Eyfel qülləsi
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
Eyfel qülləsi (Fransızca: La Tour Eiffel, /tuʀ ɛˡfɛl/)- Paris, Fransa. Paris şəhərinin ən məşhur tikililərindən biridir. Mühəndis Gustav Eyfelin başçılığı ilə 1889 -cu ildə tikilib, başa çatdırılmışdır. Qüllə 324 m. hündürlüyə malikdir.
2005-ci ildə Eyfel qülləsinə 6,428,441 nəfər baş çəkmişdir. Tikildikdən sonra isə, ümumilikdə 200,000,000 nəfər.
Eyfel Qullesi 1887 ile 1889 iller arasinda Gustave Eiffelin firması terefinden, Fransız Dovrunun 100-cu illiyinin qeyd olundugu esnada insa edildi.
3000 işçi 26 ay muddetinde 18 bin 38 edet demir hisseni 2,5 milyon hisseyle birlesdirdi.
Eyfel Qullesi her 7 ilde bir 60 ton boya ile boyanir. Bu sistemde 25 usta isleyir ve ish 15ay davam edir. Bu is vaxti 1500firca, 5000 cilalamaq ucun kagiz, 1500 ish geyimi istifade olunur. Boyamagin maddi deyeri ise 3 milyon euro olur.
Gustave Eiffel ish otaginda qullenin aero dinamik olculerini hazirlayir.
Eyfel qullesi hazirlanmaga bashladigi vaxtda Paris xalqinin qezebine sebeb oldu. Bezi senetkarlar bu tikilisi boyuk bir kuce isigina oxsatdi, Bir fabrik kimi pArisin goruntusunu zedeleyeceyini ireli suduler.
Açılışından sonra 3 menzere hissesinden sonra emele gelen qulleye ilk platformaya qeder 50 sernisin dasiyan 2 lift duzeldildi. 2-ci dunya muharibesi zamani, isletme sistemindeki problemler liftin fealiyyetini dayandirdi. Bu zaman Adolf Hitler qulleye ayaqla cixamaga mecbur oldu.
Zirvesindeki televizor dalgalari ile birlikde 327 metr hundurlukde olan qulle demirden insa edilib. Xususi texnikalar vasitesile bu gune qeder qoruna bilib.
Bu gün Eyfel Qullesi, Dünyanın en gozel memarliq numunelerinden biri olaraq taninir.
Qullede ozune qesd hadiseleri cox yasanib. Bu vaxta qeder 400 nefer ozune qesd edib. Vaxt kecdikce, bu hadiselerin qarsisina kecmek ucun platformun cixis noqtelerine demir qoruyucular duzeldilib.
22 Iyul 2003 tarixinde, qısa qapanma neticesinde, qullenin zirvesinde, ust ziyaretci platformasinin ustunde yangin bash verirb.
Eyfel qullesinin qurulmasından sonra, Londonda da bele bir memarliq abidesi qurmaq ucun plan hazirlanib. Watkins Tower adı verilen bu ishin insasina 1891-ci ilde baslanmis olmagina baxmayaraq ish ugurlu getmir ve 1907-ci ilde dagildilir.
