Xermeslər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Xermeslər
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:İlkağızlılar
Ranqsız:Ecdysozoa
Tip:Buğumayaqlılar
fəsilə: Xermeslər
Elmi adı
Adelgidae
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
BEABS  7140

Xermeslər-(lat. Adelgidae) Buğumayaqlılar tipinin Bərabərqanadlılar dəstəsinə aid olan fəsilə.

Xarici görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Kiçik mənənələrdir. Bığcıqlar müxtəlif saylı buğumlara malikdir. Qanadsızlar və sürfələr 3 buğumlu olub 2 rinariya, qanadlılar isə 5 buğumlu olub 3-4 rinariya malikdir. Qanadlıların bədəni geniş ovalformalı, qonur rəngdədir. Bığcıqlar 5 buğumlu olub, 3 ədəd böyük olmayan rinariya malikdir. Qarın terqiti üzərindəki vəzlər iri sahələrdə yerləəşir və onların kənar üstlüyü tamamilə olmur. Bədənin uzunluğu 1,60-1,65 mm-dir. Eni isə 0.70-0.80 mm-dir. Ön qanadlarda 3, arxadakında isə bir əyri damar vardır. Qarın hissədə 5-6 cüt miqdarında nəfəsgah yerləşir. Yumurtaqoyan bikri dişilər qısa, konusvari, üç qatlı yumurta borusuna malikdir. Normal dişilər və erkəklər sürfəşəkilli olubxortuma malikdir. Normal dişilərin bığcığı 4 buğumludur.[1]

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Mənənələr çam ağacı üzərində düz olan fır əmələ gətirir. Sentyabr ayında AMEA Botanika bağında çam ağacı üzərində sürfələrə də rast gəlinmişdir. Xermeslər adətən ikiillik və yaxud tam olmayan həyat tərzinə malikdir. İl müddətində 2-3 nəsil verməklə iynəyarpaqlı bitkilərlə əlaqədardır. Əsasən bir. Bəzən də iki yaçlı sürfələr qışlayır. Azərbaycanda xermeslərin 1-ci cinsə mənsub olan 1 növü yaşayır. Cins: Pineus Shimer, 1869. Bu cinsin mənənələri çam bitkisi üzərində yaşayır, çam ağacı üzərinə köçür və burada tam olmayan həyat tərz keçirməklə yaşayırlar.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Dünyada 14,Qərbi Avropa, Şimali Afrika, Yaponiya Avstraliya, Yeni Zellandiyada, Azərbaycanda yayılmışdır. Azərbaycanda isə 1 növü Pineus pini L. (Macg.), 1819 – Çam mənənəsi yüksək dağ zonasında Qəbələ rayonu müşahidə edilmişdir.[2]

Təsnifatı[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • N.C.Vəzirov. Azərbaycanın mənənələri Homoptera, Aphidinea, Bakı: Elm, -1995, -520 səh.
  • Azərbayvcanın heyvanlar aləmi, II cild. Bakı, Elm, 2004

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Akasiya mənənəsi

Qızılgül mənənəsi

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. N.C.Vəzirov. Azərbaycanın mənənələri Homoptera, Aphidinea, Bakı: Elm, -1995, -520 səh.
  2. Azərbayvcanın heyvanlar aləmi, II cild. Bakı, Elm, 2004