Zofya Posmış

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Zofya Posmış
pol. Zofia Posmysz
Zofia Posmysz.JPG
Doğum tarixi 23 avqust 1923(1923-08-23)[1][2]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 8 avqust 2022(2022-08-08) (98 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti jurnalist, yazıçı, ssenarist
Fəaliyyət illəri 1945-ci ildən
Əsərlərinin dili polyakca
Mükafatları Cross of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany Silver Cross of Merit Polşa İntibah Ordeninin Zabit xaçı
Polşanın əməkdar mədəniyyət xadimi
Medal of the 30th Anniversary of People's Poland Golden Medal for Merit to Culture
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Zofya Posmış (pol. Zofia Posmysz 23 avqust 1923[1][2], Krakov[2]8 avqust 2022, Osventsim, Kiçik Polşa voyevodluğu[d]) — Polşalı yazıçı və ssenarist.

Bioqrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

1942-ci ildən bəri alman AuşvitzRavensbrük konservasiya düşərgələrində saxlanılmışdır. Müharibədən sonra Varşavaya yerləşdi. 1952-ci ildə paytaxt universitetinin filologiya fakültəsini bitirib.

"Głos Ludu" qəzetinin redaksiyasında korrektor vəzifəsində işləmiş, sonra Polşa Radiosu ilə əməkdaşlıq etmişdir.

Yaradıcılığı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Zofya Posmış 1945-ci ildə "Belsenden olan baş kəsənləri tanıyıram" adlı bir ədəbi xatirə kitabı ilə debüt edir. Yazıçı "45-ci kayutdan olan sənişin" radio pyesinə şöhrət qazanır. Eyni adlı bir kitab 1962-ci ildə nəşr olunur. Bu əsərə əsaslanaraq, polyak rejissoru Andrzey Munk ölümündən sonra 1963-cü ildə nümayiş olunan "Sərnişin" bədii filmini çəkir. 1968-ci ildə Posmış romanına görə, Moisey Vaynberq eyni adlı opera yazır. Mütəxəssislər tərəfindən yüksək qiymətləndirilən opera, SSRİ-də səhnəyə qoyulması qadağan edilir[3]. Bu əsər ilk dəfə 2006-cı ildə konsert versiyasında, 2010-cu ildə senari formatında səhnələşdirilir.

Seçilmiş əsərləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Belsenden olan baş kəsənləri tanıyıram / Znam katów z Belsen (1945)
  • Sərnişin / Pasażerka (1962)
  • Meşədəki dayanacaq / Przystanek w lesie (1965, hekayələr toplusu)
  • Dözümlü yemişan / Cierpkie głogi (1966) — senari 1966-cı ildə Yanuş Beyxert tərəfindən ekranlaşdırılıb.
  • Kiçik / Mały (1970) — senari 1970-ci ildə Yulian Cecima tərəfindən ekranlaşdırılıb.
  • Antarktudada məzuniyyət / Wakacje nad Adriatykiem (1970)
  • Mikriiqlim / Mikroklimat (1975)
  • Ağaca oxşayan ağac / Drzewo do drzewa podobne (1977)
  • Qiymət / Cena (1978)
  • Koliferdən olan insan / Człowiek spod kaloryfera (1980)
  • Elə həmin doktor M. / Ten sam doktor M. (1981)
  • Dul və aşnalar / Wdowa i kochankowie (1988)
  • Azadlığa, ölümə, həyata / Do wolności, do śmierci, do życia (1996)

Rus dilinə tərcümələr[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Sərnişin : [povest]. — M. : İncəsənət ədəbiyyatı, 1964. — 62 s. — (Roman-qəzeti; № 18 (318)).
  • Qiymət : roman. — M. : İnfişaf, 1981. — 183 s.

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Polşanın İntibah Ordeninin Cəngavər xaçı (1964)
  • Polşa İntibah Ordeninin Zabit xaçı (1970)
  • Radio şouları sahəsində nailiyyətlərə görə Polşa Radio və Televiziya Komitəsi Mükafatı (1976)
  • Vitold Xuleviç adına mükafat (2007)
  • Polşa mədəniyyətinin inkişafındakı yüksək nailiyyətlərə görə Polşa Mədəniyyət Nazirinin mükafatı (2008) və digərləri.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Zofia Posmysz // The Fine Art Archive. 2003.
  2. 1 2 3 4 Auschwitz Prisoners Database.
  3. За что запрещали "Пассажирку": Интервью с А. Медведевым // Российская газета — Столичный выпуск № 4256 (25.12.2006).