Basklar ölkəsi
 |
 |
||
|---|---|---|---|
| Əsas məlumatlar | |||
| orijinal ad | isp. Comunidad Autónoma del País Vasco bask. Euskal Autonomia Erkidegoa |
||
| rəsmi dil | İspanca və baskca | ||
| yerli dil | baskca | ||
| ölkə |  İspaniya |
||
| paytaxt | Vitoria-Qasteys | ||
| ərazi | 7,234 km² | ||
| əhali | 2,155,546 | ||
| əhali sıxlığı | 59.7 | ||
| idarəetmə üsulu | Ali muxtariyyət | ||
| Baş nazir | Juan Jose Ibarretxe | ||
| Siyasi partiya rəhbəri | Patxi Lopez | ||
| pul vahidi | Avro | ||
| telefon kodu | +34 94 | ||
| rəsmi sayt | http://www.euskadi.net euskadi.net | ||
| Xəritə | |||
|
|||
Basklar ölkəsi (isp. Comunidad Autónoma del País Vasco) — İspaniyada yerləşən muxtar ərazi. Basklar ölkəsi İspaniyanın şimalında və Fransanın cənub-qərbində yerləşir. Əraziyə muxtariyyət statusu 25 iyul 1979-cu ildə İspaniya tərəfindən verilmişdir. Basklar bir çox məsələlərdə İspaniyaya tabe deyillər. Ərazini basklara məxsus Ertzaintza adlı polis təşkilatı qoruyur. Bundan başqa, turizm, maliyyə, vergilərdən əldə olunan gəlirlərin böyük bir qismi İspaniyanın deyil Bask Muxtariyyətinin büdcəsinə gedir.
Mündəricat |
Gündəlik həyat[redaktə]
Aparılan son araşdırmalar zamanı məlum olmuşdur ki, baskların 28.2% muxtariyyətin sərhədlərindən kənarda dünyaya gəlir.[1]
Siyasi problemlər[redaktə]
İspaniyada bəzi digər ərazilərdə olduğu kimi Basklar ölkəsi də siyasi müstəqillik tələb edir. İspaniya rəsmiləri isə İspaniyanın hec vaxt parçalanmayaçağını, basklara ən yaxşı halda Ali Muxtariyyət hüququnun verilə biləcəyni bildirirdilər. Hal-hazırda Basklar ölkəsi Ali Muxtariyyətə sahibdir. Lakin ərazidə yaşayan əhalinin 65% tam müstəqil olmağın tərafdarıdır. Baskların siyasi yöndə iki tələbləri var. Bunlardan birincisi Navarranın basklarla sərhəd olan ərazilərinin onlara verilməsidir. Digər tələb isə müstəqil respublikanın qurulmasıdır. Baskların müstəqilliyi uğrunda mübarizə apardığını bildirən ETA təşkilatı 52 ildir ki, bu hədəflərin heç birinə nail olmamışdır. Baskların çox az bir qismi ETA-nın tərəfini tutur. Bunun əsas səbəbi kimi, onlar müstəqilliyə gedən yolun terrorla yox, düzgün siyasi addımlarla mümkün olacağını düşünür. Baskların siyasi təşkilatlarından ən radikalı Batasunadır. İspaniyada çoxları ETA-nı Batasunanın hərbi qanadı hesab edirlər. Batasuna açıq formada ən qısa zamanda müstəqil dövlətin yaradılmalı olduğnu bildirirdi. 2003-cü ildə İspaniya dövləti Batasunanı separatçılıq fəaliyyətinə görə bağlamışdır. Ona tabe olan digər partiya isə 2008-ci ildə qapadılıb.[2]
ETA[redaktə]
ETA — Basklar ölkəsinin müstəqilliyi uğrunda silahlı mübarizə aparan bask radikal-solçu, milliyyətçi və separatçı təşkilatdır. 1959-cu ildə Franko diktaturasına qarşı mübarizə məqsədilə yaranmışdır. 1962-ci ildə təşkil olunan bask solçu-milliyyətçilərinin qurultayında təşkilatlanma prosesini başa çatdıran ETA, özünün əsas məqsədi kimi müstəqil bask dövlətinin (Euskadi) yaradılmasını qarşıya qoymuşdur.[3][4] ETA-nın emblemi baltaya sarılmış ilandır. Bununla Bask xalqının sonsuz azadlıq arzusu ifadə edilir.[5][6][7]
1968-ci ildə silahlı mübarizəyə başlayan ETA 829 nəfərin ölümünə, minlərlə insanın yaralanmasına və onlarla insanın qaçırılmasına görə məsuliyyət daşıyır.[8][9][10][11] ETA İspaniya və Fransa tərəfindən rəsmi olaraq terror təşkilatı kimi tanınmışdır.[12] Bu ölkələrdən başqa Avropa İttifaqı[13] və Amerika Birləşmiş Ştatları[14] tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınmışdır.
Qalereya[redaktə]
- Bask şəhərləri
-
Bilbao şəhəri
-
San-Sebastian şəhəri
-
Hondarribia şəhəri
-
Vitoria-Qasteys payaxt şəhəri
-
Barakaldo şəhəri
-
Getxo şəhəri
-
İrun şəhəri
-
Portuqalete şəhəri
-
Santurtzi şəhəri
-
Basaour şəhəri
-
Errenteria şəhəri
İstinadlar[redaktə]
- ↑ El 28,2% de la población que vive en el País Vasco ha nacido fuera | País Vasco. elmundo.es. Yoxlanılıb 2010-04-26.
- ↑ http://www.milli.az/news/world/32374.html
- ↑ (İspan dili) Goiz Argi. Goiz Argi. Retrieved on 30 January 2011.
- ↑ (İspan dili) Goiz Argi. Goiz Argi (27 January 2002). Retrieved on 2011-01-30.
- ↑ Quiosco | El Mundo en ORBYT. Elmundo.es. Retrieved on 30 January 2011.
- ↑ ETA, una serpiente vacilante. elmundo.es. Retrieved on 30 January 2011.
- ↑ De patrulla por Vitoria. elmundo.es (24 March 2006). Retrieved on 30 January 2011.
- ↑ Lista de víctimas mortales (Spanish). Ministerio del Interior. Yoxlanılıb 19 September 2010.
- ↑ Datos significativos del conflicto vasco, 1968–2003 (Spanish). Eusko News (2003). Yoxlanılıb 19 January 2011.
- ↑ ETA has killed 829 people as of 19 January 2011, Spanish Ministerio del Interior
- ↑ Peace at Last? | People & Places | Smithsonian Magazine. Smithsonianmag.com. Retrieved on 30 January 2011.
- ↑ (Fransız dili) French list of terrorist organizations, in the annex of Chapter XIV
- ↑ EU list of terrorist organizations|43.6 KB}} 29 May 2006
- ↑ Foreign Terrorist Organizations (FTOs). Web.archive.org (9 July 2008). Retrieved on 30 January 2011.
Xarici keçidlər[redaktə]
 |
Commonsda Basklar ölkəsi ilə əlaqədar müxtəlif fayllar var. |
Həmçinin bax[redaktə]
|
İspaniya: Muxtar Birliklər |
||
|---|---|---|
| Muxtar Birliklər | Andalusiya • Araqon • Asturiya • Balear adaları • Basklar ölkəsi • Estremadura • Kanar Adaları • Kantabriya • Kastiliya - La-Mança • Kastiliya və Leon • Kataloniya • Madrid regionu • Mursiya • Navarra • Qalisiya • Rioxa • Valensiya regionu |
 |
| Muxtar Şəhərlər | Seuta • Melilla | |
