Vivian Mayer

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox music.png
Vivian Mayer
ing. Vivian Maier
Avtoportreti, Nyu-York, 1950-ci illər.
Avtoportreti, Nyu-York, 1950-ci illər.
Doğum tarixi 1 fevral 1926(1926-02-01)
Doğum yeri Nyu-York, Flag of the United States.svg ABŞ
Vəfatı 21 aprel 2009 (83 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı Flag of the United States.svg ABŞ
Janr küçə fotoqrafiyası

Vivian Doroti Mayer (d. 1 fevral 1926, Nyu-York – ö. 21 aprel 2009, Çikaqo) – ABŞ küçə fotoqrafı. Peşəcə uşaq dayəsi olan və fotoqrafiya ilə bağlı heç bir təhsil almayan Mayer həyatı boyunca 150.000-dən çox şəkil çəkmiş və onları bir nəfərə də göstərməmişdir. Yalnız 2009-cu ildə əşyalarını saxladığı depo borcları səbəbilə əşyalarını hərraca çıxardıqdan sonra tanınmışdır.[1]

Nyu-York qalereyasında açılan sərgisi və yaradıcılığından bəhs edən kitabı sayəsində Mayer ölümündən sonra dünya şöhrətli bir fotoqrafa çevrilmişdir.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Vivian Mayer 1 fevral 1926-cı ildə ABŞ-ın Nyu-York şəhərində anadan olmuşdur.[2] Çətin uşaqlıq keçirən Mayer atasını erkən yaşda itirmiş, fransız əsilli anası ilə yaşamağa davam etmişdir. Anasının ölümündən sonra parça fabrikində işə düzəlsə də, daha sonra dayəlik etməyə başlayır. Bu dövrdə Rolleiflex marka kamerası ilə küçələrdə fotoqraflıq etməyə başlayır. Küçə ilə yanaşı mədəni tədbirlərə də tez-tez qatılaraq şəkillər çəkməyə çalışır.[2]

Heç vaxt evlənməmiş və uşaq sahibi olmamışdır.[2] Sevgilisinin olub-olmadığı da məlum deyil.[2] 21 aprel 2009-cu ildə buzda yıxılmış və başından zədə alaraq vəfat etmişdir.[1]

Tanınması[redaktə | əsas redaktə]

Vivian Mayer tərəfindən fotolardan biri (may, 1955).

2007-ci ilin qışında yazdığı bir kitab üçün şəkillər axtaran Con Maluf içi neqativlərlə dolu qutu alır. Qutunun içindəki şəkillərin qiymətli olduğunu anlayan Maluf qutu üzərindəki adı Google-da axtarışa versə də, bir nəticə əldə edə bilmir. İki il sonra Maluf şəkilləri öz hesabı ilə buraxmağa, daha sonra Flickr və bloqu vasitəsilə yayımlamağa qərar verir. Nəticədə, gözlənilmədən şəkilləri böyük marağa səbəb olur.[2]

Artan maraqdan sonra Maluf yenə qutudakı adı Google-da axtarışa verir və bu dəfə bir ölüm elanı ilə qarşılaşır. O, fotoqrafın Vivian Mayer olduğunu aşkara çıxarır və onun bütün şəkillərini toplamağa başlayır, dayəlik etdiyi ailərlə bir-bir görüşür. Maluf daha sonra onun şəkillərinin sərgilənməsi üçün mübarizə aparır.[2]

Şəxsiyyət və üslub[redaktə | əsas redaktə]

Sosialistfeminist qadın olan Vivian dayəlik etdiyi uşaqları sadəcə parklara deyil, ara küçələrə – sadə vətəndaşların həyatlarını keçirdikləri yerlərə aparırdı. Çünki o, varlıların həyatını yox, işləyən uşaqların, zəhmət çəkən təbəqənin, evsizlərin, qocaların şəkillərini çəkmək istəyirdi.[1]

Sadəcə ara məhəllələri deyil, memarlıq nümunələrini, gözəl qadınları və göz oxşayan geyimləri də fotoaparatına həkk edirdi. Mayer tez-tez müxtəlif üsullarla selfi çəkməyi də yoxlayırdı.[1]

Vivian xidmət etdiyi heç bir ailədə özü, yaxud həyatı haqqında danışmır, hətta bəzən özünü agent kimi tanıdırdı. Ölümündən sonra dayəlik etdiyi ailələr onu qəribə və sakit, öz içinə qapalı biri kimi xatırlayırdı.[1]

Qəribə görünüşü ilə də seçilən Mayer kişisayağı geyinməyə üstünlük verirdi.[2] Maluf onun haqqında deyilənlərdən yola çıxaraq onun fotoqrafiyaya həddən çox bağlandığı nəticəsinə gəlmişdi. Bir dəfə dayəlik etdiyi Robbi adlı uşağı küçədə maşın vursa da, etdiyi ilk iş ona tərəf qaçmaq yox, kamerası ilə onun şəkillərini çəkmək olmuşdur.[2]

Vivian heç vaxt bir şəxsiyyətə bağlı qalmamışdı. Onu tanıyanların hərəsi bir başqa adla müraciət edirdi. Fransız aksentində danışdığından bəzən onu fransız hesab edirdilər.[1]

İrs[redaktə | əsas redaktə]

Vivian Mayer haqqında 2013-cü ildə "Vivian Mayeri tapmaq" adlı sənədli film çəkilmişdir. Sənədli film Ən yaxşı sənədli film nominasiyasında Oskar namizədi olmuşdur.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 "Kadrların arxasına gizlənənlərdən – Vivian Maier" (azərbaycanca). Rezonans (28 may 2018). 31 avqust 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 avqust 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 "Keşfedilmemiş Bir Dadı: Vivian Maier" (türkçe). Medium. 31 avqust 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 avqust 2018.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]