Zlata Tkaç

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Zlata Tkaç
mold. Zlata Tcaci
Doğum adı mold. Zlote Beyrihman
Doğum tarixi 16 may 1928(1928-05-16)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1 yanvar 2006(2006-01-01) (77 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Peşəsi bəstəkar, musiqi pedaqoqu[d]
Üslub opera

Zlata Moizeyevna Tkaç (tam adı: Zlata Tkaç, mold. Zlata Tcaci; idiş זלאַטע טקאַטש‎‎; rus. Злата Моисеевна Ткач; 16 may 1928(1928-05-16), Lozova[d], Strășeni District[d]1 yanvar 2006(2006-01-01), Kişinyov) — Moldova bəstəkarı və musiqi müəllimi. O, Moldovada peşəkar bəstəkar olan ilk qadındır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Zlote Beyriman Lozovonun Bessarabiya kəndində Moizey Bentsiyonoviç Beyriman və onun həyat yoldaşı Frida Mendelevna Koyfmanın ailəsində dünyaya göz açmışdır. Zlata hələ uşaq olarkən ailəsi Kişinyova köçmüşdür. O, burada qızlar üçün rumın ibtidai məktəbinə getmiş, həmçinin atasından skripka dərsləri almışdır.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı Zlota anası ilə Mərkəzi Asiyaya təxliyə edilmişdir. Lakin səfər zamanı anasından ayrı düşmüş və yatalaq və qarın yatalağı xəstəliyinin yayıldığı Özbəkistanın Nəməngan şəhərinə aparılmışdır. Zlota daha sonra Droqobıç uşaq evində qalmış və orta məktəbə getmişdi. Bu zaman o, "Matroslar" adlı ilk mahnısını bəstələmişdir. 1943-cü ildə Kişinyov azad edildikdən sonra şəhərə qayıtmış və yenidən ailəsi ilə bir araya gəlmişdi.

Zlata Kişinyov Universitetində fizika və riyaziyyat ixtisası üzrə təhsil almış, daha sonra Kişinyov Konservatoriyasının musiqişünaslıq fakültəsinə daxil olmuşdu. 1952-ci ildə Konservatoriyadan məzun olmuşdur. O, Leonid Qurovun (1910–1993) sinfində bəstəkarlıq, İ.L.Deylizanın sinfində isə skripka üzrə dərslər almışdı. 1952-1962-ci illərdə Kişinyovda musiqi məktəbində dərs demişdi. 1957-ci ildə Konservatoriyanın bəstəkarlıq sinfində təhsilinə davam etmişdi. 1962-ci ildə məzun olduqdan sonra orda müəllim kimi qalmış və ömrünün sonuna qədər burada işləmişdi. 1986-cı ildə dosent, 1993-cü ildə isə bəstəkarlıq üzrə professor olmuşdur.[1]

Tkaç Moldovada peşəkar bəstəkar olan ilk qadındır. O, Moldova SSR-in əməkdar artisti (1974), Moldova Dövlət Mükafatı laureatı (1982), Moldova Şöhrət ordeni mükafatçısıdır.

Zlata Tkaç Moldova musiqişünası, rus və moldav dillərində kitabların müəllifi və redaktoru Efim Markoviç Tkaç (1926–2003) ilə ailə həyatı qurmuşdur. Zlata Tkaç 2006-cı ildə Kişinyovda vəfat etmişdir.[2][3]

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Tkaç sonatalar, simli kvartetlər, süitalar, vokal musiqi, xorda və instrumental əsərlər, kantatalar, opera, instrumental miniatürlər, uşaq mahnıları və pyeslər, kinolar və teatr üçün musiqilər də daxil olmaqla, 800-ə yaxın əsər bəstələmişdir.[4] Onun uğurlu uşaq operası "Üç balalı keçi" (Capra cu trei iezi; 1966-cı ildə yazılmışdır) bir neçə dəfə üzərində işlənildikdən sonra 1983-cü ildə "Saxtakar canavar" (Lupul impostor) adı ilə təqdim olunmuşdur. Bəstələrinə aşağıdakılar daxildir:

  • "Dance". Kişinyov: Map moldovenyaske, 1963.
  • "Moldavian dance". Kişinyov: Map moldovenyaske, 1965.
  • "Sonata for Viola and Piano". Moskva: Sovet bəstəkarı, 1981.
  • Unchiul meu din Paris opera (1987)
  • Leagăn de mohor' (35 piano miniatürü). Kişinyov, 1988.
  • Dine guter nomen (idiş dilində). Şik Drizin şeirlərinə mahnı. Kişinyov: The League, 1996.
  • 'Sholom Aleichem: the collection of vocal works. Kişinyov: Pontos, 2001.
  • Dos glekele (idiş dilində yəhudi şeirlərinə mahnı). Berlin, 2004.
  • Flacăra iubirii (Sevginin atəşi). Agnes Roskanın şeirlərinə romanslar. Kişinyov: Cartea Moldovei, 2006.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Hall, G.K. (2002). Bibliographic Guide to Soviet and East European Studies 1992.
  2. Kocharova, Galina (1979). Zlata Tkach. Literature Artistike, Chişinău.
  3. Kocharova, Galina (2000). Zlata Tkach, Fate and Creativity. Pontos, Chişinău.
  4. "Zlata Tkach". İstifadə tarixi: 22 September 2010.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]