Set adı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Misir heroqliflərində
Set adı
Erkən padşahlıq
E21
O11
[1]
Heroqlif
E20
Set kimi adı
Srxtail2.svg

Unikodu Stẖ
Transkripsiyası Set...


Set adı — qədim Misir fironlarına verilən beş titul adından biri olan Hor adının analoqu ya əvəzləyicisi. Dördüncü sülalə dövrünə qədər, fironların tək Hor adı mövcud olmuşdur. Qədim inaclara görə hökumdar həyatının sonuna qədər göylər allahı şahinin (Hor) yerdəki təmsilçisidir.

Peribsenin digər fironlardan fərqli olaraq öz hökmdar titulu Hor adını Horun düşməni olan Setin şərəfinə Set adı ilə əvəz etmişdir. Bunun hansı məqsəd güddüyü hələ də məlum deyildir. Fərziyyələrin birinə əsasən hökmdar siyahılarına əsasən Peribsenin sələfi Sexemib-Perenmaatdır, lakin ola bilsin ki, Peribsen və Sexemib eyni şəxslər olmuşlar. Bu baxımdan Hor adı titulu daşıyan Sexemib hansısa səbəb üzündən ondan imtina edərək Set adı titulunu götürmüşdür. Peribsenin Abidos siyahısında dəfn stelinin üzərində öz Hor Sexemib adını silldirərək onu Set Peribsen adı ilə əvəz etdirməsi, güman edilir ki, o zamanki dini reform ilə əlaqəlidir. Sülalə öncəsi dövrlərdə Set Aşağı Misirin rəmzi hesab olunurdu. Ola bilsin ki, Peribsen Aşağı Misir üsyançılarının başçısı olsun və onun hakimiyyəti bütün Misir ərazisinə şamil edilmirdi. Məhz bu dövrdə bir çox Qədim Misir hökmdarlarının qəbirləri yandırılaraq məhv edilmişdir. Peribsenin xələfi sayılan Xasexemui öz hökmdar titulları kimi hər iki Hor və Set adlarından istifadə etmişdir. Lakin sonralar yalnız Hor adı titulu ənənəsi bərpa edilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Christian Leitz u.a.: Lexikon der ägyptischen Götter und Götterbezeichnungen, Bd. 6: H̱-s. Peeters, Leuven 2002, ISBN 90-429-1151-4, S. 691.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]