Talış şəhristanı

Talış şəhristanı
Talış şəhristanı
	37°48′05″ şm. e. 48°54′24″ ş. u.HGYO
Ölkə	İran;
Əhalisi
Əhalisi	200.649 nəf. (2016);
	Xəritəni göstər/gizlə Talış şəhristanı
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Talış şəhristanı^[1] və ya Təvaleş şəhristanı (keçmiş adı Həştpər şəhristanı) (farsca:(شهرستان تالش (طوالش) - İran İslam Respublikasında Gilan ostanında 16 şəhristandan biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Həştpər şəhəridir.

Ərazi

Əhali

Rəsmi olaraq Astara şəhristanının əhalisi :

1996 s.a. əsasən 180,485^[2] nəfər
2006 s.a. əsasən 179,499^[3] nəfər

Şəhər əhalisi 50,150 nəfər
Kənd əhalisi 129,349 nəfər

Etnik tərkib

Əhali əsasən tatilərdən (Azərbaycan Respublikasında yaşayan farsdilli tatlardan fərqli) və talışlardan, qismən azərbaycanlılardan və giləklərdən ibarətdir.^[2]^[4] Təvaleşin bir çox şəhərlərində Azərbaycandan kütləvi immiqrasiya nəticəsində gilək və talış dilləri öz mövqelərini sürətlə itirirlər.^[5]

Asalem bəxşində əsasən talışlar, qismən azərbaycanlılar yaşayırlar.^[6] Buradakı talışlar Kərgənrud və Talışdulabda danışılan talış dialektərinə çox yaxın bir dialektdə danışırlar. Bölgədə yaşayan azərbaycanlılar şiə məzhəbində, talışlar isə sünni məzhəbindədirlər.^[7]

Bəxşlər

Mərkəzi (Talış) bəxşi

əhali : 85,258 nəfər (2006 s.a.)

şəhər əhalisi : 41,486 nəfər (2006 s.a.)
kənd əhalisi : 43,772 nəfər (2006 s.a.)

Asaləm bəxşi

əhali : 39,089 nəfər (2006 s.a.)

şəhər əhalisi : 3,347 nəfər (2006 s.a.)
kənd əhalisi : 35,742 nəfər (2006 s.a.)

Həviq bəxşi

əhali : 30,348 nəfər (2006 s.a.)

şəhər əhalisi : 2,718 nəfər (2006 s.a.)
kənd əhalisi : 27,630 nəfər (2006 s.a.)

Kərgənrud bəxşi

əhali : 24,804 nəfər (2006 s.a.)

şəhər əhalisi : 2,599 nəfər (2006 s.a.)
kənd əhalisi : 22,205 nəfər (2006 s.a.)

Şəhərlər

Mərkəzi (Talış) bəxşində :

Həştpər şəhəri

Əhalisi :

1996 s.a. əsasən 33,640^[8] nəfər
2006 s.a. əsasən 41,486^[8] nəfər

Asaləm bəxşində :

Asaləm şəhəri

Əhalisi :

2006 s.a. əsasən 3,347^[8] nəfər

Həviq bəxşində :

Həviq şəhəri

Əhalisi :

2006 s.a. əsasən 1,237^[8] nəfər

Çubar şəhəri

Əhalisi :

2006 s.a. əsasən 1,481^[8] nəfər

Kərgənrud bəxşində :

Lisar şəhəri

Əhalisi :

2006 s.a. əsasən 2,599^[8] nəfər

Dehestanlar

Mərkəz (Talış) bəxşinin kəndistanları :

Saheli-e Cokəndan kəndistanı
Kuhestani-e (Dağlıq) Talış kəndistanı
Tularud kəndistanı

Həviq bəxşinin kəndistanları :

Həviq kəndistanı
Çubər kəndistanı

Kərgənrud bəxşinin kəndistanları :

Lisar kəndistanı
Xotbesəra kəndistanı

Əsalem bəxşinin kəndistanları :

Əsalem kəndistanı
Xalesəra kəndistanı
Xərcgil kəndistanı

İstinadlar

↑ "gilan ostanın rəsmi saytı". 4 may 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 aprel 2009.
1 2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization (GCHTO): Talesh Arxivləşdirilib 2014-04-07 at the Wayback Machine
↑ World Gazetteer :Gīlān: Administrative Divisions (population and area)^{[ölü keçid]}
↑ Tāleš District Arxivləşdirilib 2022-05-17 at the Wayback Machine
Orijinal mətn (ing.)
... The district encompasses the catchment basins of Nāvrud, Kargānrud, Rud-e Hara Dašt and a number of smaller rivers to the north. The cultural features of its population mark the transition between the traditional tāleši-speaking and Sunnite core of Tāleš, to which Asālem belongs, and the turkicized and “Shiʿitized” northern area (with the exception of Vizna valley, which is still totally tāleši-speaking and Sunnite). ...
↑ Gilan Arxivləşdirilib 2022-09-22 at the Wayback Machine. — X. Languages Arxivləşdirilib 2021-02-22 at the Wayback Machine (author Donald Stilo), pp. 660. // Encyclopaedia Iranica. Volume X: Fisheries — Gindaros. Fascicle 6. Edited by Ehsan Yarshater. New York: Bibliotheca Persica Press, 2001, 672 pages. ISBN 0-933273-56-8
Orijinal mətn (ing.)
... In Gīlān there are three major Iranian language groups, namely Gīlakī, Rūdbārī, and Ṭālešī, and pockets of two other groups, Tātī and Kurdish. The non-Iranian languages include Azeri Turkish and some speakers of Gypsy (Romany, of Indic origin). Gīlakī is spoken by possibly three million people as a first or second language, and has had a budding literature and fledgling prose publications, including newspapers, but both Gīlakī and Ṭālešī are rapidly losing ground in many cities of Tavāleš due to heavy immigration of people from Azerbaijan. ...
↑ Encyclopædia Iranica: ASĀLEM Arxivləşdirilib 2018-08-29 at the Wayback Machine
Orijinal mətn (ing.)
ASĀLEM, a mountainous district in Ṭāleš, now a dehestān of the central baḵš of the šahrestān of Ṭawāleš, province of Gīlān, Iran. Stretching about 11 km along the Caspian Sea, it comprises the whole basin of the Nāv-rūd and the upper valley of the Rūd-e Dīnāčāl (or Rūd-e Lomer), the lower reaches of which mark the border with the district of Ṭāleš-Dūlāb to the south; to the north, the small stream of Ḵālačašma (or Sardāb) separates it from the district of Kargānrūd. It is inhabited by Sunni Ṭāleš, who speak a dialect that is close to those of Kargānrūd and Ṭāleš-Dūlāb, and by some Shiʿite Turks native of Ḵalḵāl. It had a population of 21,800 inhabitants in 1355 Š./1976. ...
↑ "Əsalım hatada?:بيش از ۷۰ درصد اهالي بخش اسالم شهرستان تالش را برادران و خواهران اهل سنت تشكيل مي دهند". 24 dekabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 dekabr 2022.
1 2 3 4 5 6 World Gazetteer :"Tālesh: largest cities and towns and statistics of their population". 30 iyun 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2012.

[1] "gilan ostanın rəsmi saytı". 4 may 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 aprel 2009.

[Talesh-2] 1 2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization (GCHTO): Talesh Arxivləşdirilib 2014-04-07 at the Wayback Machine

[3] World Gazetteer :Gīlān: Administrative Divisions (population and area)^{[ölü keçid]}

[Tāl-Dist-4] Tāleš District Arxivləşdirilib 2022-05-17 at the Wayback Machine
Orijinal mətn (ing.)
... The district encompasses the catchment basins of Nāvrud, Kargānrud, Rud-e Hara Dašt and a number of smaller rivers to the north. The cultural features of its population mark the transition between the traditional tāleši-speaking and Sunnite core of Tāleš, to which Asālem belongs, and the turkicized and “Shiʿitized” northern area (with the exception of Vizna valley, which is still totally tāleši-speaking and Sunnite). ...

[GĪLĀN_x._LANGUAGES-5] Gilan Arxivləşdirilib 2022-09-22 at the Wayback Machine. — X. Languages Arxivləşdirilib 2021-02-22 at the Wayback Machine (author Donald Stilo), pp. 660. // Encyclopaedia Iranica. Volume X: Fisheries — Gindaros. Fascicle 6. Edited by Ehsan Yarshater. New York: Bibliotheca Persica Press, 2001, 672 pages. ISBN 0-933273-56-8
Orijinal mətn (ing.)
... In Gīlān there are three major Iranian language groups, namely Gīlakī, Rūdbārī, and Ṭālešī, and pockets of two other groups, Tātī and Kurdish. The non-Iranian languages include Azeri Turkish and some speakers of Gypsy (Romany, of Indic origin). Gīlakī is spoken by possibly three million people as a first or second language, and has had a budding literature and fledgling prose publications, including newspapers, but both Gīlakī and Ṭālešī are rapidly losing ground in many cities of Tavāleš due to heavy immigration of people from Azerbaijan. ...

[ASĀLEM-6] Encyclopædia Iranica: ASĀLEM Arxivləşdirilib 2018-08-29 at the Wayback Machine
Orijinal mətn (ing.)
ASĀLEM, a mountainous district in Ṭāleš, now a dehestān of the central baḵš of the šahrestān of Ṭawāleš, province of Gīlān, Iran. Stretching about 11 km along the Caspian Sea, it comprises the whole basin of the Nāv-rūd and the upper valley of the Rūd-e Dīnāčāl (or Rūd-e Lomer), the lower reaches of which mark the border with the district of Ṭāleš-Dūlāb to the south; to the north, the small stream of Ḵālačašma (or Sardāb) separates it from the district of Kargānrūd. It is inhabited by Sunni Ṭāleš, who speak a dialect that is close to those of Kargānrūd and Ṭāleš-Dūlāb, and by some Shiʿite Turks native of Ḵalḵāl. It had a population of 21,800 inhabitants in 1355 Š./1976. ...

[7] "Əsalım hatada?:بيش از ۷۰ درصد اهالي بخش اسالم شهرستان تالش را برادران و خواهران اهل سنت تشكيل مي دهند". 24 dekabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 dekabr 2022.

[Tālesh:_largest_cities_and_towns_and_statistics_of_their_population-8] 1 2 3 4 5 6 World Gazetteer :"Tālesh: largest cities and towns and statistics of their population". 30 iyun 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2012.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

Gilan ostanı
İnzibati mərkəz	Flag of Iran Rəşt
Şəhristanlar	Astara şəhristanı • Astaneyi-Əşrəfiyyə şəhristanı • Əmləş şəhristanı • Ənzəli şəhristanı • Rəşt şəhristanı • Rizvanşəhr şəhristanı • Rudbar şəhristanı • Rudsər şəhristanı • Siyahkəl şəhristanı • Şəft şəhristanı • Sövməə-Səra şəhristanı • Talış şəhristanı • Fumən şəhristanı • Lahican şəhristanı • Ləngərud şəhristanı • Masal şəhristanı •
Şəhərlər	Əhmədsərgurab • Asalım • Astara • Astaneyi-Əşrəfiyyə • Otaqvər • Bazar-Cümə • Bərəsər • Əmləş • Ənzəli • Pərəsər • Tutkabun • Çafuçəmxala • Cirəndə• Çabüksər • Çubər • Həviq• Xüşkbicar • Xumam • Deyləm • Rankuh • Rəhimabad • Rüstəmabad • Rəşt • Rizvanşəhr • Rudbar • Rudsər • Rudbunə • Səngər • Siyahkəl • Şəft • Şəlman • Sövməə Sara • Fumən • Kəlaçay • Küçisfahan • Kümlə • Kiaşəhr • Gurab Zərmix • Lahican • Ləşti-Nişa • Ləngərud • Lövşan • Ləvəndəvil • Lisar • Makləvan • Masal • Masulə • Mərcəğəl • Məncil • Vacargah • Həştpər