Sikkəvari zirinc

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Sikkəvari zirinc
Berberis nummularia
Sikkəvari zirinc.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Ranunkulid
Sıra:Qaymaqçiçəklilər
Fəsilə:Zirinckimilər
Cins:Zirinc
Növ: Sikkəvari zirinc
Elmi adı
Berberis nummularia
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
HE  2880085
BEABS  106940

Sikkəvari zirinc (lat. Berberis nummularia) — zirinckimilər fəsiləsinin zirinc cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Təbiətdə növün arealı Orta Asiyanı (Tyan-Şan,Pamir-Alay), Özbəkistanıİranı əhatə edir. Yaqnoba çayından təsvir edilmişdir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 4 m-dək, çox budaqlıdır, budaqları qonur və ya al qırmızıdır, cavanlıqda göyümtül olub, iynələri üç yerə bölünmüş və ya sadədir. Çətiri enli, şaxələnmiş, əyilmiş budaqlıdır. Qabığı cavanlıqda göyümtül, sonradan qonurdur. Yarpaqları dərili, təxminən yumru, uzunluğu 3-4 sm-dək, eni 3 sm-dək, kənarları bütöv və ya yuxarı hissəsi bir az dişli, ucunda iynəli, bünövrəsi pazşəkilli-daralmışdır. İynələri sadə və ya üçhissəlidir. Payızda al-qırmızı-narıncıdır. Çiçəklərin uzunluğu 0,3-0,6 sm, parlaq sarı rəngli olub, 20 ədədi və ya daha çox salxımlarda yerləşir. Kasa-yarpaqları və ləçəkləri təxminən eyni, yumurtavaridir. May-iyunda çiçəkləyir. Giləmeyvələri yumurtavari-şarşəkilli, qırmızı,uzunluğu 5-6 mm-dir. Toxumları tərs yumurtavaridir. Sentyabrda meyvə verir. Çox tez böyüyür.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Dağların daşlıq yamaclarında bitir. İşıqsevəndir. Kölgədə öz dekorativliyini itirir. Torpağa tələbkar deyil. Quraqlığa, şaxtaya, tüstüyə, qaza davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Mədəni şəraitdə bəzi rayonlarda park və bağlarda becərilir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Tək, qrup əkinlərində və budanmayan canlı çəpərlər salınması üçün məsləhət görülür. Yazda çiçəkləmə vaxtında yaxşı görünür, xırda çiçəkləri möhkəm salxımlara yığılmışdır. Payızda xırda giləmeyvələri düzülmüş muncuq təsviri yaradır. Köklərindən və gövdələrindən alınan həlimi, qanın laxtalanma prosesinə stimullaşdırıcı təsir edir.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]