Rəşid Cavanşir

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rəşid Cavanşir
Rəşid Cavanşir.jpg
Doğum tarixi 17 iyul, 1951
Doğum yeri Bakı
Təhsili Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutu, faydalı qazıntı yataqlarının axtarış və kəşfiyyatı, geofiziki metodları

Rəşid Cavanşir (Rəşid Cəmil oğlu Cavanşir; d. 17 iyul, 1951, Bakı) — "BP Exploration (Shah Deniz) Ltd." şirkətinin prezidenti, professor, Böyük Britaniyanın "BP" neft şirkətinin Xəzər regionu, Rusiya, Yaxın Şərq və Afrika üzrə ofisinin vitse-prezidentinin baş müşaviri. AMEA-nın müxbir üzvü (2001).[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Rəşid Cavanşir 1951-ci il iyul ayının 17-də Bakıda anadan olub. 1973-cü ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun geoloji-kəşfiyyat fakültəsini bitirmişdir. Azərbaycan EA-nın Dərin Neft və Qaz Yataqları Problemləri İnstitutunda şöbə müdiri (1984–1997), elmi işlər üzrə direktor müavini (1988–1995) vəzifələrində çalışmışdır. 1995–2009-cu illərdə bir neçə nüfuzlu beynəlxalq neft şirkətlərində rəhbər vəzifələr tutmuş, 2009-cu ilin sentyabr ayında BP-Azərbaycan şirkətinin prezidenti təyin edilmişdir. Azərbaycan Elmlər Akademiyası və Neft Akademiyasında elmi-tədqiqat və müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olub. Dünyanın bir çox dövlətlərində çap olunmuş çoxsaylı elmi-texniki işlərin müəllifidir. 1988-ci ildən 1995-ci ilə kimi Elmlər Akademiyasının Dərin Neft-qaz Yataqları Problemləri İnstitutunun elmi hissəsinin direktoru vəzifəsində çalışıb. AMEA-nın müxbir üzvüdür.

Əsas elmi nailiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Sistemli yanaşma əsasında neft-qaz geologiyası və geofizikası sahəsində mühüm elmi tədqiqatlar aparılmışdır. İlk dəfə olaraq nəzəriyyənin aksiomatik prinsipləri, geoflüqal təzyiqin formalaşması və inkişafının nəzəri dinamik modelləri və təsnifatı, eləcə də onların geoloji müşahidələr, sistematik tədqiqat, quyuların geofiziki tədqiqatları və qazmanın texnologiyası göstəricilərinə əsasən avtomatlaşdırılmış öyrənilmə və proqnozlaşdırma üsulları kompleksi yaradılmışdır.

İlk dəfə olaraq çöküntülərin nəzəri sıxılma modelləri, dağ süxurlarının kollektor, ekranlaşdırıcı və fiziki xassələrinin termobarik, struktur-litoloji və geotektonik amillərin ayrı-ayrılıqda olan təsiri nəzərə alınmaqla fiziki-riyazi modelləşdirmə üsulları təklif olunmuşdur.

Elektron mikroskopiya əsasında tam sıxılmaya uğramamış gillərin məsamə fəzası strukturu və mineroloji xüsusiyyətləri öyrənilmiş, ilk dəfə allotigen mineral yaranmaların geokimyəvi və termodinamik şəraitli kompüter modelləşdirilməsi həyata keçirilib, bu da gil minerallarının yer qatlarındakı anomal termobarik və geohidrokimyəvi şəraiti ilə transformasiyasının qarşılıqlı təsir mexanizminin nəzəri əsaslandırılmasına neft-qaz yaranma intervallarının təyini yeni metodikasını təklif etməyə imkan vermişdir.

Elizion sistemlərində geoloji və texnoloji zaman ərzində baş verən süzülmə proseslərinin riyazi təhlilinin əsasları işlənib hazırlanıb, bu da öz növbəsində lateral və şaquli miqrasiyalarını kəmiyyətcə qiymətləndirməyə, gil qatlarının süzülmə və ekranlaşdırıcı xassələrini təyin etməyə, geoloji-geofiziki və hidrodinamik tədqiqatlara əsasən daxili su başlıqlı rejimin rolunu qiymətləndirməyə imkan yaradır.

Qeyri-bircins fəza sıxlığı ilə əsaslanan çöküntü hövzələrdə müstəqil qırışıq yaranmasının mexanizmi təklif olunmuşur. Yer qatlarında yaranmış ümumplanetar və lokal qırışıqlıq, şaqüli və lateral dağıntılarının formalaşmasının geotektonik konsepsiyası qeyri-dayanıqlıq modeli çərçivəsində ilk dəfə olaraq əsaslandırılmışdır.

Əsas elmi əsərlərin adları[redaktə | əsas redaktə]

  1. Прогнозирование физических свойств коллекторов и покрышек нефти и газа., М.Недра, 1982, 200 с.
  2. Геофизические методы изучения геофлюидальных давлений. Баку, Элм, 1986, 148 с.
  3. Моделирование систем нефтегазовой геологии. М., Недра, 1990, 295 с.
  4. Геофизические методы изучения природных резервуаров нефти и газа. Баку, Элм, 1993, 324 с.
  5. South Caspian Basin Petroleum Production (editor), Journal of Petroleum Science & Engineering. Vol. 28 (2000), the Netherlands, 2000.

Beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü[redaktə | əsas redaktə]

  • 1984-ci ildən indiyədək - Amerika Geoloq-Neftçilər Cəmiyyətinin üzvü.
  • 1989-1995-ci illərdə "Energy Sources" (ABŞ) beynəlxalq elmi jurnalının regional redaktoru.
  • 1989-1996, 2001-ci ildən indiyədək - "Journal of Petroleum Science and Engineering" (Hollandiya) beynəlxalq elmi jurnalının redaksiya heyətinin üzvü
  • Member of Editorial Board of the “Azerbaijan Geologist”
  • Member of Editorial Board of "Seismoprognosis observations in the territory of Azerbaijan"

Pedaqoji fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Bir neçə il Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. 1988-ci ildən Azərbaycan EA-nın Geologiya İnstitutu və Dərin neft və qaz yataqları problemləri institutunun doktorluq elmi dərəcəsini vermək üçün ixtisaslaşdırılmış şuralarının üzvü olmuş və 1993-cü ildən Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında AAK-nın Yer haqqında elmlər üzrə ekspert Şurasının üzvüdür.

Vəzifəsi[redaktə | əsas redaktə]

Senior Vice President for Strategy and Integration

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan neft sənayesinin inkişafında xidmətlərinə görə Rəşid Cəmil oğlu Cavanşir Azərbaycan Prezidenti tərəfindən “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Cavanşir Rəşid Cəmil oğlu" (azərb.). science.gov.az (2017).

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]