Suxarto

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Suxarto
ind. Haji Muhammad Soeharto
yav. Haji Muhammad Soeharto
Soeharto.jpg
bayraqİndoneziyanın 2-ci prezidenti
27 mart 1968 — 21 may 1998
Müvəqqəti əvəzedici kimi: 12 Mart 1967 – 27 Mart 1968
Vitse-prezident Hamenqkubuvono IX (1973–78)
Adam Malik (1978–83)
Ömər Virahadikusuma (1983–88)
Sudharmono (1988–93)
Tri Sutrisno (1993–98)
Buharuddin Yusuf Habibi (Mar.–May 1998)
Sələfi Sukarno
Xələfi Buharuddin Yusuf Habibi
İndoneziya Kabinetinin Rəyasət Heyətinin sədribayraq
28 iyul 1966 — 12 mart 1967
Prezident Sukarno
Sələfi təsis edildi
Xələfi ləğv edildi
bayraqQoşulmama Hərəkatının 16-cı Baş katibi
7 sentyabr 1992 — 20 oktyabr 1995
Sələfi Dobrica Ćosić
Xələfi Ernesto Samper
bayraqİndoneziyanın 4-cü Milli Silahlı Qüvvələri Komandiri
1968 — 1973
Sələfi Abdul Haris Nasution
Xələfi Maraden Panqqabean
bayraqİndoneziya Ordusunun 8-ci Baş Qərargah rəisi
1965 — 1967
Sələfi Pranoto Reksosamudro
Xələfi Maraden Panqqabean
1-ci Silahlı Qüvvələr və Strateji Qoruq (KOSTRAD) Komandiri
6 mart 1961 — 2 dekabr1965
Sələfi təsis edilib
Xələfi Ömər Virahadikusuma
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 8 iyun 1921(1921-06-08)
Doğum yeri Kemusuk,
Cokcakarta Sultanlığı
Vəfat tarixi 27 yanvar 2008 (86 yaşında)
Vəfat yeri Cakarta
Dəfn yeri
  • Astana Giribangun[d]
Atası Kertosudiro
Anası Sukirah
Həyat yoldaşı Siti Hartina (e.1947)
Uşağı

Siti Hardiyanti Rukmana (Tutut)[1]

Sigit Harjojudanto

Bambang Trihatmodjo

Siti Hediati Hariyadi (Titiek)

Hutomo Mandala Putra (Tommi)

Siti Hutami Endanq Adininqsih
Hərbi xidmət
Döyüşlər

Suharto signature.svg
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Suxarto (ind. Haji Muhammad Soeharto, Haji Muhammad Suharto, yav. Haji Muhammad Soeharto; d. 8 iyun 1921, Kemusuk – ö. 27 yanvar 2008, Cakarta, İndoneziya) — İndoneziyanın keçmiş prezidenti

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Məhəmməd Suxarto 1921-ci il iyunun 8-də Cakarta sultanlığında kiçik məmur ailəsində anadan olub. Bankda kontor xidmətçisi işləyib. 1940-1942-ci illərdə Hollandiya müstəmləkə ordusuna hərbi xidmətə qəbul olunaraq çavuş rütbəsi alıb. 1943-1945-ci illərdə yaponların yaratdığı orduda rota komandiri olub. 1945-1949-cu illərdə Hollandiya hökmranlığından xilas olmaq üçün aparılan müharibə zamanı batalyona komandirlik edib. 1950-ci ilin sonunda diviziya, 1960-cı ildə briqada komandirilyinə yüksəlib. Dörd il sonra isə ona general-mayor rütbəsi verilib. Sukarnonun prezidentliyi dövrünün (1963-1965) son illərində Suxartoya İndoneziya ordusunun strateji komandirliyi tapşırılıb.

1966-cı ilin mart ayında tələbələrin Kommunist Partiyası əleyhinə keçirdiyi nümayişlərdən istifadə edən Suxarto hakimiyyətə rəhbərliyi üzərinə götürüb.

1967-ci ilin mart ayında prezident səlahiyyətlərini icra etməyə başlayıb, bir il sonra mart ayında prezident seçilib. Bundan sonra 1973, 1978, 1983, 1988, 19931998-ci illərdə həmin vəzifəyə seçilib. Onun prezidentliyi illərində İndoneziyada avtoritar bir rejim yaradılıb.

Suxarto xarici investorların ölkəyə gəlməsinə razılıq verəndən sonra 1970-ci illərdə inflyasiyanın qarşısı alınıb və iqtisadiyyatda dirçəliş yaranıb.

1998-ci ildə Cənub-Şərqi Asiyada, o cümlədən İndoneziyada kəskin maliyyə böhranı yaranandan sonra Cakartada və ölkənin digər şəhərlərində hakimiyyət əleyhinə nümayişlər başlayıb. Suxarto məhz bu aksiyalar nəticəsində həmin ilin mayında istefa verməyə məcbur olub.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Berger, Marilyn "Suharto Dies at 86; Indonesian Dictator Brought Order and Bloodshed". The New York Times (28 January 2008).