Səfiyar Musayev

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Səfiyar Musayev
Səfiyar Bəylər oğlu Musayev
Səfiyar Musayev.jpg
Doğum tarixi
Doğum yeri Nərimanlı, Göyçə
Vəfat tarixi (63 yaşında)
Vəfat yeri Bakı
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan
Elmi dərəcəsi tarix elmləri doktoru (1980)
Elmi adı professor

Səfiyar Musayev (azərb. Səfyar Bəylər oğlu Musayev‎; 17 iyun 1935(1935-06-17), Nərimanlı, Basarkeçər rayonu6 yanvar 1999(1999-01-06), Bakı) — Azərbaycan alimi, tarix elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı, 91-lərdən biri, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Səfyar Musayev 1935-ci il iyulun 17-də Basarkeçər rayonunun Nərimanlı ‎‎(Hüseynqulu Ağalı) kəndində doğulub.‎

S.Musayev 1953-cü ildə orta məktəbi qızıl medalla bitirdikdən sonra Bakı Dövlət ‎Universitetinin Tarix fakültəsinə daxil olmuş və 1958-ci ildə ali təhsilini ‎fərqlənmə diplomu ilə başa çatdırmışdır. ‎

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Elmə olan böyük marağı S.Musayevi 1962-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin ‎aspiranturasına gətirib çıxarmış, 1965-ci ildə tarix elmləri namizədi, 1980-ci ildə ‎tarix elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə, 1981-ci ildə isə professor adına layiq ‎görülmüşdür.‎

‎1986-cı ildə BDU-nun Humanitar fakültələr üzrə siyasi tarix kafedrasının müdiri ‎seçilmiş və ömrünün son günlərinə kimi bu vəzifədə çalışmışdır.‎

Professor Səfyar Musayev çox gərgin, səmərəli və məhsuldar işləyən görkəmli ‎tədqiqatçı alim idi. O, tarixin başlıca elmi istiqamətlərindən hesab edilən siyasi ‎tarix sahəsində geniş araşdırmalar aparan, onu dəqiq fakt və sənədlərlə ‎zənginləşdirən, yeni elmi məktəb yaradan alimlərdən idi. Tədqiqatçının ictimai-‎siyasi hərəkatlar və partiyalar, ölkəmizin iqtisadi, tarixi və mədəni problemlərini ‎elmi cəhətdən işıqlandıran monoqrafiyaları, məqalələri, müəllifi və redaktoru ‎olduğu kitablar, dərsliklər indi də öz aktuallığını saxlamaqdadır. O, 400-dən çox ‎elmi əsərin, o cümlədən 6 monoqrafiya və 10 kitabın müəllifidir. ‎

Səfyar Musayevin rəhbərliyi altında 30-a qədər namizədlik dissertasiyası müdafiə ‎olunmuşdur. Almaniya, Avstriya, Türkiyə, İran, Çin, Çexiya, Kipr və b. ‎ölkələrdə siyasi tarixin tədrisi, türkdilli xalqları düşündürən problemlərlə bağlı ‎simpoziumlarda, konfranslarda maraqlı məruzələr etmişdir.‎

Görkəmli alim ömrünün 40 ilindən çoxunu BDU-da keçirmişdir. O, bu müddət ‎ərzində universitetin ictimai-siyasi və elmi həyatında mühüm xidmətlər ‎göstərmişdir. Səfyar müəllimin rəhbərliyi altında ilk dəfə BDU-da Siyasi tarix ‎kafedrası yaradılmış və səmərəli fəaliyyət göstərmişdir. Onun rəhbərliyi ilə 1991-‎ci ildə respublikamızda ilk dəfə olaraq ali məktəb tələbələri üçün fundamental ‎xarakterli “Siyasi tarix” dərsliyi çap edilmişdir. 1998-ci ildə işıq üzü görən bu ‎dərsliyin ikinci cildi respublikanın təhsil sistemində siyasi fənlərin tədrisində ‎yaranan boşluğun aradan qaldırılmasında mühüm hadisə olmuşdur.‎

Siyasi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

YAP-ın yaradıcıları olan 91-lərdən bir qrupu

Görkəmli alim Səfiyar Musayev təkcə müəllimlik fəaliyyəti ilə kifayətlənməmiş, ‎respublikanın ictimai-siyasi həyatında yaxından iştirak etmişdir. Onun həyatı və ‎fəaliyyəti Azərbaycanın müstəqilliyi, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda ‎gedən ictimai-siyasi proseslərlə sıx bağlı idi. 1980-ci illərin axırları - 1990-cı ‎illərin əvvəllərində Azərbaycanın bir dövlət kimi tarix səhnəsindən silinib getmək ‎təhlükəsi yarandığı dövrdə Səfiyar Musayev universitetin bir qrup müəllimi ilə ‎birlikdə mübarizəyə qalxdı. O, 1992-ci il oktyabrın 16-da “Səs” qəzetində dərc ‎etdirdiyi “Mən niyə əliyevçiyəm” məqaləsində Heydər Əliyevin tarixi xidmətlərini ‎qeyd etməklə belə bir nəticəyə gəlirdi ki, Azərbaycanı düşmüş olduğu bu bəladan ‎yalnız və yalnız Heydər Əliyev xilas edə bilər.‎

Həmin illərdə mərhum professor Səfyar Musayevin ictimai-siyasi xadim Murtuz ‎Ələsgərov və Əli Əhmədovun rəhbərliyi ilə Azərbaycanda ilk dəfə məhz BDU-nun ‎Humanitar fakültələr üzrə siyasi tarix kafedrasında “Heydər Əliyevin müdafiəsi ‎mərkəzi” yaradılmış və ulu öndərin sədrliyi ilə Azərbaycanda yeni bir partiya ‎təsis edilməsi ideyası ortaya çıxmışdı. YAP 1992-ci il noyabrın 21-də Naxçıvan ‎şəhərində təsis edildikdən sonra mərhum Səfyar Musayevin rəhbərliyi ilə ‎Azərbaycanda birinci olaraq çalışdığı kafedrada 17 nəfərin iştirakı ilə YAP-ın ilk ‎təşkilatı yaradıldı. Xalqımızın böyük rəhbəri Heydər Əliyevin xidmətlərini və ‎fəaliyyətini dəstəkləmək istiqamətində Səfyar Musayevin apardığı çoxşaxəli ‎siyasi iş, Heydər Əliyevlə və respublikamızın digər rəhbərləri ilə qurulan əlaqələr, ‎ulu öndərin məktəbini keçən Səfyar Musayev resublikamızda artıq görkəmli ‎ictimai-siyasi xadimə çevrilmişdi. Xalqımız onu 1995-ci il noyabrın 12-də 74 ‎saylı Goranboy-Naftalan seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikasının Milli ‎Məclisinə deputat seçmiş, Milli Məclis isə onu İnsan hüquqları daimi ‎komissiyasının, daha sonra isə Müstəqil Dövlətlər Birliyi Parlament ‎Assambleyasında Sosial siyasət və insan hüquqları daimi komissiyasının sədri ‎təyin etmişdi. O, hər iki məsul vəzifənin öhdəsindən bacarıqla gəlmişdi. Səfyar ‎Musayev Azərbaycanın 1995-ci il 12 noyabrında qəbul olunan ilk ‎Konstitusiyasını hazırlayan komissiyanın üzvü olmuşdur.‎

Professor Səfyar Musayev zəngin elmi-pedaqoji irs qoyub getmişdir. O, istedadlı ‎alim, bacarıqlı təşkilatçı olmaqla bərabər, ustad pedaqoq idi. Elmi-pedaqoji ‎fəaliyyəti dövründə özünə qarşı həmişə tələbkar olmuş, mühazirə və ‎seminarlarında dövrün elmi nailiyyətlərindən məharətlə istifadə etmiş, müəllim ‎ləyaqətini həmişə uca tutmuşdur.‎

Görkəmli elm xadimi hər kəsə, o cümlədən rəhbərlik etdiyi kollektivin bütün ‎üzvlərinə münasibətdə səmimi, nəzakətli və mehriban idi. Onlara daim qayğı ‎göstərirdi, xeyirxahlıq onun amalı idi. S.Musayev görkəmli alim olmaqla yanaşı, ‎həm də humanist və alicənab insan idi. Səfyar müəllim səriştəli təşkilatçı, ‎bacarıqlı siyasətçi, işgüzar və prinsipial şəxsiyyət kimi tanınırdı. O, ədalətsizliyə ‎və haqsızlığa qarşı barışmaz mübariz, adamları tanımaq və onların qəlbinə yol ‎tapmaq, insanları özünə cəlb etmək kimi yüksək keyfiyyətlərə malik idi. ‎

Mərhum professorun amalı hər yerdə qanunun aliliyini qorumaq, qanun ‎qarşısında hamının bərabərlik prinsipini müdafiə etmək idi. Səfyar müəllimin ən ‎böyük arzusu ölkəmizin ərazi bütövlüyünü bərpa etmək, onu göz bəbəyi kimi ‎qorumaq, erməni işgalçıları tərəfindən zəbt olunmuş ərazilərimizin azad edilməsi, ‎milyondan çox qaçqının öz yurdlarına qayıtmasına nail olmaq idi.‎

Yeni Azərbaycan Partiyasının nüfuzlu şəxlərindən sayılan Səfiyar Musayev 1999-cu ildə dünyasını dəyişib.

1935-ci ildə anadan olan S.Musayev 74 saylı Goranboy-Naftalan seçki dairəsindən seçilmişdi.

İctimai xadim, professor Musayev Səfiyar Bəylər oğlunun (17.07.1935 – 06.01.1999) anadan olmasının 75 illiyi dövlət tərəfindən qeyd olunmuşdur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Eldar İsmayıl. "Oğuz yurdun övladları", I kitab, Bakı, "Təbib", 1999. səh.79.
  • "Azərbaycan" qəzeti, N153 (7007) cümə, 17 iyul 2015-ci il, s. 6

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]