Uzunboyad

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
UZUNBOYAD

41°17′18″ şm. e. 48°55′09″ ş. u.


Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Rayon Şabran rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 30 m
Saat qurşağı UTC+04:00
Xəritəni göstər/gizlə
Uzunboyad xəritədə
Uzunboyad
Uzunboyad

UzunboyadAzərbaycan Respublikasının Şabran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Şabran rayonunun ərazisində iki Boyat kəndini bir-birindən fərqləndirmək üçün biri Uzun Boyat, digəri isə Sincan kəndinin yaxınlığında yerləşdiyinə görə Sincan Boyat adlandırılmışdır. Oykonim "Sican yaxınlığındakı Boyat kəndi" mənasındadır.[1]

Uzunboyad keçmiş adı Boyat Uzunqışlaq olmuşdur. Oykonimin tərkibindəki uzun sözü qışlağın ərazisinin ensiz, dar zolaq şəklində olması nı bildirir. Sonralar qışlaq sözü atılmış və məntəqə Uzunboyat adlandırılmışdır.Oykonim "boyatlara məxsus uzun qışlaq" mənasındadır.[2]

Boyat[3] (Bayat [4], Bəyat[5]) – "Kitabi-Dədə – Qorqud"da hadisələrin başlanğıc və cəryan etdiyi coğrafi adlardan biridir. Boyat coğrafi adına Ağcabədi, Salyan, Neftçala, Ucar, Şamaxı, Şabran, eləcə də Şimali AzərbaycandaQədim AlbaniyadaArranŞirvan ərazisində və digər yerlərdə təsadüf edilir.

Boyat (Bayat, Bəyat) türkdilli qəbilələrdən birinin adı olub IX-X əsrlərdə qay tayfası ilə yanaşı Şimali Qazaxıstanın çöllərində oğuzlara başçılıq etmiş tayfalardandır. Şah İsmayıl Xətai yeni hökumətə dayaq olmaq və onu əldə saxlamaq üçün İranda yaşayan Boyat türklərindən bir dəstəsini siyahı uzrə köçürüb DərbənddəŞabranda yerləşdirmişdir.Həmin tayfanın üzvləri tərəfindən salınmış yaşayış məntəqələri onların adı ilə Boyat adlandırılmışdır.

Toponim səlcuq oğuzlarının boyat/bayat tayfasının adını daşıyır. Etnotoponimdir.[6]

Bildiyimiz kimi Azərbaycan xalqının formalaşmasında əsas amilə malik olan tayfalardan biri də Bayat tayfası olmuşdur. Həmin tayfanın söylədikləri nəğmələr isə Bayat tayfasının nəğmələri, yəni bayatı adı altında termin kimi formalaşmışdır.[7] Deməli, Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatının ən geniş yayılan, ən kütləvi bir növü də bayatların adını yaşadan bayatılardır.[8]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin əhalisi 1.378 nəfər təşkil edir.

Ucar Rayonu Boyat Kendi[redaktə | əsas redaktə]

Meqalede bezi duzelisler Tebriz Bendeliyev terefinden aparilmisdir

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. II cild, səh. 190.
  2. Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. II cild, səh. 257.
  3. Rövşən Hüseyinov (Ağahüseynli, Eldar Səfa Şahvələdli. Albaniya-Arran-Şirvan. "Ünsiyyət" nəşriyyatı, Bakı-2008.səh.55.
  4. Dədə Qorqud kitabı ensiklopedik lüğət. "Öndər nəşriyyat". Bakı-2004. səh. 58.
  5. Dədə Qorqud kitabı ensiklopedik lüğət. "Öndər nəşriyyat". Bakı-2004. səh.60
  6. Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. I cild, səh. 105.
  7. Əli Əliyev, "Laçın – Qədim Oğuz yurdu". Bakı-2009. "Avropa nəşriyyatı". səh. 86.
  8. Dədə Qorqud kitabı ensiklopedik lüğət. "Öndər nəşriyyat". Bakı-2004. səh.60.