Yeni Zod

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yeni Zod
40°29′35″ şm. e. 46°21′01″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Region Göygöl rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 1.145 m[1]
Saat qurşağı
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi AZ 2500
Yeni Zod xəritədə

Yeni Zod (əvvəlki adı: Azad) — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Əvvəlki adı Azad olmuş və 5 oktyabr 1999-cu ildən dəyişdirilərək Yeni Zod adlandırılmışdır[2].

Toponimikası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kənd Kürək çayının sol sahilindən bir qədər aralı Murovdağ silsiləsinin ətəyindədir. Keçmiş adı Suluqdur. 1990-cı ilədək yaşayış məntəqəsinin əhalisi XIX əsrdə Cənubi Azərbaycanın Xoy mahalından köçüb gəlmə ermənilərdən ibarət olmuşdur. İndiki əhalisi Ermənistandan zorla çıxarılmış azərbaycanlılardır. Tarixi mənbələrin verdiyi məlumata görə, III-V əsrlərdə Azərbaycanda feodal istehsal üsuluna keçildi. Feodallar iki qrupa ayrılırdı: dünyəvi və ruhani feodallar. Dünyəvi feodallar iri və xırda feodallar təbəqəsindən ibarət idi. Xırda feodallar "azatlar" adlanırdı. Hökmdarların və iri I feodalların dayağı olan azatlar onların vassalları hesab edilirdilər. I Xosrov Ənuşirəvanın zamanında azatların sayı artırdı. Azatlar kahinlər kimi böyük imtiyaza malik idilər. Bununla bağlı azat/azad sözü "xırda", "kiçik" mənası ilə yanaşı "müstəqil, sərbəst" mənalarını kəsb etməyə başladı. Azad sözünün şəxs adı kimi istifadə edilməsi daha sonrakı dövrlərə aiddir. Azərb. toponimiyasında rast gəlinən Azad toponimləri və topokomponentlərinin böyük əksəriyyəti "xırda", "müstəqil" mənaları ilə izah olunur. Ermənistan ərazisində Azad (keçmiş Ağkilsə kəndinin 1935-ci ildən etibarən adı), Azatamut, Krımda Azat yaşayış məntəqələri qeydə alınmışdır.[3]

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Sakinlərinin əksəriyyətini Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Zod kəndindən 1988-ci ildə qaçqın düşmüş əhali təşkil edir. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1177 nəfər əhali yaşayır.[4]

Mədəniyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kənddə bir orta ümumtəhsil məktəbi, iki klub və iki kitabxana fəaliyyət göstərir. Elektron ATS-ə malik olan kənddə əksər evlər telefonla təchiz edilib.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Göy-göldən cəmi 10 km. aralıda yerləşən kənd həmçinin Gəncə əhalisi üçün sevimli yay istirahət məkanıdır.

İqtisadiyyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. http://www.fallingrain.com/world/AJ/62/Azad.html
  2. ""Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati-ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ nömrəli Qanunu". 2013-06-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-05-26.
  3. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
  4. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]