Biləsuvar (Azərbaycan)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Disambig.svg Bu məqalə Biləsuvar (Azərbaycan) haqqındadır. Digər mənalar üçün Biləsuvar səhifəsinə baxın.
Biləsuvar
Bilasuvar city.jpg
39°26′53″ şm. e. 48°32′34″ ş. u.
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 5 ± 1 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 23.200 nəf. (2020)
Rəsmi dili azərbaycanca
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi AZ1300, AZ1301[1]
bilesuvar-ih.gov.az
Xəritəni göstər/gizlə
Biləsuvar xəritədə
Biləsuvar
Biləsuvar
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

BiləsuvarAzərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun inzibati mərkəzi. Biləsuvar şəhəri Muğan düzündə, Salyan dəmir yolu stansiyasından 44 kilometr cənub-qərbdə və paytaxt Bakıdan 182 kilometr aralı məsafədə yerləşir.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

XIV əsr feodal çəkişmələri nəticəsində tənəzzülə uğrayan Biləsuvar şəhəri 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsinə əsasən iki hissəyə bölünmüşdür. Rusiya İmperiyası daxilində qalan hissənin əhalisi 1914-cü ildə Rusiya İmperiyası cənub sərhədlərini keçilməz etdikdən sonra sərhəddən 20–40 km kənarda ruslar üçün salınmış yaşayış məntəqələrinə və digər ərazilərə köçürülmüşdür. Nəticədə vaxtilə Rusiyadan köçürülmüş əhalinin məskunlaşdığı Puşkin qəsəbəsi mərkəz olmaqla 1930-cu ildə Biləsuvar rayonu təşkil edilmişdir. Şəhər 1966-cı ilə qədər Puşkin qəsəbəsi adlanırdı. Həmin il qəsəbəyə şəhər statusu verildi. 7 fevral 1991-ci ildə Azərbaycanın müstəqillik qazanması ilə əlaqədar olaraq həm rayon, həm də eyniadlı şəhərin adları dəyişdirilərək tarixi Biləsuvar adı bərpa edilmişdir[2].

Tarixi abidələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Biləsuvar şəhərində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:

İnventar № Abidənin adı Tarixi Yerləşdiyi ünvan Növü Əhəmiyyət dərəcəsi
861 Çöl Ağdam şəhərciyi[3] İlk orta əsrlər Biləsuvar şəhərinin qərbində Arxeoloji Ölkə
862 İçəri Ağdam yaşayış yeri[4] İlk orta əsrlər Biləsuvar şəhərinin qərbində Arxeoloji Ölkə
4162 Şəhriyar qalası[5] Orta əsrlər Biləsuvar şəhərindən 9 km. qərbdə Memarlıq Yerli
5627 A.S.Puşkinin büstü[6] Qeyd olunmayıb Biləsuvar şəhəri,
Axundov küçəsi
Monumental və xatirə Yerli
5628 Böyük Vətən müharibəsində həlak olmuş həmvətənlərimizin xatirə abidəsi[7] Qeyd olunmayıb Biləsuvar şəhəri,
Axundov küçəsi 99
Monumental və xatirə Yerli
5788 Ağdam qalası[8] Orta əsrlər Biləsuvar şəhərindən
8 km cənubda
Arxeoloji Yerli

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şəhərin əhalisi 23.2 min nəfərdir (2020).

İl Sayı
1959 5.954 [9]
1970 11.840 [10]
İl Sayı
1979 15.925 [11]
1989 18.632 [12]
İl Sayı
2018 22.800
2020 23.200

Tanınmış şəxsləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şəhidləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Vətən Müharibəsi şəhidi Mirişli Şəhriyar Bəxtiyar oğlu
  • Vətən Müharibəsi şəhidi Əzizli Elnur Şahin oğlu
  • Vətən Müharibəsi şəhidi Əlizadə Tahir Qəribəli oğlu
  • Vətən Müharibəsi şəhidi Mahmudlu Babək Süleyman oğlu

Din[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şəhərdə 28 dekabr 2009-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100109 A3-149 olan Biləsuvar şəhəri "İmam Hüseyn" məscidi dini icması,[13] 11 yanvar 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100110 A1-156 olan Biləsuvar şəhəri "Cümə" məscidi dini icması,[14] 01 iyun 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100110 A3-391 olan Biləsuvar şəhəri "İmam Zaman" məscidi dini icması[15] və 02 iyun 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100110 A3-394 olan Biləsuvar şəhəri "Əbulfəzl" məscidi dini icması[16] fəaliyyət göstərir.

Qalereya[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. https://www.e-gov.az/az/services/readwidenew/3544.
  2. "Azərbaycan Respublikasının Bakı, Gəncə və Sumqayıt şəhərlərinin, Abşeron, Ağdaş, Ağsu, Ağcabədi, Balakən, Bərdə, Beyləqan, Vartaşen, Quba, Qutqaşen, Daşkəsən, İmişli, Yevlax, Kəlbəcər, Kürdəmir, Gədəbəy, Goranboy, Laçın, Lerik, Lənkəran, Mirbəşir, Puşkin, Saatlı, Füzuli, Cəbrayıl və Şamxor rayonlarının, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Şuşa rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı" (az.). e-qanun.az. 1991. İstifadə tarixi: 2015-06-18.
  3. Azərbaycandakı dünya, ölkə və yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş siyahısı. səh. 30.
  4. Azərbaycandakı dünya, ölkə və yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş siyahısı. səh. 30.
  5. Azərbaycandakı dünya, ölkə və yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş siyahısı. səh. 106.
  6. Azərbaycandakı dünya, ölkə və yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş siyahısı. səh. 142.
  7. Azərbaycandakı dünya, ölkə və yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş siyahısı. səh. 142.
  8. Azərbaycandakı dünya, ölkə və yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş siyahısı. səh. 148.
  9. SSRİ əhalisinin siyahıya alınması (1959).
  10. SSRİ əhalisinin siyahıya alınması (1970).
  11. SSRİ əhalisinin siyahıya alınması (1979).
  12. SSRİ əhalisinin siyahıya alınması (1989).
  13. Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş Üzrə Dövlət Komitəsi. Müsəlman Dini İcmalar (2009), səh. 11.
  14. Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş Üzrə Dövlət Komitəsi. Müsəlman Dini İcmalar (2010), səh. 1.
  15. Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş Üzrə Dövlət Komitəsi. Müsəlman Dini İcmalar (2010), səh. 18.
  16. Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş Üzrə Dövlət Komitəsi. Müsəlman Dini İcmalar (2010), səh. 18.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]