Tuzxurmatu qəzası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Salahedendistricts.jpg

Tuzxurmatu qəzası (ərəbcə: قضاء طوز خور ماتو) — İraq Respublikasının Səlahəddin mühafazasında inzibati ərazi vahidi. Qəzanın inzibati mərkəzi Tuzxurmatu şəhəridir.

Ərazisi[redaktə | əsas redaktə]

2009-cu ilə olan rəsmi məlumata əsasən qəza 2.316 km² ərazini əhatə edir.[1][2]

İnzibati-ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

İnzibati cəhətdən üç nahiyyəyə (ərəbcə: ناحية) bölünür: Tuzxurmatu nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية طوز خور ماتو)[3], Əmirli nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية آمرلي) və Süleymanbəy nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية سليمان بيك).

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

İnzibati
vahid
Ərazi 2003-ci il 2007-ci il
Ümumi % Ümumi %
Səlahəddin mühafazası 24 075[1] km² 942 314[2] 100.00 1 191 403[4] 100.00
Tuzxurmatu qəzası 2 316[1] km² 153 391[2] 16.28 160 690[4] 13.49

Etnik tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

OŞSAM[5]-ın 30 may - 2 iyun 2009-cu il tarixində apardığı araşdırmaya əsasən bütün Səlahəddin mühafazsında təxminən 1.200.000 nəfər, Tuzxurmatu qəzasında isə təxminən 190.000 nəfər əhali yaşayır.[6] Tuzxurmatu şəhəri və qəzadakı digər yaşayış məntəqələrində yaşayanlar da daxil olmaqla bütün qəzada toplam təxminən 75.000 etnik türkman məskunlaşmışdır.[6] Ancaq bundan əlavə də qeyd etmək lazımdır ki, qəzada yaşayan, özünü ərəb hesab edən çox sayda insan kökən olaraq türkmandırlar.[6] Qəzanın inzibati mərkəzi Tuzxurmatu şəhərində yaşayan türkmanların əksəriyyəti şiə, az qismi sünnidir, əksinə kəndlərdə yaşayanların isə çoxu sünni, az hissəi isə şiə müsəlmanlardır.[6] Qəzanın türkman əhalisi əsasən qədim Bayat boyundan törəmişdir.

Ən böyük yaşayış məntəqələri[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 الوحدات الإدارية ومساحتها كما في 2009
  2. 2,0 2,1 2,2 Iraq population statistics in GeoHive Global Statistics. United States of America, Arizona, Phoenix.
  3. مركز قضاء طوز خورماتو
  4. 4,0 4,1 ORSAM (Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi): Joint Analysis Unit (JAU): Salah al-Din Governorate Profile – July 2009
  5. Orta Şərq Strateji Araşdırmalar Mərkəzi (türkcə: Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi)
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 ORSAM (Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi) Rapor No: 6, ORSAM-Ortadoğu Türkmenleri Programı Rapor No: 2—Tuzhurmatu Türkmenleri: Bir başarı hikayesi Kasım 2009, sayfa 5-7.