Stefana Velizar Teodoryanu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Stefana Velizar Teodoryanu
Ștefan Dimitrescu - Lili Teodoreanu.png
Doğum tarixi 17 oktyabr 1897(1897-10-17)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 31 may 1995(1995-05-31) (97 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Bellu cemetery[d]
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti şairə, tərcüməçi, yazıçı
Əsərlərinin dili rumınca, Norveç dili, rusca, ermənicə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Stefana Velizar Teodoryanu (17 oktyabr 1897(1897-10-17), Sankt-Morits31 may 1995(1995-05-31), Rumıniya) — Rumıniyalı roman yazar, şair və tərcüməçi, yazıçı Yonel Teodorun həyat yoldaşı. Həyat yoldaşının təşviqi ilə ədəbiyyata gəlmiş, o, Rumıniya Ortodoksluğu ilə əlaqəli "mənəvi mövzular" ı ilə poporan ənənəsinin nümayəndəsi idi. İkinci Dünya Müharibəsi dövründə yaradılmış ilk əsərləri əsasən daxili münaqişələrə həsr olunmuş, rumınlardan və özü kimi əyalət qadınlarının "mənəvi zəfərlərindən" ibarətdir. [1]

Bir çox hallarda əsərlərini, ərinin işi ilə tamamlayırdı ki, bu bir zamanlar Stefan Teodoryanın tənqidçilər tərəfindən tərif qazanmasına səbəb olsa da, lakin sonradan " idiliya " və "didaktik" kitablar üçün onların mənfi rəylərinə məruz qaldı.

Velizar, onun anti kommunist həyat yoldaşı kimi, Rumıniyada kommunist rejim tərəfindən təqib olunan yazıçılara və siyasətçilərə kömək etdi. Daha sonra, 1960-cı illərin sonuna qədər ümumi tərcümə işinə başlamış və xüsusən rus ədəbiyyatını rumın dilinə tərcümə etməsi ilə tanınmışdır. [2]

"Kommunist təzyiqi" dövründə ərini vəfat etdi, qayınanası Pastorell, dostu Dinu Pilla həbs edildi və bir çox tanışı Rumıniyadan qaçdı. Daha sonra vəziyyət daha əlverişli hala gəldikdə, Velizar sakit və dinc həyat yaşamış və nəticədə Văratec monastırına getmişdir. Sonrakı fəaliyyəti, Teodor ilə xatirələrindən, habelə Pilla ailəsinə göndərdiyi məktubların dərcindən ibarət idi.

Bioqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Stefana İsveçrənin Sankt-Morits şəhərində anadan olub, valideynləri diplomat Stefana Lupaşcu (1872-1946) və Fransa vətəndaşı Maria Mazurye idi. Stefananın atası, Mason lojası yüksək rütbəli üzvü olub, Moldova zadəgan nəslindən idi. Atasının tez-tez diplomatik və işgüzar səfərlərdə olması səbəbi ikə Stefana əsasən Rumıniyada qohumları tərəfindən yetişdirilirdi.

Daha sonra dostlarının verdiyi məlumata görə, Stefana Fransada ibtidai sinifdə oxudu. Daha sonra Buxarest şəhərindəki qızlar orta məktəbini bitirmişdir. 1920-ci ildə Stefan Yonel ilə evləndi. Mərasimdə Garabet İbreilyan da daxil olmaqla Viaţa Românească ədəbi dairəsinin üzvləri iştirak edirdi.[3]

Stefana Viaţa Românească da tez-tez qonaq idi. İlk işi 1929-cu ildə Bilete de Papagal jurnalında nəşr olunmuşdur. Stefana, Revista Fundaţiilor RegaleFamilia jurnalları ilə əməkdaşlıq etdi.[4] [5]

Onun "Velizar" təxəllüsü ərinin əsas işi olan "Medelli" (1925) romanında, Stefana üslubunda birbaşa yaradılmış xarakter üçün istifadə edilmişdir.

Velizar özü İkinci Dünya müharibəsindən qısa bir müddət əvvəl "Calendar vechi" (Köhnə Təqvim) romanını nəşr etdi və bunun üçün Rumıniya İntellektual Birliyinin mükafatını qazandı. Bu kitabın davamı olaraq, 1940-cı ildə "Viaţa cea de toate zilele " (Gündəlik həyat) romanı və 1943-cü ildə isə lirik qeyd kitabı "Cloşca cu pui " (Toyuq və qız) çap edilmişdir.[6]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]