Suxumi döyüşü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Suxumi döyüşü
Əsas münaqişə: Gürcü-Abxaz müharibəsi
Tarix 16-27 sentyabr 1993
Yeri Gürcüstan
Nəticəsi Abxazların qalibiyyəti, Suxumi şəhərinin abxaz qüvvələrinin nəzarətinə keçməsi
Münaqişə tərəfləri

Gürcüstan Respublikası

Abxaziya Muxtar Respublikası

Suxumi döyüşü və ya Suxumi qırğını1627 sentyabr 1993-cü il ərazində baş vermiş döyüş. Döyüşün nəticəsi olaraq Suxuminin nəzarəti gürcülərdən abxazlara keçmişdir.

Hadislərin gedişi[redaktə | əsas redaktə]

16 sentyabr 1993-cü ildə Abxaziyanın Gürcüstandan ayrılmasının tərəfdarı olan qrup əvvəl BMT tərəfindən Rusiyanın vastəçiliyi ilə əldə edilən barışığı pozaraq Suxumiyə hücuma keçdilər. Bu barışıq zamanı Gürcüstan cəbhə xətdindən ağır silahları geri çəkmişdir. Əməliyyatda Qafqaz Dağlı Xalqlarının Konfederasiya qüvvələri, kazaklar və Baqramyan batalyonu da fəal iştirak etmişdir. 27 sentyabrda Gürcüstan silahlı qüvvələrinin bir hissəsi şəhərin böyük hissəsindən çıxaraq Qərbi Abxaziyaya çəkilməli olur. Sonradan həmin ərazilər də abxazların əlinə keçir.

Kütləvi qətllər[redaktə | əsas redaktə]

27 sentyabr 1993-cü ildə baş vermiş 2 saatlıq döyüşdən sonra Nazirlər Sovetinin binası ələ keçirilir. Nəticədə abxazlar tərəfindən Abxaziya hökumətinin ali idarə heyyəti məhkəməziz ittiham edilərək güllələnir: Abxaziya Nazirlər Sovetinin sədri Jiuli Şartava, Dövlət müşaviri Vaxtanq Gegelaşvili, Nazirlər Şurasının əməkdaşı Sumbat Saakyan, Sənaye naziri Raul Eşba, Suxumi icra başçısı Quram Qabiskiriya, Mətbuat Şurasınəın rəhbəri Aleksandr Berulava və başqaları.[1]

Bəzi abxaz və erməni döyüşçüləri mülki əhaliyə qarşı inanılmaz vəhşilik göstərmişlər: Tamaz Nadareişvilinin sözlərinə görə bir qıza təcavüz edilmiş, qəddarcasına qətlə yetirilmiş və cəsədi parçalanmışdır. Cəsədin yanında belə bir ismarıc qoymuşlar:«Bədənin bu hissələrini birləşdirmək mümkün olmadığı kimi, Abxaziya artıq heç vaxt Gürcüstanla bir yerdə olmayacaq»[2]. Qırğının abxaz millətçiləri və ya qus, Qafqaz döyüşçüləri tərəfindən həyata keçirilməsi iddiaları var. Qətllərin məsuliyyəti separatçı qüvvələrin komandiri və Abxaziya qəhrəmanı Şamil Basayevin üzərinə atılır. Lakin qırğından xilas olan bəzi qaçqınlar qırğınlarda abxaz və ermənilərdən ibarət qonşuların iştirak etdiyini iddia edirlər[3]. Bir çox insanlar rus məmurlarının əmrlərini xatırlayır: "Məhbusları almayın!"

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Завесой молчания окружена участь его товарищей
  2. Nadareishvili, Tamaz. Genocide in Abkhazia. Tbilisi: Samshoblo, 1997, p 94
  3. Human Rights Watch interviews, August 1993.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]