Maori dili

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Maori dili
Orijinal adı: Māori
Ölkələr: Yeni Zelandiya
Rəsmi status: Yeni Zelandiya
Tənzimləyən təşkilat: Maori dili komissiyası
Danışanların ümumi sayı: 100–160 min
Təsnifatı
Kateqoriya: Okeaniya dilləri
Avstroneziya dilləri
Malay-Polineziya qolu
Şərqi Malay-Polineziya dilləri
Okeaniya dilləri
Polineziya dilləri
Yazı: latın əlifbası
Dil kodları
QOST 7.75–97: мао 437
ISO 639-1: mi
ISO 639-2: mao (B); mri (T)
ISO 639-3: mri
Bax: Layihə:Dilçilik

Maori ya te reo Maori — Avstroneziya dillərinin Şərqi malay-polineziya dilləri qrupuna aid dil. Kuk adaları ilə Yeni Zelandiyada danışılır.1987-ci ildə qəbul edilən Maori dili Qanununa (Māori Language Act) görə Yeni Zelandiyanın iki rəsmi dilindən biridir. Maori dilinin danışanlarının sayı 100-160 min olaraq təxmin edilir.

Şərqi Polineziya bölgəsinin kənarında qalan adalardan biri olan Yeni Zelandiya son məskən edilən (MS 800) Polineziya adalarından biridir. Bu tarixdən bəri Maori dili o biri Polineziya dillərindən müstəqil olaraq inkişaf etdi. Avropalı xristian missionerlər Maori dilini bir yazı dili halına gətirdilər. Maori dilində çap edilmiş ilk əsər 1815-ci ildə nəşr olundu.

Dil bilgisi[redaktə]

Maori dili 5 sədalı hərf (hər biri qısa ya da uzun oxuna bilər) və 10 sədasiz hərf (h, k, m, n, ng, p, r, t, w, wh) hərf ehtiva edir.Hecalar tez-tez təkrarlanır.Ümumiyyətlə yoğunluk, qətilik ifadə etmək istəndiyində bu təkrarlamaq müraciət edilər.Ön şəkilçi və son şəkilçilər çox azdır. Adların cəm halları və hərəkət çəkilişləri söz dəyişiklikləriylə göstərilir.