Türk dilindəki ən uzun söz

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Türk dilindəki ən uzun sözTürk dilində ən çox hərfə sahib olan söz.

Türk dilində ən uzun söz 70 hərfli "muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" sözüdür.[1][2] Türk dili şəkilçili dil olduğundan bu cür sözlərin yaradılması çətin deyil. Amma eyni şəkilçi birdən çox istifadə olunduğunda sözün mənası itməkdədir. Buna görə ən uzun söz dedikdə başa düşülən olması da nəzərə alınır. "Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" ən uzun söz olsa da başında 15 hərfdən ibarət "muvaffakiyetsiz" hissəsini mənası pozulmadan 20 hərflik sözlərlə dəyişdirmək mümkündür. Çünki türk lüğətində adı keçən ən uzun sözlər 20 hərflidir: "kuyruksallayangiller", "ademimerkeziyetçilik"," egzistansiyalizm" və ya "elektroansefalografi"[3]. Məsələn, "kuyruksallayangillersizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" kimi söz həm anlaşılır, həm də 70 hərfdən daha uzun (78 hərfli) olmasına baxmayaraq mədəniyyətdə "kuyruksallayangiller", "ademimerkeziyetçilik" və ya "elektroensefalografi" kimi sözlər işlədilmir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Bu sözdən əvvəl "Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdan mıymışsınız?" sözü ən uzun söz hesab olunurdu.

Çexoslovakiya dağıldıqdan sonra türk dilində "Afyonqarahisarlılaştırabildiklerimizdenmişsinizcesine" sözü ən uzun hesab olunmuşdur. Bu sözdən də uzunu tapılınca əhəmiyyətini itirmişdir.

Cümlədə istifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Aşağıda türk dilindəki mətndə "muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" sözünün istifadə nümunəsi verilmişdir. (mətn türk dilindədir.)

Kötü amaçların güdüldüğü bir öğretmen okulundayız. Yetiştirilen öğretmenlere öğrencileri nasıl muvaffakiyetsizleştirecekleri öğretiliyor. Yani öğretmenler birer muvaffakiyetsizleştirici olarak yetiştiriliyorlar. Fakat öğretmenlerden biri muvaffakiyetsizleştirici olmayı, yani muvaffakiyetsizleştiricileştirilmeyi reddediyor, bu konuda ileri geri konuşuyor. Bütün öğretmenleri kolayca muvaffakiyetsizleştiricileştiriverebileceğini sanan okul müdürü bu duruma sinirleniyor, ve söz konusu öğretmeni makamına çağırıp ona diyor ki: "Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine laflar ediyormuşsunuz ha?"

Sözün quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Söz Mənası
Muvaffak Müvəffəq
Muvaffakiyet Müvəffəqiyyət
Muvaffakiyetsiz Müvəffəqiyyətsiz
Muvaffakiyetsizleş(-mek) Müvəffəqiyyətsizləş(-mək)
Muvaffakiyetsizleştir(-mek) Müvəffəqiyyətsizləşdir(-mək)
Muvaffakiyetsizleştirici Müvəffəqiyyətsizləşdirici
Muvaffakiyetsizleştiricileş(-mek) Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləş(-mək)
Muvaffakiyetsizleştiricileştir(-mek) Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdir(-mək)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriver(-mek) Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi ver(-mək)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriverebil(-mek) Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bil(-mək)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebil(-mek) Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bil(-mək)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebilecek Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bilmə(-yəcək)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebilecekler Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bilməyəcək(-lər)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimiz Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bilməyəcəkləri(-miz)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizden Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bilməyəcəklərimiz(-dən)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmiş Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bilməyəcəklərimizdən(-miş)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsiniz Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bilməyəcəklərimizdənmiş(-siniz)
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine Müvəffəqiyyətsizləşdiriciləşdirməyi verə bilməyəcəklərimizdənmişsiniz(-cəsinə)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.yenimesaj.com.tr/?haber,8001752
  2. "Arxivlənmiş surət". 2011-07-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-03-21.
  3. http://www.turkceogretimi.com/Dil-Uzerine/article/22-tuerkce-nin-rekorlar/25