Simon Çikovani

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Simon Çikovani
gürc. სიმონ ჩიქოვანი
Simon Çikovani (solda) və Nikolay Zabolotski
Simon Çikovani (solda) və Nikolay Zabolotski
Doğum tarixi 9 (22) yanvar 1903
Vəfat tarixi 24 aprel 1966(1966-04-24)[1][2] (63 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Mtatsminda panteonu[d]
Vətəndaşlığı
Təhsili
Fəaliyyəti şair, tərcüməçi, yazıçı, siyasətçi
Janrlar şeir, poema, esse
Üzvlüyü
Mükafatları "Lenin" ordeni "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
"Stalin" mükafatı

Simon İvanoviç Çikovani (gürc. სიმონ ჩიქოვანი; 1902/1903—1966) — Gürcü sovet şairi. Birinci dərəcəli Stalin mükafatı laureatı (1947). 1941-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (Sov.İKP) üzvü.

Həyatı və yaradıcılığı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Simon Çikovani 27 dekabr 1902-ci ildə (9 yanvar 1903) Naesakovo kəndində (indiki Gürcüstan Abaş Bələdiyyəsi) zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Kutaisi real məktəbini bitirdikdən sonra Tbilisi Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olur.[3] Qırmızı Ordunun gürcü bölmələrinin siyasi şöbəsində çalışır.

Çikovani 1924-cü ildən nəşr edilməyə başlanır. Yaradıcılığının ilk dövrlərində simvolik "Mavi buynuz" qrupuna yaxın idi. Daha sonra futuristlərə qoşuldu. "Memarçxeneoba" ("Sol Torpaq") ədəbi qrupuna rəhbərlik etmişdir.[4] 1930-cu illərdə poetik radikalizmdən uzaqlaşdı. Futuristik təcrübələrdən o, klassik şeir və ən müasir problemlərin harmoniyasına yol tapdı. Yaradıcılığında Gürcüstanda inqilabi çevriliş və beynəlxalq həmrəylik məsələlərinə geniş yer verirdi. Şair şeirlərində yenilənmiş sosialist respublikasını realist şəkildə təsvir edir, sovet adamının zəngin mənəvi dünyasını açır ("Uşqulski komsomolu", "Minrel axşamları", "Xaxmatidə axşam tapıntıları" və s.). N.M.Barataşvilinin "Gəncə dəftəri" lirik-epik siklində (1964-1965) taleyini fəlsəfi şəkildə dərk etmişdir.

Simon Çikovani şeir yaradıcılığı ilə yanaşı, geniş ədəbi fəaliyyətlə də məşğul olmuşdur. O, "Mnatobi" jurnalının baş redaktoru (1954–1960) işləmişdir. Çikovani dünya ədəbiyyatına dair esselərin müəllifi, RusUkrayna şeirlərinin gürcü dilinə tərcüməsi ilə də məşğul olmuşdur.

1944–1951-ci illərdə Gürcüstan SSR Yazıçılar İttifaqına rəhbərlik etmişdir. SSRİ Ali Sovetinin 3 çağırış deputatı olmuşdur (1950–1954).

Simon Çikovani 24 aprel 1966-cı ildə Tbilisidə vəfat etmişdir. Tibilisidə Mtatsminda panteonunda dəfn olunub.

Tanınmışlar onun haqqında[redaktə | mənbəni redaktə et]

Simon Çikovaninin məzarı
" Parlaq "mənzərəli görüntü" ustası.
"

Özü haqqında[redaktə | mənbəni redaktə et]

" Klassik gürcü və rus şeiri ilə tərbiyə almışam. Gürcü şairlərindən xüsusilə Barataşvili və Vaja Pşavela, ruslardan isə Tyutçev məni valeh etdi.
Simon Çikovani[6]
"

Mükafat və təltifləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çikovani Rusiya mədəniyyətində[redaktə | mənbəni redaktə et]

S.İ.Çikovaninin şeirləri Boris Pasternak, N.S. Tixonov, Pavel Antokolski, Nikolay Zabolotski, Aleksandr Mejirov, Arseny Tarkovski, Bella Axmadulina, Yevgeni Yevtuşenko və başqaları tərəfindən rus dilinə tərcümə edilmişdir. Rus şairləri ona şeirlər həsr ediblər. A.A.Tarkovski, B.A.Axmadulina ona şeir yazmış və Pasternakın Çikovaniyə yazdığı məktublar dərc olunmuşdur.

Seçilmiş nəşrləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Şeirlər: red. V.V. Qoltseva. - 2 -ci nəşr, Əlavə et. - M.: Goslitizdat, 1939.- 144 s.
  • Seçilmiş şeirləri. Tbilisi: Şərqin şəfəqi, 1950
  • Həyat yolunda: Şeirlər: M.: Sovet yazıçısı, 1967. -116 s.
  • Düşüncələr. Təəssüratlar. Xatirələr. M.: Sovet yazıçısı, 1968. - 359 s .; portr.
  • Şeirlər və poemalar. - M.: Sovet yazıçısı, Leninqrad şöbəsi, 1983 (Şairin kitabxanası)

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Чиковани Симон Иванович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохорова 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Bibliothèque nationale de France Simon Čikovani // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  3. Советские писатели. Автобиографии, т. 2, Şablon:М, 1959, с. 631.
  4. Первое публичное выступление грузинских футуристов состоялось 23 марта 1923 года в Тбилисской консерватории, а в апреле 1924 года вышел из печати их первый журнал «Н2SO4».
  5. Пастернак Борис, Письма друзьям. — Литературная Грузия, 1966, № 1, с. 80.
  6. Чиковани Симон Иванович «Несколько слов о себе»

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]