Xristian Fren

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Xristian Fren
alm. Christian Martin Joachim Frähn
Christian fren.jpg
Doğum tarixi 23 may 1782(1782-05-23)
Doğum yeri Rostok, Almaniya
Vəfat tarixi 16 avqust 1851 (69 yaşında)
Vəfat yeri Sankt-Peterburq
Dəfn yeri
  • Smolensky Lutheran Cemetery[d]
Vətəndaşlıq
İş yeri
  • Kazan Imperial University[d]
Elmi rəhbəri Oluf Gerhard Tychsen[d]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Xristian Daniloviç Fren (almanca:Christian Martin Joachim Frähn), 23 may (4 iyun) 1782, Rostok, Almaniya — 16 avqust 1851, Sankt-Peterburq) — Rusiya şərqşünası.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Xristian Fren 1782-ci ildə Almaniyada Rostok şəhərində anadan olmuşdu. 1807-1815-ci illərdə Kazan universitetində çalışmışdı.

X.M.Frenin elmi yaradıcılığında numizmatika əsas yer tuturdu. Yaşadığı illərdə onu «Şərq numizmatikasının knyazı» kimi qəbul edirdilər. Belə ki, o, həqiqətən Rusiyada Şərq numizmatikası elminin əsasını qoymuşdu. [1]

X.M.Fren isə müsəlman numizmatikasının «fundament»ini yaradan görkəmli şəxsiyyətlər hesab edilirlər.

X.M.Frenin Şərq numizmatikasında əsas rolu Cucilər dövrünün sikkəşünaslığının banisi olmasıdır. İlk dəfə X.M.Fren numizmatik materiallara əsaslanaraq Qızıl Orda xanlarının adlarını, hakimiyyət illərini öyrənmiş və Şərq numizmatikasının bir hissəsi kimi təsnifat işlərini dəqiqləşdirmişdir. Onun oxuyub, təyin etdiyi bəzi hökmdarlar haqqında, ümumiyyətlə, yazılı məlumatlar belə yox səviyyəsindədir. Nəticədə, alim doqquz yüzə yaxın Qızıl Orda dövlətinin sikkə tipini təyin etmişdi. Onun elmi yaradıcılığı yalnız Cucilər dövrünün sikkə materiallarının öyrənilməsi ilə tamamlanmamışdı. Ümumiyyətlə, X.M.Frenin yaradıcılığı janr etibarilə üç qrupa bölünür:

1) bir və ya bir neçə yaxın qruplara aid olan sikkələr haqqında monoqrafiya xarakterli elmi işlər; 2) muzey tərəfindən əldə edilən kolleksiyaların və onların içərisindəki ən maraqlı sikkələrin təyin edilməsi; 3) ayri-ayrı dəfinələrin öyrənilməsi.

Bununla da milliyyətcə alman olan, amma həyatını Rusiyada yaşayan X.M.Fren XVIII əsr−XIX əsrin əvvəllərində Rusiyada numizmatika elminin əsasını qoyan alimlərdən olaraq Şərq numizmatikası sırasında Azərbaycan tarixinin bəzi mühüm məsələlərinin öyrənilməsində kifayət qədər əməyi olan insandır.

Xristian Fren 16 avqust 1851-ci ildə vəfat edib.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Vəliyeva M.İ. Rus alimlərinin əsərlərində Azərbaycan numizmatikası (K.Fren və V.Tizenqauzenin əsərlərinə əsasən) // Tarix və onun problemləri, 2010, №1-2, s. 138-147. s. 140.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]