813 0.021
61 (9) Gürcüstan Gürcüstan 0.812 0.026
62 (6) Kosta-Rika Kosta-Rika 0.810 0.016
62 (1) Malayziya Malayziya 0.810 0.006
64 (7) Küveyt Küveyt 0.806 0.002
64 (1) Serbiya Serbiya 0.806 0.007
66 Mavriki Mavriki 0.804 0.008

Yüksək HDI[redaktə | əsas redaktə]

Yer Ölkə İİİ
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
67 (5) Seyşel adaları Seyşel adaları 0.796 0.005
67 (4) Trinidad və Tobaqo Trinidad və Tobaqo 0.796 0.003
70 (5) İran İran 0.783 0.014
69 (1) Albaniya Albaniya 0.791 0.006
71 (5) Şri-Lanka Şri-Lanka 0.780 0.010
72 (1) Kuba Kuba 0.778 0.001
73 (1) Sent-Kits və Nevis Sent-Kits və Nevis 0.777 0.001
74 (4) Antiqua və Barbuda Antiqua və Barbuda 0.776 0.004
75 (2) Bosniya və Herseqovina Bosniya və Herseqovina 0.769 0.001
76 (2) Meksika Meksika 0.767 0.007
77 (6) Tailand Tailand 0.765 0.010
78 (3) Qrenada Qrenada 0.763 0.009
79 Braziliya Braziliya 0.761 0.002
79 (11) Kolumbiya Kolumbiya 0.761 0.014
81 (2) Ermənistan Ermənistan 0.760 0.005
82 (3) Əlcəzair Əlcəzair 0.759 0.005
82 (2) Şimali Makedoniya Şimali Makedoniya 0.759 0.002
82 (7) Peru Peru 0.759 0.009
85 (1) ÇXR ÇXR 0.758 0.006
85 (1) Ekvador Ekvador 0.758 0.006
87 (7) Azərbaycan Azərbaycan 0.754 0.003
88 Ukrayna Ukrayna 0.750 0.001
89 (5) Dominikan Respublikası Dominikan Respublikası 0.745 0.009
89 (1) Sent-Lüsiya Sent-Lüsiya 0.745 0.002
Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
91 (4) Tunis Tunis 0.739 0.004
92 Monqolustan Monqolustan 0.735 0.006
Мир 0.731 0.003
93 (13) Livan Livan 0.730 0.027
94 (7) Botsvana Botsvana 0.728 0.011
94 (5) Sent-Vinsent və Qrenadin Sent-Vinsent və Qrenadin 0.728 0.005
96 (1) Yamayka Yamayka 0.726 0.006
96 (18) Venesuela Venesuela 0.726 0.035
98 (5) Dominika Dominika 0.724 0.009
98 (6) Fici Fici 0.724 0.017
98 (12) Paraqvay Paraqvay 0.724 0.022
98 (2) Surinam Surinam 0.724 0.004
102 (7) İordaniya İordaniya 0.723 0.012
103 (3) Beliz Beliz 0.720 0.012
104 (3) Maldiv adaları Maldiv adaları 0.719 0.002
105 (7) Tonqa Tonqa 0.717 0.009
106 (7) Filippin Filippin 0.712 0.013
107 (5) Moldova Moldova 0.711 0.011
108 Türkmənistan Türkmənistan 0.710 0.004
108 (3) Özbəkistan Özbəkistan 0.710
110 (2) Liviya Liviya 0.708 0.002
111 (5) İndoneziya İndoneziya 0.707 0.013
111 (7) Samoa Samoa 0.707 0.006
113 Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika Respublikası 0.705 0.006
114 (4) Boliviya Boliviya 0.703 0.010
115 (5) Qabon Qabon 0.702
116 (1) Misir Misir 0.700 0.004

Orta İİM[redaktə | əsas redaktə]

Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
117 (11) Marşall adaları Marşall adaları 0.698 0.010
118 (2) Vyetnam Vyetnam 0.693 0.001
119 Fələstin Dövləti Fələstin Dövləti 0.690 0.004
120 İraq İraq 0.689 0.004
121 (2) Mərakeş Mərakeş 0.676 0.009
122 Qırğızıstan Qırğızıstan 0.674 0.002
123 (2) Qayana Qayana 0.670 0.016
124 (3) Salvador Salvador 0.667 0.007
125 (2) Tacikistan Tacikistan 0.656 0.006
126 (1) Kabo-Verde Kabo-Verde 0.651 0.003
126 (1) Qvatemala Qvatemala 0.651 0.001
126 (2) Nikaraqua Nikaraqua 0.651 0.007
129 (1) Hindistan Hindistan 0.647 0.007
130 (1) Namibiya Namibiya 0.645 0.002
131 (1) Şərqi Timor Şərqi Timor 0.626 0.001
132 (1) Honduras Honduras 0.623 0.006
132 (2) Kiribati Kiribati 0.623 0.011
134 Butan Butan 0.617 0.005
135 (1) Banqladeş Banqladeş 0.614 0.006
Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
135 (4) Mikroneziya Mikroneziya 0.614 0.013
137 (6) San-Tome və Prinsipi San-Tome və Prinsipi 0.609 0.020
138 (1) Konqo Respublikası Konqo Respublikası 0.608 0.002
138 (6) Esvatini Esvatini 0.608 0.020
140 (1) Laos Laos 0.604 0.003
141 (3) Vanuatu Vanuatu 0.597 0.006
142 (2) Qana Qana 0.596 0.004
143 (1) Zambiya Zambiya 0.591 0.003
144 (3) Ekvatorial Qvineya Ekvatorial Qvineya 0.588 0.003
145 (3) Myanma Myanma 0.584 0.006
146 Kamboca Kamboca 0.581 0.001
147 (5) Keniya Keniya 0.579 0.011
147 (2) Nepal Nepal 0.579 0.005
149 (2) Anqola Anqola 0.574 0.007
150 (1) Kamerun Kamerun 0.563 0.007
150 (6) Zimbabve Zimbabve 0.563 0.027
152 (2) Pakistan Pakistan 0.560 0.002
153 (1) Solomon adaları Solomon adaları 0.557 0.011

Aşağı HDI[redaktə | əsas redaktə]

Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
154 (1) Suriya Suriya 0.549 0.013
155 (2) Papua-Yeni Qvineya Papua-Yeni Qvineya 0.543 0.001
156 (9) Komor adaları Komor adaları 0.538 0.035
157 (1) Ruanda Ruanda 0.536 0.012
158 (1) Nigeriya Nigeriya 0.534 0.002
159 (5) Tanzaniya Tanzaniya 0.528 0.010
159 (3) Uqanda Uqanda 0.528 0.012
161 (2) Mavritaniya Mavritaniya 0.527 0.007
162 (1) Madaqaskar Madaqaskar 0.521 0.002
163 Benin Benin 0.520 0.005
164 (5) Lesoto Lesoto 0.518 0.002
165 (5) Kot-d'İvuar Kot-d'İvuar 0.516 0.024
166 (2) Seneqal Seneqal 0.514 0.009
167 (2) Toqo Toqo 0.513 0.010
168 (1) Sudan Sudan 0.507 0.005
169 (1) Haiti Haiti 0.503 0.005
170 (2) Əfqanıstan Əfqanıstan 0.496 0.002
171 (1) Cibuti Cibuti 0.495 0.019
172 (1) Malavi Malavi 0.485 0.008
Место Страна ИЧР
в 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом Индекс 2018 (доклад 2019) Разница с предыдущим периодом
173 Efiopiya Efiopiya 0.470 0.007
174 Qambiya Qambiya 0.466 0.006
174 (1) Qvineya Qvineya 0.466 0.007
176 (5) Liberiya Liberiya 0.465 0.030
177 (1) Yəmən Yəmən 0.463 0.011
178 (1) Qvineya-Bisau Qvineya-Bisau 0.461 0.006
179 (3) Konqo Demokratik Respublikası Konqo Demokratik Respublikası 0.459 0.002
180 Mozambik Mozambik 0.446 0.009
181 (3) Syerra-Leone Syerra-Leone 0.438 0.019
182 (1) Burkina-Faso Burkina-Faso 0.434 0.011
182 (3) Eritreya Eritreya 0.434 0.006
184 (2) Mali Mali 0.427
185 Burundi Burundi 0.423 0.006
186 (1) Cənubi Sudan Cənubi Sudan 0.413 0.025
187 (1) Çad Çad 0.401 0.003
188 Mərkəzi Afrika Respublikası Mərkəzi Afrika Respublikası 0.381 0.014
189 Niger Niger 0.377 0.023

Ölkə və qitə üzrə İİİ[redaktə | əsas redaktə]

Asiya[redaktə | əsas redaktə]

Ən yüksək 10 İİİ

Yer Ölkə İİİ
Ən yüksək İİİ
1 Honkonq Honkonq 0.949
2 Sinqapur Sinqapur 0.938
3 İsrail İsrail 0.919
3 Yaponiya Yaponiya 0.919
5 Cənubi Koreya Cənubi Koreya 0.916
6 BƏƏ BƏƏ 0.890
7 Kipr Kipr 0.887
8 Səudiyyə Ərəbistanı Səudiyyə Ərəbistanı 0.854
9 Bəhreyn Bəhreyn 0.852
10 Qətər Qətər 0.848

Ən aşağı 10 İİİ

Yer Ölkə İİİ
Aşağı İİİ
1 Yəmən Yəmən 0.463
2 Əfqanıstan Əfqanıstan 0.496
3 Suriya Suriya 0.549
Orta İİİ
4 Pakistan Pakistan 0.560
5 Nepal Nepal 0.579
6 Kamboca Kamboca 0.581
7 Myanma Myanma 0.584
8 Laos Laos 0.604
9 Banqladeş Banqladeş 0.614
10 Butan Butan 0.617

Şimali Amerika[redaktə | əsas redaktə]

10 самых высоких ИЧР

Место Страна ИЧР
Очень высокий ИЧР
1 Kanada Kanada 0.929
2 ABŞ ABŞ 0.926
3 Panama Panama 0.815
4 Barbados Barbados 0.814
4 Baham adaları Baham adaları 0.814
6 Kosta-Rika Kosta-Rika 0.810
Высокий ИЧР
7 Trinidad və Tobaqo Trinidad və Tobaqo 0.796
8 Kuba Kuba 0.778
9 Sent-Kits və Nevis Sent-Kits və Nevis 0.777
10 Antiqua və Barbuda Antiqua və Barbuda 0.776

10 самых низких ИЧР

Место Страна ИЧР
Низкий ИЧР
1 Haiti Haiti 0.503
Средний ИЧР
2 Honduras Honduras 0.623
3 Qvatemala Qvatemala 0.651
3 Nikaraqua Nikaraqua 0.651
5 Salvador Salvador 0.667
Высокий ИЧР
6 Beliz Beliz 0.720
7 Dominika Dominika 0.724
8 Yamayka Yamayka 0.726
9 Sent-Vinsent və Qrenadin Sent-Vinsent və Qrenadin 0.728
10 Dominikan Respublikası Dominikan Respublikası 0.745
10 Sent-Lüsiya Sent-Lüsiya 0.745

Cənubi Amerika[redaktə | əsas redaktə]

10 самых высоких ИЧР

Место Страна ИЧР
Очень высокий ИЧР
1 Çili Çili 0.847
2 Argentina Argentina 0.830
3 Uruqvay Uruqvay 0.808
Высокий ИЧР
4 Braziliya Braziliya 0.761
4 Kolumbiya Kolumbiya 0.761
6 Peru Peru 0.759
7 Ekvador Ekvador 0.758
8 Venesuela Venesuela 0.726
9 Surinam Surinam 0.724
9 Paraqvay Paraqvay 0.724

10 самых низких ИЧР

Место Страна ИЧР
Средний ИЧР
1 Qayana Qayana 0.670
Высокий ИЧР
2 Boliviya Boliviya 0.703
3 Paraqvay Paraqvay 0.724
3 Surinam Surinam 0.724
5 Venesuela Venesuela 0.726
6 Ekvador Ekvador 0.758
7 Peru Peru 0.759
8 Kolumbiya Kolumbiya 0.761
8 Braziliya Braziliya 0.761
Очень высокий ИЧР
10 Uruqvay Uruqvay 0.808

Afrika[redaktə | əsas redaktə]

10 самых высоких ИЧР

Место Страна ИЧР
Очень высокий ИЧР
1 Seyşel adaları Seyşel adaları 0.801
Высокий ИЧР
2 Mavriki Mavriki 0.796
3 Əlcəzair Əlcəzair 0.759
4 Tunis Tunis 0.739
5 Botsvana Botsvana 0.728
6 Liviya Liviya 0.708
7 Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika Respublikası 0.705
8 Qabon Qabon 0.702
9 Misir Misir 0.700
Средний ИЧР
10 Mərakeş Mərakeş 0.676

10 самых низких ИЧР

Место Страна ИЧР
Низкий ИЧР
1 Niger Niger 0.377
2 Mərkəzi Afrika Respublikası Mərkəzi Afrika Respublikası 0.381
3 Çad Çad 0.401
4 Cənubi Sudan Cənubi Sudan 0.413
5 Burundi Burundi 0.423
6 Mali Mali 0.427
7 Eritreya Eritreya 0.434
7 Burkina-Faso Burkina-Faso 0.434
9 Syerra-Leone Syerra-Leone 0.438
10 Mozambik Mozambik 0.446

Avropa[redaktə | əsas redaktə]

10 самых высоких ИЧР

Место Страна ИЧР
Очень высокий ИЧР
1 Norveç Norveç 0.957
2 İrlandiya İrlandiya 0.955
2 İsveçrə İsveçrə 0.955
4 İslandiya İslandiya 0.949
5 Almaniya Almaniya 0.947
6 İsveç İsveç 0.945
7 Niderland Niderland 0.944
8 Danimarka Danimarka 0.940
9 Finlandiya Finlandiya 0.938
10 Böyük Britaniya Böyük Britaniya 0.932

10 самых низких ИЧР

Место Страна ИЧР
Высокий ИЧР
1 Moldova Moldova 0.711
2 Ukrayna Ukrayna 0.750
3 Azərbaycan Azərbaycan 0.754
4 Şimali Makedoniya Şimali Makedoniya 0.759
5 Ermənistan Ermənistan 0.760
6 Bosniya və Herseqovina Bosniya və Herseqovina 0.769
7 Albaniya Albaniya 0.791
Очень высокий ИЧР
8 Serbiya Serbiya 0.806
9 Gürcüstan Gürcüstan 0.812
10 Bolqarıstan Bolqarıstan 0.816

Avstraliya və Okeaniya[redaktə | əsas redaktə]

Ən yüksək 10 İİİ

Yer Ölkə İİİ
Ən yüksək İİİ
1 Avstraliya Avstraliya 0.938
2 Yeni Zelandiya Yeni Zelandiya 0.921
3 Palau Palau 0.814
Yüksək İİİ
4 Fici Fici 0.724
5 Tonqa Tonqa 0.717
6 Samoa Samoa 0.707
Orta İİİ
7 Marşall adaları Marşall adaları 0.698
8 Kiribati Kiribati 0.623
9 Mikroneziya Mikroneziya 0.614
10 Vanuatu Vanuatu 0.597

Ən aşağı 10 İİİ

Yer Ölkə İİİ
Aşağı İİİ
1 Papua-Yeni Qvineya Papua-Yeni Qvineya 0.543
Orta İİİ
2 Solomon adaları Solomon adaları 0.557
3 Vanuatu Vanuatu 0.597
4 Mikroneziya Mikroneziya 0.614
5 Kiribati Kiribati 0.623
6 Marşall adaları Marşall adaları 0.698
Yüksək İİİ
7 Samoa Samoa 0.707
8 Tonqa Tonqa 0.717
9 Fici Fici 0.724
Ən yüksək İİİ
10 Palau Palau 0.814

Bölgələr və qruplar üzrə İİİ[redaktə | əsas redaktə]

Bölgə və ya qrup HDİ
2017
Çox yüksək HDİ ОЭСР 0,895
Yüksək HDİ
Şərq, Cənubi Avropa и Orta Asiya 0,771
Latın Amerikası и Karib dənizi 0,758
Азиатско-Тихоокеанский регион 0,733
Мир 0,728
Малые островные развивающиеся государства 0,722
Средний ИЧР
Арабские страны 0,699
Южная Азия 0,638
Низкий ИЧР
Чёрная Африка 0,537
Наименее развитые страны 0,524

Hesabatda itkin düşən ölkələr[redaktə | əsas redaktə]

İl Ölkə HDI Yer
Nəşr Məlumat
Ən yüksək HDİ
1997 M/D Monako Monako 0,946 M/D
1997 M/D San-Marino San-Marino 0,944 M/D
Высокий ИЧР
1998 1995 Şimali Koreya Şimali Koreya 0,766 75
Средний ИЧР
1998 M/D Nauru Nauru 0,663 M/D
1998 M/D Tuvalu Tuvalu 0,583 M/D
Низкий ИЧР
2001 2001 Somali Somali 0,284 161

  • Səhiyyə, təhsil və gəlir bölgüsündə bərabərsizliklər nəzərə alınaraq insan inkişafı indeksinə görə ölkələrin siyahısı
  • Ömür uzunluğuna görə ölkələrin siyahısı
  • İnsan inkişafı indeksinə görə Rusiya Federasiyasının subyektlərinin siyahısı

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

Links[redaktə | əsas redaktə]