Versal sarayı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Versal sarayı
Vue aérienne du domaine de Versailles par ToucanWings - Creative Commons By Sa 3.0 - 073.jpg
Ölkə Flag of France.svg Fransa
Şəhər Blason ville fr Versailles (Yvelines).svg Versal
Memar Lui Levo
Tikilmə tarixi 1078—1079
Sahəsi 67,000 m2 (721,182 ft2)
Vəziyyəti yaxşı
Rəsmi adı: Palace and Park of Versailles
Tipi Mədəni
Kriteriya i,ii,vi
Təyin edilib 1979
İstinad nöm. 83
Dövlət Fransa
Region Avropa
Fransa tarixi abidələri
İstinad nöm. PA00087673
Kateqoriya Saray
Əhəmiyyəti Dünya əhəmiyyətli
Versal (Fransa)
Locator Dot2.gif
Versal
Plans du rez-de-chaussée et du premier étage du palais de Versailles, Éditeur Gavard, premier étage - Gallica 2011.png
Sarayın planı
Commons-logo.svg Versal sarayı Wikimedia Commonsdа

Versal sarayı (fransızca: Le château de Versailles) - Fransanın paytaxtı Parisdə yerləşən tarixi saray. Versal sülh müqaviləsi burada imzalanmışdır.

Sarayın ilk binasının tikintisinə 1661-ci ildə başlanmış və daha sonra müxtəlif illərdə genişlətdirilmişdir. Hazırda saray muzey kimi fəaliyyət göstərir. Roma İmperatorluğundan sonra ilk dəfə böyük ölçülər bu sarayda tətbiq edimişdir. Bunun səbəbi sabit və mərkəzi monarxiya idarəsi idi. İtaliya, Almaniya, İngiltərədə siyasi şərait fərqli olduğundan uzun müddət oralarda belə saray tikilə bilməmişdir.

Sarayın maraqlı cəhəti tikilərkən tualet və ya vanna yerləşdirilməməsidir. Bunun səbəbi o dövrdə zadəgan anlayışına görə zadəganların istədiyi yerdə ehtiyaclarını qarşılamaları idi.Bu səbədən Avropada Versal sarayının qoxusunu "Avropadaki bütün saraylardan fərqli" (Memoirs: Duc de Saint-Simon ) adlandırırdılar. 1768-ci ilə qədər sarayda tualet olmamışdır. 1789-cu ildə Fransa inqilabından sonra sarayda cəmi 9 tualet vardı və onlar da kral və ailəsinə məxsus idi.

İnşaat mərhələləri[redaktə | əsas redaktə]

Sarayın tikintisinə 1661-ci ildə Kral XIII Luisin dövründə başlanmışdır. Sarayın tikilməsi və genişləməsi 4 mərhələdən ibarətdir:

  1. XIII Luis tərəfindən kərpic və daşdan tikilən kiçik ov köşkü.
  2. XIII Luis tərəfindən tikilən köşk Le Vau tərəfindən böyütüldü.
  3. XIV Luis sarayı dövrün məşhur memarı Jül Hardouin Mansart tərəfindən genişlətdirərək saraya indiki klassik görünüşünü verdi.
  4. XV Luisin dövründə memar Anqe-Jek Qabriel saraya əlavələr etdi.

Memarlığı[redaktə | əsas redaktə]

Versal sarayı Luvr muzeyi kimi Fransanın ən əhəmiyyətli tarixi bölgələrindən biridir. Versal sarayənən bağça tərəfindəki fasadı La Vaunun son əsəridir və klassik Fransa memarlığının nümələrindən biridir. Mərmər həyət ətrafında 3 cür bina yerləşir. XIV Luis sarayı mühafizə etmək üçün mərmər həyətdə bəzi dəyişikliklər etmişdir. Memar J.H.Mansart Le Vaunun bağçadakı tikilisini tamamlamaq işini alınca Le Vaunun terrasını qaldırmışdır. Sarayın içi fasadından daha uğurlu tikilmişdir. Sarayın içindəki mərasim otaqları bir aks üzərində yerləşir. Bütün saray kralın yataq otağı ətrafında cəmlənmişdir. Sarayın ən məşhur yerləri Güzgülər Qaleriyası və Şapeldir.

Güzgülər Qaleriyası[redaktə | əsas redaktə]

Qaldırılan mərkəzi terrasda tikilmişdir. Dekorasiyası isə Le Brun tərəfindən hazırlanmışdır. Bütün koridorun divarları güzgülərlə bəzədilmişdir. Adını da məhz buradan alır. Qaleriyanın döşəməsi isə yaşıl mərmər ilə örtülmüşdür. Salonun tavanındakı əsərlərdə Le Bruna aiddir. 1782-ci ildəki ABŞİngiltərə arasında, həmçinin Birinci Dünya müharibəsinin sonunda məğlub olan Almaniya ilə müttəfiqlər arasındaki müqavilə bu salonda imzalanmışdır.

Peyzaj və bağça[redaktə | əsas redaktə]

Versal sarayının peyzaj memarı eyni zamanda Vau sarayının peyzaj memarı olmuş Andre Le Notrdır. Le Notrın planı Versal qəsəbəsinin qərbindən başlayır.

Qaleriya[redaktə | əsas redaktə]

Koordinatlar: 48°48′16″N 2°07′23″E / 48.804404° şm. e. 2.123162° ş. u. / 48.804404; 2.123162

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]