Qiymətli daşlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Qiymətli daşlar - təbiətdə nadir tapılan, gözəl xarici görünüşə malik minerallar.

Qiymətli daşlar ta qədimdən insanları cəlb etmiş, bu daşlara maraqlı xüsusiyyətlər uydurulmuş, onların müalicəvi əhəmiyyətinə inanmışlar. Məsələn, sapfirin ilanı öldürməsinə, heliotropun insanı gözə görünməz etməsinə, ametisti dilin altına qoyanda sərxoşluqdan qoruduğuna inanmışlar. Qədim Roma yazıçı və alimi Böyük Pliniy (bizim eranın 23-79-cu illər) özünün " Təbiətin tarixi" əsərində aqat haqqında yazırdı ki, bəzən aqatda Apollon və doqquz muzanı görmək mümkündür, həm də onları "süni yolla ayırmaqla yox, təbiət elə rəng vermişdir ki, hər muzanın öz xüsusiyyətlərini təbii olaraq ayrılıqda görmək olar".

Orta Asiya alimi Biruni (973 -1050-ci illər) yazırdı: " Əgər ilanın qarşısında zümrüdü saxlasan, onun gözündən yaş axacaq, və o kor olacaqdır. Bu faktı çoxları təcrübələrinə görə təsdiq edir...".

Daşlar haqqında qədim kitablarda –"lapidariya"larda insanların ilkin məlumatları çox primitiv olmuş, inanca əsaslanmışdır. Bütün bunlara baxmayaraq, elə orada bəzi elmi fikirlərin cücərtilərini görmək olar. Misal üçün, almazı dayanıqlığın və cəsarətin, qorxmazlığın, bədbəxtliyə üstün gəlməyin simvolu kimi görürdülər. İndi bir çox insanlara məlumdur ki, almaz ən bərk metalları belə aşılaya bilir. Kvarsın əvvəllər gizli və sehrli enerjiyə malik olmasına inanırdılar. İndi biz bilirik ki, kvarsa mexaniki güc tətbiq etdikdə, onda elektrik gərginliyi yaranır ki, kvarsın bu xüsusiyyətinə görə elektrotexnikada istifadə edilir. Eləcə də kəhrəba qoruyucuları, rubinli lazeri xatırlatmaq olar.

Qədim ölkə və xalqlarda qiymətli daşların rənglərinə üstünlük verilirdi. Məsələn, Hindistanda qırmızı rəngli qiymətli daşlara üstünlük verilirdisə, qədim Misirdə yaşıl və mavi rəngli daşlara daha çox üstünlük verilirdi.

Doğulduğumuz ayın daşları[redaktə]

Yəqin ki, bir çox insanlar "Doğulduğumuz ayın daşları", "Həftənin günlərinin daşları", "Bürclərin daşları" haqda eşidib. Bu siyahı ta qədimdə Şərqdə tərtib olunmuş, sonralar Avropaya yayılmışdır. Bu siyahı zaman içində müxtəlif xalqlarda yenidən tərtib olunmuş, bəzi savadsız əlavələr edilmişdir. Bunun nəticəsində müxtəlif versiyalar yaranmışdır. Nəhayət ki, son zamanlarda Beynəlxalq yüvelirlər assosiyası xüsusi araşdırmalardan sonra ilkin siyahını tərtib etmişlər. Müxtəlif aylarda anadan olan insanlar üçün talisman-daşların siyahısı isə aşağıdakılar kimi təsdiqlənib: Yanvar –qranat; fevral –ametist; mart –akvamarin; aprel –almaz; may –zümrüd; iyun –mirvari; iyul –yaqut; avqust –xrizolit; sentyabr –sapfir; oktyabr –opal; noyabr –topaz; dekabr –firuzə.

Əsrlər keçdikcə qiymətli daşların daha dəyərli xüsusiyyətləri meydana çıxdı. Məsələn, onlardan ən qiymətlisi olan almaz, müasir zamanda nəinki közəllik daşı kimi, eyni zamanda texniki daş kimi daha qiymətlidir. Elektronika, optika, radiotexnika, hərbi işlər, dəqiq mexanika və başqa sahələrdə qiymətli daşlar gözəlliklərinə görə yox, daha çox öz fiziki xüsusiyyətlərinə görə dəyərləndirilirlər.

Kvarsın şəffaf növü olan "Dağ bülluru" – müalicəvi məqsəd üçün iki tərəfli ucu olan və ya şəffaf piramida şəklində istifadə edilir. Onu gümüş üzükdə, çeçələ barmaqda və ya zəncirlə boyunda ürək səviyyəsində asılmış şəkildə gəzdirmək olar. Büllur demək olar ki, bütün orqanizmi müalicə edir: əsasən limfa sistemini və maye balans pozğunluğunu (bədən boşluqlarında su yığımını və s.). orqanizmdə istilik balansını normallaşdırır, şaxtaya qarşı müqavimət yaradır, temperatur dəyişikliyi nəticəsində təzyiqi qeyri - stabil olan insanlar üçün xeyirlidir. Diş, sümük ağrılarına və digər bədəndə olan bəzi xəstəliklərə köməyi olur. Onu gəzdirənlərə həyat enerjisi verir, yaddaş və nitqi yaxşılaşdırır. Serdolik kimi kristalın regenerasiya və soyuduculuq xüsusiyyətlərinə görə yanıq vaxtı istifadə edilir. Şar şəkilli bülluru yaranın üstündə elə tuturlar ki, günəşin ultrabənövşəyi şüaları birbaşa yaranın üzərinə düşür və bakteriyaları məhv edir, yara tez sağalır.

Mənbə[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]