Turaqul Kunabayev

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Turaqul Kunabayev
qaz. Тұрағұл Абайұлы
Digər adı Turaqul İbrahimov
Doğum tarixi
Doğum yeri Abay rayonu, Şərqi Qazaxıstan vilayəti
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Çimkənd
Atası Abay Kunanbayev
Anası Aygerim
Fəaliyyəti şair, tərcüməçi, ədəbiyyatşünas

Turaqul Abay oğlu Kunabayev (qaz. Тұрағұл Абайұлы; həmçinin Turaqul İbrahimov (qaz. Тұрағұл Ибрагимов); 1875, Abay rayonu, Şərqi Qazaxıstan vilayəti6 mart 1934, Çimkənd, Qazaxıstan SSR) — Qazaxıstan şairi, tərcüməçi, ədəbiyyatşünas və ictimai xadim.[1] Abay Kunanbayevin Aygerim adlı həyat yoldaşından oğlu.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1875-ci ildə Abay rayonunda anadan olmuşdur. Atasının yanında böyüyən Turaqul təhsilini kənd mollasından almışdır.. Rus, ərəb, fars dillərini bilirdi. Dombra və skripka çalırdı.

1900-cü ildə Çingiz volostunun qubernatoru seçilən qardaşı Maqauiyanın müavini oldu. 1904-cü ildə özü volost vəzifəsnə keçir, amma növbəti il ​​istefa verir. 1909-cu ildə əmisi oğlu Kakitay Kunabayev ilə birlikdə Əlixan Bökeyxanın dəstəyi ilə İlyas Borağanskinin Sankt-Peterburqdakı mətbəəsində atasının şeirlərinin ilk toplusunu nəşr etdi. "Әкем Абай туралы" ("Atam Abay haqqında") adlı atası ilə bağlı xatirələrini yazmışdır. Maksim Qorki ("Çelkaş"), Cek London ("Kiş əfsanəsi"), Boleslav Prus ("Antek") və Alexander Neverovun əsərlərini qazax dilinə tərcümə etmişdir.[2]

Alaş-Orda hərəkatının fəal iştirakçısı idi. 1920-ci illərdə bir neçə dəfə həbs edildi. 1928-ci ildə əmlakı müsadirə edilərək Çimkəndə sürgün edildi və ömrünün son illərini orada keçirtdi.[3] 1934-cü ildə vəfat etdi, dəfn yeri naməlumdur.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Uşaqları:

  1. Akış Turaqulkızı (1901—1990)
  2. Jebrayil Turaqululı (1904—1930)
  3. Zubayr Turaqululı (1907—1933)
  4. Maken Muxametjanova (1912—2000)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Казахская ССР: краткая энциклопедия / Гл. ред. Р. Н. Нургалиев. — Алма-Ата: Гл. ред. Казахской советской энциклопедии, 1991. — Т. 4: Язык. Литература. Фольклор. Искусство. Архитектура
  2. Диалог литератур Казахстана и Запада / Фатих Фаткуллин // Аманат. — 2004. — № 5. — С.134—137.
  3. Как преследовались потомки Абая // Куанышбек Кари, Радио Азаттык

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]