Qrenlandiya

Qrenlandiya (qrenlandca:Kalaallit Nunaat; datca:Grønland) - Sahəsi 2 166 086 km², dünyanın ən böyük adası.

Tarix

Danimarka artıq üç yüz ildir ki, Qrenlandiyaya nəzarət edir. 1979-cu ildə müstəmləkəyə məhdud suverenlik verilib. Danimarkanın keçmiş müstəmləkəsi 21 iyun 2009-cu ildə müstəqilliyini elan edib.

Bu addım 2008-ci ilin noyabr ayında keçirilmiş referendumun nəticələrinə əsasən atılıb. Onda adanın əhalisinin böyük əksəriyyəti geniş muxtariyyəti dəstəkləmişdi.

Yeni hüquqi qaydaya əsasən, polis və məhkəmə yerli hakimiyyətin yuridiksiyasına keçir. Qrenlandiya dili (kalaallisut) rəsmi dilə çevrilir. Ölkə vətəndaşları isə beynəlxalq hüquq tərəfindən ayrıca xalq kimi tanınacaq. Ancaq müdafiə və xarici siyasət məsələləri ilə əvvəlki kimi Kopenhagen məşğul olacaq.

Fiziki-coğrafi xarakteristika

Əsasən soyuq iqlimlidir.

İqtisadiyyat

Tədqiqatlar zamanı aydın olub ki, 1000 il əvvəl Qrenlandiyaya nəzarət edən vikinqlər burada üzüm yetişdiriblər. Hazırda isə Qrenlandiya adası buz təbəqəsiylə örtülüdür və burada yüksək temperaturda yetişən üzüm becərmək mümkünsüzdür.

Qrenlandiyada böyük neft, qaz, qızıl və almaz yataqları var. Adanın əsas əhalisi inuitlər, yəni eskimoslardır. Ada Danimarka büdcəsindən çox asıldır və oradan ildə 500 milyon avroya yaxın vəsait alır. Bu, Qrenlandiya ÜDM-nin 30 faizi qədərdir.

Əhali

Qrenlandiya əhalisinin əsas hissəsini danlar, eskimoslar, kanadalılar təşkil edir.Ölkənin yalnız cənubunda yaşayış vardır.

Dil

Əhalisi ingilis və ispan dillərində danışır.

Din

Ada əhalisinin əksəriyyətini xristian katolikləri təşkil edir. Bir qismi isə qeyri-ənənəvi dinlərə sitayiş edirlər.