Yara

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Yara- mekaniki təsir nəticəsində orqanizmi örtən dərin və ya selikli qişanın,toxumaların tamlığının pozulması. Üç əsas əlamətlə xarekterizə olunur: ağrı, dəri tamlığının pozulması(yara ağzıəmələ gəlməsi), qanazma.Anatomik və funksional pozğunluqlardan başqa Y.anemiyaya,şoka, infeksiyaya səbəb ola bilər. Y.-ların törəmə sbəbinə görə təsnifatı cərrahi,təsadüfi və hərbi;toxumaların zədələnmə xarakterinə görə isə deşilmiş,kəsilmiş,çapılmış,cırılmış,əzilib- parçalanmış,dişlənmiş vəodlu silah Y.-ları olur.Y.-dan sonra orqanizmdə ümumi reaksiya baş verir. Y.-lanmış toxumalarda ardıcıl olaraq bir çox bioloji dəyişikliklər əmələ gəlir. İrinlənməyənY.-lar tez sağalır və birincili sağalma adlanır; ikinci sağalmada Y.-ların ağzı açıq,irinli olur. Ağır xəstəliklər,üzgünlük,avitaminoz və s. hallar Y.ların gec sağalmasına səbəb olur. İlk yardımı xəstə özü, yaxud başqa şəxs edir: qanaxmanı dayandırmaq,sakit vəziyyət yaratmaq,Y.-nın ətrafını suda, efirdə, spirtdə isladılmış tənzif, yaxud pampıqla təmizləmək. Y.-nın üzərinə streil salfet qiyub bağlamaq, arterial qanaxmada jqut qoymaq,Y. ilə yanaşı sınıq olduqda immobilizasiya tətbiq etmək. Cərraji əməliyyat zamanı Y.-nın kənarları kəsilib atılır, yad cisimlərdən təmizlənir və yara tikilir. Müalicəsi: irinli Y.-larda fizioterapevtik üsul (ultrabənövşəyi şüalandırma),antiseptik,fizioloji məhlullar,antibiotiklər,sulfanilamid preparatlar. Profilaktikası:qanqrenaya qarşıserumlar vurmaq.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Əд.Мəммəдов З.М.,Умнми сəрранлыг, Б.,1969; Камаев М.Ф.,инфицированная рана и ее лечение,2 изд.,М.,1970