Yan Eliasson

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yan Eliasson
isv. Jan Eliasson
Jan Eliasson at Tällberg Forum 2009 cropped.jpg
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisinin prezidenti
iyun 2005 — 11 sentyabr 2006
BMT baş katibinin müavini
1 iyul 2012 — 31 dekabr 2016
Xələfi Əminə Ceyn Məhəmməd
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 17 sentyabr 1940(1940-09-17) (81 yaş)
Doğum yeri
Partiya
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yan Klennet Qlenn Eliasson (isv. Jan Kenneth Glenn Eliasson; 17 sentyabr 1940, Göteborq) — İsveç sosial-demokrat siyasətçisi, diplomat, BMT Baş Məclisinin Prezidenti (2005-2006), İsveç Xarici İşlər Naziri (2006)[1]. Hal-hazırda BMT Baş Katibinin Sudanın Darfurdakı xüsusi elçisidir[2].

Təhsili[redaktə | mənbəni redaktə et]

1957-1958-ci illərdə tələbə mübadiləsi proqramı çərçivəsində ABŞ-ın İndiana şəhərində təhsil almış, sonra 1962-ci ildə İsveç Dəniz Akademiyasını bitirmişdir. 1965-ci ildə Göteborq Universitetinin Biznes, İqtisadiyyat və Hüquq Məktəbində iqtisadiyyat üzrə magistr dərəcəsi almışdır. Amerika Universitetinin (1994), Göteborq Universitetinin (2001) və Uppsala Universitetinin (2005) fəxri dərəcələrinə sahibdir[3][4].

Fəaliyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Eliasson diplomatik karyerasına 1965-ci ildə İsveç Xarici İşlər Nazirliyində staj ilə başladı[5]. 1982-1983-cü illərdə İsveç Baş naziri Olof Palmenin diplomatik müşaviri və 1983-1987-ci illərdə Xarici İşlər Nazirliyində Siyasi Məsələlər üzrə Baş Direktor vəzifələrində çalışıb[6].

1980-1986-cı illərdə Eliasson BMT-nin İran-İraq müharibəsindəki vasitəçilik missiyasında iştirak etdi[7]. 1988-1992-ci illərdə İsveçin BMT-dəki Daimi Nümayəndəsi vəzifəsini icra etdi və eyni zamanda BMT Baş Katibinin İran və İraq üzrə Şəxsi Nümayəndəsi oldu. 1991-ci ildə BMT Baş Məclisinin Fövqəladə Hallar üzrə İşçi Qrupunun sədri və 1991-1992-ci illərdə BMT İqtisadi və Sosial Şurasının (ECOSOC) sədr müavini olmuşdur. 1992-ci ildə Eliasson Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsani Məsələlər üzrə Baş katibinin birinci müavini təyin edildi[8]. Somali, Sudan, Mozambik və Balkanlarda əməliyyatlara qatıldı.

24 aprel - 6 oktyabr 2006-cı il tarixlərində Yoran Persson Sosial Demokrat kabinetində İsveç Xarici İşlər Naziri vəzifəsində çalışmışdır. 2006-cı ilin sentyabr ayında keçirilmiş parlament seçkilərindən sonra partiyası seçkilərdə məğlub olduqda, Uppsala Universitetində dərs verəcəyini bildirdi.

2006-cı ilin dekabrında BMT Baş Katibi Kofi AnnanEliassonu Sudanın Darfur şəhərinə Xüsusi Elçi təyin etdi. 2 mart 2012-ci ildə Baş Katib Pan Gi Mun, Ian Eliasson'u Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş katibinin birinci müavini təyin etdi. Baş Katibin birinci müavini vəzifəsinə 1 iyul 2012-ci ildə başladı.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. United Nations Web Services Section. "Jan Eliasson, Deputy Secretary-General of the United Nations". un.org. İstifadə tarixi: 17 September 2015.
  2. "SIPRI welcomes Ambassador Jan Eliasson as new Governing Board Chair | SIPRI". sipri.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2018-01-23.
  3. Kihlström, Staffan. "Eliasson får FN-toppjobb". Dagens Nyheter (Swedish). 2 March 2012. İstifadə tarixi: 2 March 2012.
  4. Näslund, Lars. "Här svär Jan Eliasson eden - blir ny FN-topp". Expressen (Swedish). 2 July 2012. İstifadə tarixi: 17 September 2015.
  5. "Skarp kritik från den svenska regeringen (Sharp criticism from the Swedish government)". Dagens Nyheter (isveç). 13 July 2006. 4 February 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
  6. "Arxivlənmiş surət". 2017-12-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-08.
  7. Regeringskansliet, Regeringen och. "Jan Eliasson ny styrelseordförande för SIPRI". Regeringskansliet (isveç). 2017-04-27. İstifadə tarixi: 2018-01-23.
  8. Lukins, Emma. "Gais tar till diplomathjälp för Wanderson". Göteborgs-Posten (Swedish). 29 March 2011. İstifadə tarixi: 17 September 2015.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]