0 (ədəd)

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Sıfır səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search

0

Sıfır
Rəqəmlər
0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9
Ədədlər

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Factor:
Sıra sayı:
Say sistemləri
İkilik:
Səkkizlik:
Onaltılıq:
Digər dillərdə
Rum:
Yunan:
Ərəb: 0
Əski Ərəb: ٠
Çin: 零, 〇
Hind:
Koreya:
Natural ədədlər

Sıfırədəd oxunu müsbət və mənfi ədədlərə ayıran tam ədəd.

Sıfır — (ing.zero, ru. Ноль) – arifmetik simvol (0); heç bir kəmiyyəti yoxdur.

sıfırlama - (ing.zero out, ru. обнулить) – dəyişənin, yaxud bitlər ardıcıllığının qiymətinin sıfra bərabərləşdirilməsi.

sıfırların sıxışdırılması- (ing.zero suppression, ru. подавление нулей) – ədədin önündəki qiymətsiz sıfırların uzaqlaşdırılması, məsələn, 000123.456 ədədi sıfırları sıxışdırdıqdan sonra 123.456 şəklinə düşəcək.

sıfır gözləmə durumlu- (ing. zero wait state, ru. с нулевым временем ожидания)– prosessorun sorğularına gözləmə durumunda olmadan dərhal cavab verən sürətli əməli yaddaş. Adətən, sistem “90% sıfır gözləmə durumlu” kimi reklam olunur ki, bu da keşləmə, yaxud növbələnmə metodlarından istifadə olunduğunu və sıfır gözləmə durumu müddətinin sistemin ümumi iş müddətinin göstərilən faizinə bərabər olduğunu bildirir.

2. Обнуление ~ sıfırlama ~ sıfırlama – yaddaş sahəsini, yaxud başqa strukturu sıfırlarla doldurma, əvəzləmə.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Qədim yunan astronomu və riyaziyyatçısı Klavdi Ptolemey astronomik cədvəllərində boş kvadratlara O işarəsi qoyardı (yunan əlifbası ilə omikron hərfi, q.yun. ονδεν — heç nə). Sıfır rəqəmi işarəsinin ondan yarandığı güman edilir.

Riyaziyyatda[redaktə | əsas redaktə]

Sıfırın əsas xassələri[redaktə | əsas redaktə]

  • İstənilən ədədin üzərinə 0 əlavə etsən, cəm dəyişmir. Bu xassə genişləndirilmiş sistemlərdə, o cümlədən həqiqikompleks ədədlər meydanında da doğrudur.
  • İstənilən ədədin 0-a hasili sıfra bərabərdir.
  • Sıfırın işərəsi yoxdur, yəni o, nə mənfi, nə də müsbət ədəddir.
  • 0 nə tək ədəddir, nə də cüt ədəddir.
  • 0 istənilən natural ədədə bölünür və qismət 0-a bərabərdir.
  • Sıfra bölmək olmaz. Belə ki, əgər , onda bölmənin tərifinə görə olmalıdır, eyni zamanda istənilən b üçün sıfra bərabərdir. Başqa sözlə 0-ın tərsi yoxdur.
  • Sıfır faktorial birə bərabərdir

Əsas hesablamalarda[redaktə | əsas redaktə]

Əsas hesablama zamanı ədədi 0-a vurub böldükdə sıfır, 0- dan çıxdıqda mənfi, topladıqda isə müsbət alınır.

Say sistemində[redaktə | əsas redaktə]

Say sistemlərində sıfırdan geniş istifadə olunur, sıfır mərtəbələrin yüksəldiyini bildirir. İkilik, səkkizlik, onluq, ve onaltılıq say sistemində sıfır vardır. Sıfır riyazi çəki kəsb etmir, yəni sıfır dedikde təsəvvürə “boşluq” “heç bir şey” gəlir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • İsmayıl Calallı (Sadıqov), “İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti”, 2017, “Bakı” nəşriyyatı, 996 s.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]