Rəfiqə Mustafayeva

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Rəfiqə Mustafayeva
Refiqe.jpg
Doğum tarixi: 21 iyun 1936 (1936-06-21) (81 yaş)
Doğum yeri: Balaxanı, Bakı şəhəri
Vətəndaşlıq: Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elm sahəsi: Pedaqogika
Elmi dərəcəsi: Pedaqoji elmlər doktoru

Rəfiqə Şahgül qızı Mustafayeva — Professor, Beynəlxalq Pedaqoji Akademiyanın həqiqi üzvü, Pedaqoji elmlər üzrə Qafqazda ilk, Şərqdə ikinci qadın elmlər doktoru, Respublikanın Əməkdar müəllimi, “Xan qızı Natəvan” diplomu və “Akademik Mehdi Mehdizadə mükafatı” laureatı

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

R.Ş. Mustafayeva 1936-ci ilin 21 iyununda Baki şəhərinin Balaxanı qəsəbəsində anadan olmuşdur.

Qəsəbədəki 204 nömrəli məktəbdə orta, 1954-59-cu illərdə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində ali təhsil almışdır.

1960-76-cı illərdə Bakının 100, 182, 240 nömrəli məktəblərində əvvəlcə ibtidai sinif, sonra isə Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu müddət ərzində onun 18 şagirdi məktəbi qızıl, 1 nəfəri isə gümüş medalla bitirmiş, 54 şagirdi ədəbiyyat müəllimi kimi ali təhsil almış, hazırda Binəqədi və respublikanın digər rayonlarında müəllimlərinin yolunu davam etdirirlər.

R.Ş. Mustafayeva 1970-72-ci illərdə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Pedaqoji Elmlər İnstitutunun aspiranturasının əyani şöbəsində oxumuşdur. Elmi işini vaxtından əvvəl tamamlamış, 1974-cü ilin 14 mayında müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

1979-cu ilədək aspiranturada oxuduğu institutda əvvəlcə kiçik elmi işçi, sonra isə baş elmi işçi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1979-cu ildə müsabiqə yolu ilə Mərkəzi Müəllimlər İnstitutuna qəbul edilmişdir. 1985-ci ilin fevralınadək burada kiçik elmi işçi, baş müəllim, dosent kimi fəıaliyyət göstərmişdir. 1985-ci ilin fevralında institutdakı “Pedaqogika” kafedrasının müdiri seçilmiş, 2006-cı ilin noyabr ayınına qədər həmin kafedraya rəhbərlik etmişdir.

R.Ş. Mustafayeva 1987-ci il dekabr ayınınm 8-də Tbilisidə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək pedaqoji elmlər doktoru alimlik dərəcəsi almış, 1990-cı ilin 27 sentyabrında ona professor elmi adı verilmişdir. O, respublikada ilk, Şərqdə ikinci pedaqoji elmlər doktoru, professor qadındır.

2002-ci ilin 4 yanvarında Beynəlxalq Pedaqoji Akademiyanın həqiqi üzvü – akademik seçilmişdir. 2000 və 2003-cü illərdə Azərbaycan Müəllimləri Qurultaylarına nümayəndə seçilmişdir.

Rəfiqə Şahgül qızı Mustafayevanın rəhbərliyi ilə 14 nəfər müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

O, 5 nəfərin doktorluq, 13 nəfərin isə namizədlik dissertasiyasının rəsmi opponenti olmuşdur.

R.Ş. Mustafayeva 45 elmi əsərin redaktorudur. Onun 24 kitabı, 220-yədək jurnal və qəzet məqaləsi çap olunmuşdur.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Rəfiqə Mustafayevanın 2 övladı, 3 nəvəsi, 4 nəticəsi var.

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

  • "Orta məktəbdə ədəbiyyat tədrisi", I və II hissələr, Bakı, Maarif, 1975,
  • "IX sinif üçün Ədəbiyyat müntəxəbatı”, Bakı, Maarif, 1985,
  • "Yeni vətəndaş tərbiyəsində proqram, dərslik və müəllimin rolu", Bakı, 1992,
  • "Əliheydər Şirin oğlu Həşimov (biblioqrafik göstərici),", Bakı, 1994,
  • "Təlim prosesində milli xüsusiyyətlərin nəzərə alınması", Bakı, 1994,
  • "Pedaqogika.Ümumi pedaqogika üzrə mühazirə xülasələri", Bakı, 2002,
  • "80 yaşın işığında: pedaqoji elmlər doktoru, professor Əliheydər Şirin oğlu Həşimovu xatırlayarkən", Bakı, 2004,
  • "Ömürlərə nur paylayanlar", Bakı, 2006,
  • "Günəş evi-tərbiyə məktəbi", Bakı, 2007,
  • "Mir Cəlalın hekayələrində tərbiyə məsələləri", Bakı, 2008,
  • "Son 20 ildə çap olunanlardan nümunələr", Bakı, 2011,
  • "Gənclər siyasəti XXI əsrdə: Ali məktəb tələbələrinin tərbiyəsinin bəzi məsələləri".

Təltifləri[redaktə | əsas redaktə]

  • 1970 - “Fədakar Əməyə görə” medalı
  • 1971 - Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni
  • 1988 - “Əmək veteranı” medalı
  • 1995 - “Xan qızı Natəvan” diplomu
  • 1995 - “Akademik Mehdi Mehdizadə mükafatı” laureatı
  • 1996 - TC Samsun Milli Egitim Bakanlığı tərəfindən fərqləndirilmişdir*

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

  • "Ə.Y.Seyidov, M.M.Mehdizadə və M.Ə.Muradxanov məktəbinin davamçıları". Yusif Talıbov, Fərahim Sadıqov, Sərdar Quliyev. Azərbaycanda məktəb və pedaqoji fikir tarixi. Bakı: Ünsiyyət, 2000. - səh. 436,
  • “Azərbaycan qadını ensiklopediyası”, Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, Bakı, 2002, s.304,
  • “Azərbaycan qadınları”(II)-ensiklopedik toplu, Bakı, 2002, s.180,
  • “Azərbaycanın tanınmış xanımları” Bakı, 2002, s.196,
  • A.Eminov, “20 əsrin 20 böyük azərbaycanlı pedaqoqu”, Bakı, 2002, s.77-81,
  • “Akademik Rəfiqə Mustafayeva.Gəncliyə həsr olunmuş ömür”(biblioqrafik göstərici), Bakı, 2006,
  • S.Ə.Mustafayeva, J.Ə.Mustafayeva “Azərbaycan pedaqogikasının sərv ağacı”(müasirləri R.Ş.Mustafayeva haqqında),Bakı 2006,
  • "Olduğu kimi görünən insan". Fərrux Rüstəmov. Pedaqoji oçerklər: Sələflərim və müasirlərim. Bakı: Elm və təhsil, 2010. - səh. 187,
  • "Şah xanım Şahgül qızı demişəm". Vidadi Xəlilov. Ömür yollarında. Bakı: Nərgiz, 2012. - səh. 98.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • [[1]],"AZƏRBAYCAN ZİYALISI", Vaqif Mahmudov.
  • [[• S.Ə.Mustafayeva, J.Ə.Mustafayeva |"Rəfiqə Mustafayeva. Azərbaycanın ilk qadın pedaqoji elmlər doktoru" ]],Bakı,1996.