Sivaş körfəzi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Sivaş körfəzi
ukr. Сиваш, krımtat. Sıvaş, Сываш
Sivash, Ukraine.jpg
46.1271° şm. e. 34.3773° ş. u. / 46.1271° şm. e. 34.3773° ş. u. / 46.1271; 34.3773Koordinatlar: 46.1271° şm. e. 34.3773° ş. u. / 46.1271° şm. e. 34.3773° ş. u. / 46.1271; 34.3773
Üst akvatoriyası Azov dənizi
Ölkə Flag of Ukraine.svg Ukrayna
Tip Körfəz
Dərin yeri 3 m
Orta dərinliyi 1 m
Tökülən çaylar Sagir çayı
Sivaş körfəzi (Ukrayna)
Blue pog.svg
Commons-logo.svg Sivaş körfəzi Commonsda
Sivaş
Sivash.jpg

Sivaş körfəzi və ya Çürük dəniz (ukr. Сиваш, Гниле Море, krımtat. Sıvaş, Çürük Deñiz, Сываш, Чюрюк Денъиз) — körfəz Azov dənizinin qərbində yerləşir. Krım yarımadasını materikdən ayırır. Buradan Krım Muxtar Respublikasını Xerson vilayətindən ayırır. Sivaş sözü krımtatar dilindən tərcümədə (krımtat. sıvaş, сываш) «kir» mənasını verir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi Sivaş

Azov dənizindən körfəzi Arabat əqrəbi ayırır. Dəniz ilə isə ensiz QeniçeskiRomoima boğazları ilə ayrılır. Qara dənizdən Perekop bərzəxi ilə ayrılır. Ensiz Çonqar boğazı Sivaş körfəzini şərqi və qərbi olmaqla iki yerə bölür.

Sivaş körfəzinin sahəsi 2560 km² təşkil edir. Maksimal dərinliyi 3 metr, orta dərinlik 1 metr təşkil edir. Bəzi hissələrdə dərinlik hətta 0,50 metrə çatır. Yay ayları suyu çürük qoxusu verir. Bu səbəbdən Çürük dəniz adlandırılmışdır. Güçlü buxarlanma səbəbindən güçlü şəkildə minerallaşmaya məruz qalmışdır. 11 düzlu və olduqca duzlu körfəzlərdən ibarətdir.

Uzunluğu 200 km. Eni — 2—35 km.

Su hövzəsinin sahəsi 2500 km², adalarının sahəsi isə 560 km² təşkil edir.

Azov dənizinin suları ilə qidalanır.

Sahilləri olduqca dayazdır. Hətta yayda ərazini duzlaq basır.

Sivaş körfəzinin dibi 5 metr dərinliyində lillə örtülmüşdür. Duzluluq şimalda 22 ‰, cənubda isə 87 ‰ təşkil edir. Suyunun tərkibi: xlorid, kaliyum, maqnezium, brom, sulfat duzları.

Duz hasilatı[redaktə | əsas redaktə]

Sivaş körfəzinin duz ehtiyyatı 200 mln t-dur[1] Sivaş körfəzinin sahilində yerləşən zavodlar: Perekop brom zavodu, Krım titanı, Krım soda zavodu.

Сиваш2.JPG
Сиваш1.JPG
Сиваш соль.JPG

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Мала гірнича енциклопедія : у 3 т. / за ред. В. С. Білецького. — Д. : Східний видавничий дім, 2004—2013.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]