Sərşəhər məscidi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Sərşəhər məscidiNaxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun inzibati mərkəzində yerləşən məscid.

Coğrafi mövqeyi[redaktə | əsas redaktə]

Məscidlərlə zənginliyi cəhətdən nəinki Naxçıvan bölgəsində, bütövlükdə Azərbaycanda əvvəlinci yerlərdən birini tutan Ordubad şəhərinin əsas məscidlərindən biri də Sərşəhər məscididir. Şəhərin böyük və əsas məhəllələrindən biri olan Sərşəhər məhəlləsinin mərkəzində yerləşdiyi üçün məscid belə adlanır. “Sərşəhər” sözü “şəhərin başı, mərkəzi” mənasındadır. Bu məhəllədə qədim tikililərə daha çox təsadüf olunur. XVIII əsrin əvvəllərində Naxçıvan sancağının Azadciran nahiyəsinə daxil olan Ordubad qəsəbəsinin məhəllələrindən birinin adı indi olduğu kimi Sərşəhər məhəlləsi olmuşdur [1].

Memarlıq quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Haqqında bəhs olunan məscid məhəllənin mərkəzi meydanının şimal tərəfində yerləşir. Bünövrəsi çay daşı, yuxarı hissəsi isə çiy kərpicdən tikilmiş, fasadı bişmiş kərpiclə üzlənmişdir.

Sərşəhər məscidi planda kvadrat şəkilli olub, iki mərtəbədən ibarətdir. Məscidin birinci mərtəbəsi kişilər, ikinci mərtəbəsi isə qadınlar üçün nəzərdə tutulmuşdur. İkinci mərtəbəyə və məscidin damına qərb tərəfdəki dolama pilləkənlə çıxılır. Zahiri görünüşü kifayət qədər cəlbedici olan məscidin tavanı taxta və fanerlə, döşəməsi isə taxta ilə işlənilib. Tavan 6 ağac sütun və divarların üzərində dayanıb. Məscidin şəbəkəli pəncərələri ona xüsusi gözəllik verir. Qarşısında böyük meydanı vardır. Meydanda nəhəng çinar ağacı ucalır. Məscidin ikinci mərtəbəsində kitabxana vadırr. Burada dini kitablar və əlyazmalar saxlanılır. Əlyazma əsərlərin sayı 30-dan çoxdur. Məscid 1986-cı ildə bərpa və təmir edilmiş, meydan kom¬pleksi şəklinə salınmışdır. Hazırda məhəllə məscidi kimi fəaliyyət göstərir [2].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Məscid memarlıq baxımından XVIII əsrə xas üslubi və tipoloji xüsusiyyətləri əks etdirdiyindən XVIII yüzilliyə aid edilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nахçıvаn sаncаğının müfəssəl dəftəri. Аrаşdırmа, qеyd və şərhlərin müəllifi Hüsаməddin Məmmədоv (Qаrаmаnlı). Tərcümə еdənlər: Ziyа Bünyаdоv və Hüsаməddin Məmmədоv (Qаrаmаnlı). Bаkı: Еlm, 2001, 376 s., s. 232
  2. Naxçıvan abidələri ensiklopediyası, 2008, s. 422

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Sərşəhər məscidi
  2. Hacıfəxrəddin Səfərli. Naxçıvanın türk-islam mədəniyyəti abidələri. Naxçıvan: “Əcəmi” Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyi, 2017, 115 s.