Elektron

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Atomun mikroskopik şəkli

Elektron (yunanca élektron- kəhraba deməkdir, 1891-ci ildən Circ Jonston tərəfindən tətbiq edilib) mənfi yüklü elementar hissəcikdir. onun şarəsi e--dir.Ən kiçik mənfi ( -) yükünə sahib təməl zərrəcikdir .

Indiyədək aparılan təcrübələr nəticəsində məlum olmuşdur ki, elektronlar heç bir daxili quruluşa malik deyillər, ona görə də həqiqi elementar zərrəcik sayıla bilər. Elektronun sınaqlarla təyin olunmuş ölçüsü 10−19 m həddindər.

Atomlardaionlarda elektron qabıqları yaranır. Birləşmiş hər bir elektron dörd kvant ədədi ilə təsvir oluna bilir (Pauli prinsipi). Metallarda sərbəst hərəkət edə bilən elektronların olması onların elektrik keçirmələrinə səbəb olur.

Elektronların mövcudluğunu ilk dəfə olaraq 1897-ci ildə ingilis alimi Yozef Tomson sınaqlarla təsdiq etmişdir.

Hər bir atomun beta parçalanmasında bir elektron ayrılır.

Elektronun yükü −1,60217653(14)·10−19 Kl-dur. Bu qiymət başqa elementar hissəciklərdə elektrik yükünü ölçmək üçün istifadə edilir. Sükunət halında elektronun çəkisi 9,1093826(16)·10−31 kq-dır.

Atomun üç hissəsinə biri ( digər ikisi proton və neytrondur ). Atomu maddənin ən kiçik vahidi qəbul edən qayda yolu ilə , elektrikin dənə ciksel bir quruluş içində olduğu nəticəsinə çatılar. Ən kiçik elektrik yükü daşıyan bu dənəciyi adı elektrondur . Elektronlar müşahidə dənəcik deyil dalğa xüsusiyyəti göstərərlər. Bütün atomların xarici hissəsi elektron təbəqələrindən ibarətdir və hər təbəqə nüvədən uzaqlığına görə K , L , M. .. kimi hərflərlə adlandırılar.

Atomun ətrafında lay lay orbitlər tapılar. Bu orbitlərdə elektronlar tapılar. Orbit "n " hərfi ilə göstərilir . Bunlar K , L , M , N , ... kimi hərflərlə göstərilərkən eyni zamanda 1 , 2 , 3 , 4 , ... kimi nömrələrlə da göstərilir . Bu nömrələrə Baş kvant sayı deyilir. Orbitlərində öz içlərində alt vahidləri vardır. Bunlara Orbital adı verilər.

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: ائلئکترون