Alman dili

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Alman dili
Orijinal adı Deutsch, deutsche Sprache
Ölkələr Almaniya, Avstriya, İsveçrə, Lixtenşteyn, Belçika, İtaliya, Lüksemburq, Rusiya və daha 36 ölkə
Rəsmi status

Almaniya Almaniya[1]
Avstriya Avstriya[2]
Lixtenşteyn Lixtenşteyn
İsveçrə İsveçrə
Lüksemburq Lüksemburq
Regional və lokal rəsmi dil:
Belçika Belçika:

Vatikan Vatikan:

İtaliya İtaliya:

Namibiya Namibiya
Polşa Polşa:

Rusiya Rusiya:

Slovakiya Slovakiya:

Təşkilat:

Danışanların ümumi sayı Ana dili: 90 milyon[3]
İkinci dil: 16[4]-20 milyon [3]
Təsnifatı
Kateqoriya Avrasiya dilləri

Hind-Avropa dilləri

Alman dilləri
Qərbi alman dilləri
Yazı latın (alman əlifbası)
Dil kodları
QOST 7.75–97 нем 481
ISO 639-1 de
ISO 639-2 ger (B); deu (T)
ISO 639-3 deu
Dilin strukturlarının dünya atlası ger, gbl, gha, gma, gthgti
Ethnologue deu
ABS ASCL 1301
IETF de
Glottolog stan1295
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Alman dili (alm. Deutsch, tələffüs olunur: [ˈdɔʏtʃ]; deutsche Sprache) — almanların, avstriyalıların, lixtenşteynlilərin, eləcə də isveçrəlilərin çoxunun dili, Almaniyanın, Avstriyanın, Lixtenşteynin rəsmi dili, İsveçrənin, LüksemburqunBelçikanın rəsmi dillərindən biri. Çin, ərəb, hindi, ingilis, ispan, benqal, portuqal, rusyapon dillərindən sonra dünyada ən çox yayılmış dildir[5]. Bu dil Avropa Birliyinin rəsmi və işçi dillərindən biridir[6].

Alman dili hind-avropa dilləri ailəsinin german dilləri qrupuna daxildir. Latın əlifbası əsasında yaranan yazısına umlautlu üç sait (ä, ö, ü) və esset (ß) liqaturası əlavə edilib.

Hərf Almanca deyilişi Azərbaycanca deyilişi
Aa a/ɑ a/â ɑˑ â
Bb b b beˑ beğ
Cc ʦ ts ʦeˑ tseğ
Dd d d deˑ değ
Ee ɛ/e e
Ff f f ɛf ef
Gg ɡ g ɡeˑ geğ
Hh h h
Ii ɪ/i i/î î
Jj j y jɔt yot
Kk k k kɑˑ
Ll l l ɛl el
Mm m m ɛm em
Nn n n ɛn en
Oo ɔ/o o/ô ô
Pp p p peˑ peğ
Qq k k kuˑ
Rr ʀ ġ* ɛʀ̥ er
Ss s/z s/z ɛs es
Tt t t teˑ teğ
Uu ʊ/u u/û û
Vv f f faɔ̹ fau
Ww v v veˑ veğ
Xx ks ks ɪks iks
Yy y ü ˈyp.sɪ.ˌlɔn üpsilon
Zz ʦ ts ʦɛt tset
Ää ɛ e e
Öö ø ö ö
Üü y ü ü
ß ss ss ɛs ʦɛt es tset

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Административно-процессуальный закон Германии: § 23 Amtssprache" (alman). İstifadə tarixi: 2011-11-06.
  2. "Bundeskanzleramt Österreich. Bundesverfassungsrecht" (alman). İstifadə tarixi: 2011-11-06.
  3. 1 2 İsveç dialekti ilə birlikdə  — 97 milyon. Bax: Ethnologue (2009), SIL International; Lewis, M. Paul (ed.), 2009. Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International (ing.)
  4. "Deutsch als Fremdsprache weltweit: Datenerhebung 2005" (alman). İstifadə tarixi: 2011-11-06.
  5. "Languages Spoken by More Than 10 Million People" (ingilis). İstifadə tarixi: 2011-11-06.
  6. "Fact sheets on the European Union" (ingilis). İstifadə tarixi: 2011-11-06.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]