Türkçülüyün əsasları (kitab)

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Türkçülüyün əsasları səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Türkçülüyün əsasları
Fotoqrafiya
Müəllif(lər) Ziya Gökalp
Janr Sosiologiya
Orijinalın dili Türkcə
Orijinalın nəşr ili 1923
Növ kitab

Türkçülüyün əsaslarıZiya Gökalpın 1923-cü ildə çap elədiyi, Türk millətçiliyinin bütün fikir və təkliflərini bir sistem bütünlüyü içində ortaya qoyan, yazıçının müxtəlif zamanlarda yazmış olduğu, sınaqlardan keçirdiyi sosioloji kitabdır.[1] Türk millətçiliyinin təməl əsərlərindən biri hesab olunur. Mustafa Kamal Atatürkün də güclü şəkildə təsirləndiyi, etdiyi inqilablarda və dəyişiklərdə rəhbər tutduğu əsərlərdən biridir.[2] Müxtəlif dövrlərdə rəsmi və özəl qurumlar tərəfindən nəşr edilmişdir. Bunların içində əsəri qismən sadələşdirənlər olduğu kimi, əsərin dil və üslubunu tamamən dəyişdirmiş olanlar da vardır.

Kitabın hissələri[redaktə | əsas redaktə]

I Bölüm: Türkçülüyün özü[redaktə | əsas redaktə]

  • Türkçülüyün tarixi
  • Türkçülük nədir?
  • Türkçülük və Turançılıq
  • Mədəniyyət və Sivilizasiya
  • Xalqa doğru
  • Qərbə doğru
  • Tarixi materializm və sosial idealizm
  • Milli vicdanı gücləndirmək
  • Milli birliyi gücləndirmək
  • Hars və Təhzib

II Bölüm: Türkçülüyün proqramı[redaktə | əsas redaktə]

  • Dildə türkçülük
  • Estetik türkçülük
  • Əxlaqi türkçülük
  • Hüquqda türkçülük
  • Dində türkçülük
  • İqtisadiyyatda türkçülük
  • Siyasətdə türkçülük
  • Fəlsəfədə türkçülük

Kitabda adı keçən şəxslər[redaktə | əsas redaktə]

Artur Lumley Davids (1811-1832) — İngilis - əsəri: Kiabi İlmun Nafini - şərqşünasdilçi.
Joseph de Guignes (1721-1800) — Fransız - əsəri: Hunlar, Moğollar, Türkler ve diğer Batı Tatarlarının Genel Tarihi - doğubilimci, sinolog ve Türkolog.
Əhməd Vəfik paşa (1823-1891) — Osmanlı Türkü - əsəri: Şəcəreyi Türki, Ləhcəyi Osmani - professor, dövlət xadimi, diplomattərcüməçi.
Süleyman Hüsnü Paşa (1838-1892) — Osmanlı Türkü - əsəri: Tarixi-i Aləm (Dünya Tarixi) - müğənniyazıçı
Mirzə Fətəli Axundov ( 1812-1878) — Azerbaycan Türkü
İsmayıl Qaspıralı (1851-1914) — Kırım Türkü
Əli bəy Hüseynzadə ( 1864-1940) — Azerbaycan Türkü - əsəri: Turan Mənzuməsi
Məhməd Əmin Yurdaqul (1869-1944) — Osmanlı Türkü - əsəri: Türkcə şeirlər
Şeyx Cəmaləddin Əfqani (1838-1897) —
Məhəmməd Əbdüh (1849-1905) —
Rzaəddin bin Fəxrəddin (1859-1936) —
Léon Cahun (1841-1900) — Fransa Yəhudisi - əsəri: Asya Tarixinə mədxəl
Nəcib Asim Yazıqsız (1861-1935) —
Əmrullah Əfəndi (1859-1914) —
Vələd Çələbi İzbudaq (1869-1950) —
Fuad Raif (-)
Əhməd bəy Ağaoğlu (1869-1935) —
Əlimərdan bəy Topçubaşov (1863-1934) —
Məhməd Rağıp Paşa (1698-1763) — Osmanlı Türkü - əsəri: Təhqiq və Tofiq (Tahkik ve Tevfik)
Karl Marks (1818-1883) — Prussiya Yəhudisi - əsəri: Das Kapital
Emil Durkheim (1858-1917) — Fransız Yəhudisi - əsəri: Sosioloji metodun qaydaları, Dini həyatın ilk növləri, İntihar

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]