Süleymaniyyə məscidi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Süleymaniyyə camisinin xarici görünüşü

Süleymaniyyə camisiSultan Süleyman Qanuninin şərəfinə 1550-1558-ci illərdə İstanbulda Memar Sinanın layihəsi əsasında inşa edilən camiidir.

Memar Sinanın şagirdlik dövrü əsəri olaraq qiymətləndirilən Süleymaniyyə camisi mədrəsə, kitabxana, şəfa evi, hamam, imarət, hazirə və dükanlardan ibarət Süleymaniyyə Külliyəsinin bir hissəsi olaraq inşa edilmişdir.

Struktur özəllikləri[redaktə | əsas redaktə]

Süleymaniyyə camisi Klassik Osmanlı Memarlığının ən önəmli örnəklərindən biridir. İnşasından günümüzədək İstanbulda 100-dən çox zəlzələ olmasına baxmayaraq, caminin divarlarında ən kiçik çat belə yoxdur. Dörd fil ayağı üzərində oturan caminin qübbəsi 53 metr hündürlüyündə və 27,5 metr səviyyəsindədir. Bu əsas qübbə Ayasofyada da olduğu kimi iki yarımqübbə ilə dəstəklənmişdir. Qübbə kasnağında 32 pəncərə var. Camii avlusunun dört küncünün hərəsində bir minarə yer alıb. Bu minarələrin camiyə bitişik olan ikisi üç şərəfəli və 76 metr yüksəkliyində, cami avlusunun şimal küncündə soncamaat yeri giriş hissəsində divarın küncündə olan digər iki minarə isə iki şərəfəli və 56 metr hündürlüyündədir. Caminin içərisi qəndil tüstüsünü təmizləyəcək hava axımına uyğun inşa edilmişdir. Yəni, caminin içərisində yağ lampalarından çıxan hislərin tək bir otaqda toplanmasını təmin edən hava axımı əmələ gələcək şəkildə inşa edilib. Qəndilin hisi əsas giriş qapısının üzərindəki otaqda toplanaraq mürəkkəb hazırlanmasında istifadə olunub.

28 revakla əhatələnmiş cami avlusunun mərkəzində düzbucaqlı formasında şadırvan var. Caminin qiblə tərəfində içərisində Qanuni Sultan Süleymanın və xanımı Hürrəm Sultanın olduğu hazirə mövcuddur. Qanuni Sultan Süleymanın türbəsinin qübbəsi ulduzlu səma görünüşü almağı üçün içəridəki metal lövhələrin araları almazlarla bəzədilib.

Caminin bəzədilməsi baxımından sadə quruluşa sahibdir. Mehrab divarındakı pəncərələr vitrajlarla bəzədilib. Mehrabın hər iki tərəfindəki pəncərələrin üzərində yer alan çini medalyonlarda Fəth surəsi caminin əsas qübbəsinin mərkəzində isə Nur surəsi yazılıb. Caminin xəttatı Həsən Çələbidir.

Süleymaniyyə camisinin 4 minarəsi var. Bunun səbəbi Qanuninin İstanbulun fəthindən sonraki dördüncü padşah; bu dörd minarədəki on şərəfənin də Osmanlının onuncu padşahı olduğunun işarəsidir.

Osmanlı külliyələri içində Fateh külliyəsindən sonra ikinci böyük külliyə Süleymaniyyə külliyəsidir. Külliyə İstanbul yarımadasının Haliç, Mərmərə, Topqapı Sarayı və Boğaziçini görən mərkəzdəki ən hündür təpədə inşa edilmişdir. Camii mədrəsələr, darüş-şəfa, darül-hədis, çeşmə, darül-kürra, darüz-ziyafə, imarət, hamam, tabhane, kitabxana və dükanlardan ibarət külliyədə Memar Sinanın türbəsi çöl avlu divarlarının qarşısında təvazökar, kiçik inşadır.