Tərtər işi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Tərtər işi — hərbi heyyətin Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidməti ilə mümkün əlaqəsi və sonuncunun lehinə casusluqla əlaqədar olaraq 2017-ci ildə aparılan sorğular nəticəsində Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgər və zabitlərinə qarşı işgəncə faktı ilə bağlı Azərbaycanda bir sıra məhkəmə prosesləri[1][2]. Kütləvi işgəncələr 2016-cı ilin aprelində Dağlıq Qarabağda baş verən silahlı qarşıdurmadan dərhal sonra baş verdi.

Bu günə qədər işgəncə hadisəsi Tərtər işi kimi tanınmışdır - bu isə hərbiçilərin istintaqa cəlb edildiyi və işgəncələrə məruz qaldığı Tərtər rayonunun adı ilə bağlıdır[3].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

2017-ci ilin may ayında Baş Prokurorluq, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti, Müdafiə NazirliyiDaxili İşlər Nazirliyi birgə bəyanat verərək, hərbçilərin Ermənistan xüsusi xidmət orqanlarının xeyrinə casusluq ittihamı ilə tutulduğunu bildirdilər[4].[5]

Daha sonra 2019-cu ildə tədricən daha geniş ictimaiyyət, rəsmi və qeyri-rəsmi olaraq casusluqda şübhəli bilinən hərbçilərə qarşı işlərin detallarını, xüsusən də 2017-ci ilin may və iyun aylarında edilən kütləvi işgəncələri açıqlamağa başladı. Hüquq müdafiəçisi Oktay Güləliyevin dediyinə görə, kütləvi həbslərin ilk aylarında nə ictimaiyyət, nə də hüquq müdafiəçiləri baş verənlər barədə heç nə bilmədilər[6].

Azərbaycan hüquq müdafiəçilərinin bildirdiyinə görə, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 100-dən çox əsgər və zabitinə işgəncə verilmiş, 25 nəfər uzun müddətli həbs cəzası almış və ən azı doqquzu işgəncədən ölmüşdür. Xüsusilə təqaüddə olan podpolkovnik Saleh Qafarov "əllərini və ayaqlarını bağlayıb, suda batırmış, cərəyan vermiş, dırnaqlarını çıxartmış, çənəsini sındırmış və əlləri bağlı insanı ikinci mərtəbədən atmışdılar. Bunu məhkəməyə onun həyat yoldaşı eşitdiklərindən bildirmişdir. Bundan sonra komaya düşənə qədər işgəncə verməyə davam etmişdilər. Keçmiş bölük komandiri, kapitan rütbəsi olan Vaqif Abdullayevin dediyinə görə o, ac saxlanılmış, çılpaq vəziyyətdə üzərinə soyuq su atılmış, elektşok ilə işgəncə verilmişdir, sonra isə ordudan qovulmuşdur.

Hüquq müdafiəçisi Oktay Gülalıyevin sözlərinə görə, doqquz hərbçi işgəncələrə dözə bilməyərək ölmüş, onlardan beşinə belə cinayət işi açılmamışdır. Mediada yayılan məlumatlara görə, hazırda ən azı 25 hərbi qulluqçu həbsxanadadır, onlar dövlətə xəyanət, yüksək rütbəlilərə hücum və bir çox digər ittihamlarla həbsxana həyatı yaşamaq məcburiyyətindədir. Sonradan öldürülənlərdən dörd nəfərinə bəraət verilib, onlara qarşı ittihamı saxtalaşdıran müstəntiqlər isə 7 ilə qədər azadlıqdan məhrumetmə cəzası alıb[7].

Qurbanlar[redaktə | əsas redaktə]

Hüquq müdafiəçilərinin bildirdiyinə görə, 100-dən çox əsgər və zabit işgəncələrə məruz qalıb, 25 nəfərə uzunmüddətli həbs cəzası verilib və ən azı 9 nəfər işgəncə nəticəsində ölüb[6]

Öldürülənlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Ruslan Ocaqverdiyev, gizir[6]
  • Saleh Qafarov, istefada olan polkovnik-leytenant[6]
  • Elxan Ağazadə,
  • Elçin Əhmədov,
  • Süleyman Kazımov, kapitan

Məhkumlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Natiq Quluzadə, çağırışçı əsgər (18 il həbs)[6].
  • Faiq Əhmədov, əsgər (20 il həbs)[6].
  • Rauf Orucov, kapitan (7 il həbs)
  • Vəli Xəlilov, müddətdən artıq hərbi qulluqcu
  • Emin Əliyev, (12 il həbs),
  • Müşviq Əhmədov, (16 il həbs)
  • Məcid Qasımov,
  • Natiq Quluzadə,
  • Emin Quluzadə, (16 il həbs).

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]