Ordubad

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Disambig.svg Bu məqalə Ordubad şəhəri haqqındadır. Ordubad rayonu üçün Ordubad rayonu səhifəsinə baxın.
ORDUBAD
Collage of Ordubad.png
Gerb
Gerb
Xəritədə yeri
Ordubad  — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Ordubad
Məlumatlar
Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Naxçıvan Muxtar Respublikası
Bölgə Ordubad
Əhali 10,300 nəfər (2012)
Əhali sıxlığı 970 nəfər/km²
Nəqliyyat kodu 70
Telefon kodu +994 36
Poçt indeksi AZ6900
Ordubad Tarix- Mədəniyyət Qoruğu
ÖlkəFlag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
ŞəhərOrdubad
Tikilmə tarixiVII əsr
ÜslubuNaxçıvan-Marağa memarlıq məktəbi
UNESCO Ehtiyyat Siyahısı
Tipi Mədəni
Kriteriya i,iv,v
Təyin edilib 2001
İstinad nöm. 1575
Dövlət Azərbaycan
Region Avropa
İstinad nöm. 19
Kateqoriya Qoruq
Əhəmiyyəti Dünya əhəmiyyətli
Commons-logo.svg Ordubad Tarix- Mədəniyyət Qoruğu Commonsda

Ordubad - Azərbaycan Respublikasının Ordubad rayonunun inzibati mərkəzi.Respublika tabeli şəhər.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ordubad şəhəri şimaldan Aşağı Əndəmic kəndi ilə, şərqdən Kotam kəndi ilə, cənubdan Araz çayı ilə, qərbdən isə Dəstə kəndi ilə həmsərhəddir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

XII əsrdə Ordubad şəhəri daha çox təsərrüfat və ticarət mərkəzi kimi məşhur olmuşdur. Naxçıvan və Kirandan sonra üçüncü şəhər sayılan Ordubad dövrün bir sıra mənbələrində “əyalət şəhəri” kimi xatırlanmışdır. AMEA-nın müxbir üzvü, tarix elmləri doktoru Fəxrəddin Səfərlinin yazdığına görə Atabəy Eldənizin Naxçıvanı tutmasından 1225-ci ilədək Ordubad ərazisi Atabəylər dövlətinin tərkibində olmuşdur. Kiran şəhərinin tənəzzülü və monqollar tərəfindən dağıdılmasından sonra Ordubad şəhəri sürətli inkişaf yoluna qədəm qoymuşdur. XIII əsrdən başlayaraq Ordubad şəhəri Azərbaycanın 260 tümən illik hasilatının toplandığı 21 iri şəhəri sırasına daxil olmuşdur. Ordubadın əlverişli karvan yolları üzərində, Araz çayı sahilində yerləşməsi, ərazinin 3 tərəfdən dağlarla əhatələnməsi onun inkişafını şərtləndirən əsas amillərdən olmuşdur. Ordubad ticarətlə yanaşı həmçinin Azərbaycanın əsas bağçılıq və üzümçülük bölgələrindən biri idi.

Həmdullah Qəzvininin verdiyi məlumata görə Ordubad Naxçıvan tüməninin 5 şəhərindən biri idi. Üzüm, qarğıdalıpambıq yetişdirilirdi. Suvarma sistemi Qapıcıq dağından çəkilmişdi.[1] Naxçıvan xanlığı dövründə Azadciran mahalının mərkəzi kimi fəaliyyət göstərirdi.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1829-cu ilin may ayına olan məlumata əsasən şəhərdə 635 evdə hər iki cinsdən toplam 3444 nəfər əhali yaşayırdı.[2] Şəhərdə 1 bazar, 6 böyük məscid, 6 karvansaray, Ordubad çayı üzərində tikilmiş daşdan körpü var idi.[3] Əsas məsciddə müsəlman məktəbi yerləşirdi.[2]

Ordubad torpağı təkcə əsrarəngiz gözəlliyi ilə deyil, həm də məşhur adamları, sənətkarları, dünya şöhrətli alimləri ilə də seçilib fərqlənmişdir. Məşhur astronom, alim, riyaziyyatçı, şair, dövlət xadimi Nəsirəddin Tusi Məhəmməd ibn Həsənin törəmələri hazırda Ordubadda yaşayırlar. Məşhur dövlət xadimi, şair, I Şah Abbasın baş vəziri olmuş Hatəm bəy Ordubadi də Tusi nəslinə mənsub olmuşdur. XIX əsrdə Nəcəf şəhərində yaşamış ayetollah Məhəmməd Əli Qələvi Ordubadinin ərəb dilinin qrammatikasına aid yazdığı bir neçə cildli kitab bütün şərq aləmində məşhurdur.

Ordubad torpağinin yetirmələri olan qırmızı diplomat İbrahim Əbilov Türkiyədə səfir işlədiyi illərdə Mustafa Kamal Paşa Atatürklə yaxından dostluq etmişdir. 1923-cü ildə Türkiyədə vəfat etmiş İ.Əbilovu M.K.Atatürk mumyalatdıraraq türk bayrağına bükdürüb türk əsgərinin müşayəti ilə Azərbaycana yola salmışdır. Ordubad torpağının daha bir yetirməsi olan general Novruz Rizayev ilk təhsilini Ordubadda almışdır. Roman janrının banilərindən olan məşhur Məmməd Səid Ordubadi, dünya şöhrətli alim, kimya elmi sahəsində yüksək kəşflər edən, 1941-1945-ci illər müharibəsində hərbi sənayenin inkişafında misilsiz xidmətlər göstəmiş Yusif Məmmədəliyev kimi ordubadlı alimlərin adları Azərbaycan adı ilə birgə çəkilməkdədir.

Ordubadlıların elm sahəsində xidmətləri böyük olmuşdur. Ordubaddan 365 nəfərdən çox alim çıxmışdır ki, onlardan Azərbaycan Respublikası Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü professor İsmayıl İbrahimov, akademik Müzəffər Abutalıbov, akademik Rəhim Rəhimov, professor Musa Rüstəmov, Əliqulu Fərəcov, Nəsib Məmmədov, NKPİ-nin kimya elmlər namizədi Elmira Sadıxova. AMEA-nm müxbir üzvü professor Sabit Kərimov, Əliqulu Ağalarov, Adil Ağalarov, Sevda Məmmədəliyeva, Azər Şəmsəddinski, professor Bahadur Baxşıyev, Həbib Məmmədəliyev, Qüdrət Axundov, İmran Mehdiyev, professor Çingiz Rəhimov, Nazim Rüstəmov, Nurməmməd Rəhimov, Oqtay Fərəcov, Əbülfəz Qasımov, respublikamızı beynəlxalq təşkilatlarda layiqincə təmsil edən Ramiz Abutalıbov, tanınmış şərqşünaslar – Malik Mahmudov, Əbülfəz Əliyev (Elçibəy), Əliyar Səfərli, Mehri Məmmədova, kimya elmləri namizədi Dilşad Yusifova, xalq artisti Firuzə Əlixanova ve Kazım Ziya, yazıçı, jurnalist Əvəz Sadıq, Əjdər Xanbabayev, yazıçı Əkrəm Əylisli, ilk türkoloq alim Fərhad Zeynalov, filoloq alim, professor Tağı Xalisbəyli, əməkdar müəllimi Əkbər Məftun, şərqşünas, elmlər namizədi Bəhruz Salehov və ümumiyyətlə, 150-dən çox elmlər doktoru, professor, 220-dən çox elmlər namizədləri və xarici ölkə universitetlərinin elmi adını alan ordubadlı alimlər Azərbaycanm fəxridirlər.Ordubadlılar elmlə ciddi çalışdıqları kimi digər sahələrdə xüsusilə əkin-biçin işlərində zəhmətsevərdirlər.

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

Ordubad
Ordubad city village country best travel awesome amazing svln svln4821.JPG Ordubad best amazing awesome.JPG Svln svln4821 ordubad me best top photography resimleri sekilleri photos creative profil maraqli sekil resim fotograflari fotograf ornek resimler (496).JPG Svln svln4821 ordubad me best top photography resimleri sekilleri photos creative profil maraqli sekil resim fotograflari fotograf ornek resimler (262).JPG

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Qəzvini, Nüzhətül-qülub, səh. 89
  2. 2,0 2,1 Шопен И. И. "Исторический памятник состояния Армянской области в эпоху ее присоединения к Российской империи." Санкт-Петербург, Издательство: Типография Императорской Академии Наук, 1852 г. Оглавление: Часть III, Отделение III. Народонаселение, Глава первая. Города, 3. Город Ордубад, стр. 482
  3. Шопен И. И. "Исторический памятник состояния Армянской области в эпоху ее присоединения к Российской империи." Санкт-Петербург, Издательство: Типография Императорской Академии Наук, 1852 г. Оглавление: Часть III, Отделение III. Народонаселение, Глава первая. Города, 3. Город Ордубад, 482-483 стр.

Vikianbarda Ordubad ilə əlaqəli mediafayllar var.