Lirika

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Lirika "lira" sözündən olub, yunanca simli musiqi alət deməkdir. Şərq ədəbiyyatında lirik şeirlərə rübai şeirlər də deyilir. Rübab da ərəb sozu olub, simli alətin adidir.

Lirik novun əsas əlaməti müəllifin hiss-həyacanlarının, fikir və arzularının ifadəsidir. Lirik əsərdə müəyyən bir hadisədən danışılmır. Burada hadisədən alınan təsir və onun nəticəsində şairin qəlbində yaranan hisslər öz əksini tapir. Lirik seirin əsas qəhrəmanı müəllif özüdür. Ədəbiyyatda buna lirik qəhrəman deyilir. Lirik əsərlər epik əsərə nisbətən kiçik olur. Lirik əsərlər məzmunca 2qrupa bölünür:

  1. Məhəbbət lirikasi
  2. İctimai-siyasi lirika

Aşıq sifahi ədəbiyyatında janrlari nəğmə, bayatı, ağı və mahnıdir.

Yazılı ədəbiyyatda isə janrları qəzəl, qəsidə, qitə, rübai və müxəmməsdir.

Ədəbiyyat həyatı bədii obrazlarla əks etdirən söz sənətidir. Ədəbiyyat iki yerə ayrılır: şifahi və yazılı. Şifahi ədəbiyyata aid olan nümunələrin müəllifi yoxdur. Onlar ağızdan- ağıza, dildən- dilə keçərək bu günkü dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır. Yazılı ədəbiyyata aid olan nümunələrin müəllifi var. Laylalar, əzizləmələr,dastanlar və s. şifahi xalq ədəbiyyatının maraqlı nümunələrindəndir. Hekayə, pyes, poema və s. yazılı ədəbiyyatın maraqlı nümunələrindəndir. Yazılı ədəbiyyatın sonralar yaranmasının səbəbi elə yazının da sonralar yaranmasıdır.

Ədəbiyyatın üç ədəbi növü var:lirik, epik, drammatik.

  • Lirik növ nəzmlə olur. (şeir dili)
  • Epik növ nəsrlə olur. (nağıl dili)
  • Drammatik növ həm nəzmlə, həm də nəsrlə olur.