Qvineya-Bisau

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Qvineya Bisau səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qvineya-Bisau Respublikası
'República da Guiné-Bissau'
Qvineya-Bisau bayrağı Qvineya-Bisau gerbi
Bayrağı Gerbi
Şüar: port. "Unidade, Luta, Progresso"  
"Birlik, Mübarizə, İnkişaf"
Himn: port. "Esta É a Nossa Pátria Bem Amada"  
"Bura bizim sevgili ülkəmizdir"
Qvineya-Bisau – xəritədə yeri
Paytaxt Bisau
Böyük şəhərlər Bisau
Rəsmi dil Portuqalca
İdarəetmə forması Prezident Respublikası
Prezident José Mário Vaz
Baş Nazir Umaro Sissoco Embaló
Yaranması
 - Müstəqilliyinin elanı 23 sentyabr 1973
 - Tanınması 10 sentyabr 1974
Ərazi
• Ümumi
• Su sahəsi (%-lə)

36.125 km² (136)
22.4
Əhali
• Təxmini sayı (2015)
• Siyahıyaalma (2009)
Əhali sıxlığı

1.726.170 nəfər (148-ci)
1.449.230 nəfər
46,9 nəfər/km²  (154)
ÜDM (AQP)
  • Cəmi (2009)
  • Adam başına

$1,720 milyard $
$1.068 $
ÜDM (nominal)
  • Cəmi (2009)
  • Adam başına

$826 milyon $
$512 $
İnsan inkişafı indeksi (2010) 0.296  (aşağı) (164)
Pul vahidi Qərbi Afrika CFA frankı (XOF)
Saat qurşağı GMT (UKV+0)
İnternet domeni .gw
Telefon kodu +245
Qvineya-Bisau

Qvineya-BisauAfrikanın qərbində, Atlantik okeanı sahilində dövlət. Ölkə şimaldan Seneqal , şərqdən və cənub-şərqdən isə Qvineya ilə həmsərhəddir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1973-cü ildə Portuqaliyadan müstəqilliyini elan etmişdir.


Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Paytaxtı Bisau şəhəridir- 473 min sakin (2014-cü il).

Qvineya-Bisau gənc əhaliyə sahib olub, 2015 təxmini məlumatlarına görə əhalinin 59,45%-i 0-24 yaş aralığındadır. Ölkənin yalnız 3,4%-i 65 yaş və yuxarıdır.

0-14 yaş: 39.28% (kişi 344,976 / qadın 346,102) 15-24 yaş: 20.17% (kişi 176,050 / qadın 178,842) 25-54 yaş: 32.53% (kişi 285,258 / qadın 286,955) 55-64 yaş: 4.62% (kişi 31,030 / qadın 50,215) 65 yaş və üzəri: 3.4% (kişi 22,121 / qadın 37,610)

Şəhərdə yaşayanların nisbəti 2015-ci ilin məlumatlarına görə 49,3% olan ölkədə, əhalinin illik artım nisbəti 2016-cı ilin təxmini məlumatlarına görə 1,88% səviyyəsindədir.

Etnik qruplar[redaktə | əsas redaktə]

Əhalinin 99% -i Afrika mənşəli olub, Avropa mənşəlilər ölkə daxilində mövcudluğu 1% nisbətindədir. Ölkə daxilində fərqli dil, mədəniyyət və ictimai quruluşa sahib 25 ədəd etnik qrup yaşayır. Bu 25 fərqli etnik qrup ölkə əhalisinin 85%-lik hissəsi təşkil edir. Etnik qruplar içərisində çoxluk təşkil edənlər 28% ilə Balanta, 19% ilə Fulbe və 14% ilə Manjaco etnik qrupudur.

Dil[redaktə | əsas redaktə]

Ölkənin rəsmi dili Portuqalcadır. Məktəb çağından etibarən bütün dərslərin Portuqalca olmasına baxmayaraq ölkə daxilində bu dilidə hər hansı bir çətinlik çəkmədən danışa bilən hissəsi əhalinin 14%-ni təşkil edir. Hər bir etnik qrupun öz içərisində danışdığı o qrupa xas dilləri var. Bu dillər o qrupun əsas dili sayılır.Bundan başqa gündəlik həyatda Portuqal dili başda olmaq üzrə bir neçə dilin qarışığı olan Qvineya-Bisau Kreyol dili danışılmaqdadır. Ölkə daxilində bütün məktəblərdə Portuqalca olan tədris dilinin Qvineya Bisau Kreyol dili ilə əvəz edilməsi cəhdləri günümüzə qədər müvəffəqiyyətsiz olmuşdur. Hər nə qədər belə bir istək mövcud olsa da, tədris üçün lazımlı olan vəsaitləri bu dildə olmaması bu cəhdi müvəffəqiyyətsiz etməkdədir.

Din[redaktə | əsas redaktə]

Ölkə əhalisinin 50%-ni müsəlmanlar təşkil edir. Yerli dinlərə inananın nisbəti 40% olduğu halda, Xristianlığa inanların sayı 10%-dir.

Siyasət[redaktə | əsas redaktə]

23.VI.2014 etibarən ölkənin prezidenti - Joze Mariu Vazdır.



Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]