Yeraltı sular

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
AlapahaRiver2002
Groundwater flow

Yeraltı sular – Yer qabığının üst hissələrindəki süxur qatlarında (12-16 km dərinliyədək) maye, sülb və ya buxar halında olan sular; su saxlayan süxur xüsusiyyətindən asılı olaraq məsamə, çat və karet sularına bölünür. Yeraltı sular təzyiqsiz qrunt suları və təzyiqli artezian sularına ayrılır. Yeraltı suların tərkibi 60-dan çox kimyəvi elementlə (ən çox xlor, kükürd, karbon, silisium, azot, oksigen, hidrogen, kalium, kalsium, magnezium, dəmir, alminium və s.) doymuş olur. Yeraltı sular minerallaşma dərəcəsindən asılı olaraq şirin (1q/l-dək). şortəhər (1.0- dən 10q/l-dək), şor (10-dan 50 q/l-dək), duzlu (50 q/l-dən çox) sulara bölünür. Temperaturuna görə soyumuş (0°C-dən aşağı), çox soyuq (0- dən 4C-dək) soyuq (4-dən 20°C-dək), ilıq (2-dən 37°C-dək), isti (37-dən 50°C-dək), çox isti (50-dən 100°C-dək) və qaynar (100°S-dən yuxarı) olur. Tərkibindəki qazlar əsasən karbonlu, hidrogen-sulfidli, azotlu, kükürdlü, metanlı və qarışıq sulara ayrılır. Yeraltı suları-içməli sular, sənaye suları, mineral sulartermal sulara ayırırlar.[1]

Yeraltı suların çirklənməsi[redaktə | əsas redaktə]

Sənaye müəsisələrinin, xüsusilə energetika, neft-kimya və kimyəvi komplekslərinin fəaliyyəti, həmçinin neftin çıxarılması zamanı çirkləndirici maddələrin yeraltı sulara daxil olması. Kənd təsərrüfatı da çirklənmə mənbəyi ola bilər: tarlalardan gübrələrin yuyulması, maldarlığın çirkab axıntıları.

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  1. Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Ensiklopedik ekoloji lüğət Bakı 2008