Samanilər sülaləsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Merge-arrows.svg Bu məqalə Samanilər dövləti məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.

Satanilər sülaləsi سامانیان
Əcdadı: Saman Xudat
Titullar: Əmir
Banisi: I Əhməd Samani
Sonuncu hökmdar: II İsmail Samani
Hazırki rəhbər: Yoxdur
Əsası qoyulan il: 875
Soyun kəsilməsi: 999


Samanilər sülaləsi (875-999) (Farsca: سامانیان Sāmāniyān), Orta Asiya və Şərqi İranda qurulmuş, adını qurucusu Saman xudadan alan bir xanədanlıqdır.


Sülalənin tarixi[redaktə]

İslam ordularının İranı ələ keçirməsinin və Səfəri ağalığının yıxılmasının ardından İranda iqtidarı ələ keçirən ilk yerli sülalədir.

İsmail Samani türbəsi (Buxara)

Samanîlər dönəmi Tacik millətinin başlangıcı olaraq qəbul edilir. Hakimiyyətləri 102 il sürən Samanilər torpaqlarını, Xorasan, Təbəristan, Kirman, Hirkan, ReyMavərənnəhrə qədar yaymışdılar. Hakimiyyətlərini qəbul etdirmək üçün Sasanilərin davamıymış kimi davranmışdılar. Paytaxtları Buxara, SəmərqəndHerat kimi şəhərlər olmuşdur.

Samanilər qədim İran mədəniyyətini canlandırmaq ilə qalmadılar və İslamiyətin yayılması üçün də böyük çaba-çalış sərf etdilər. Fars-İran mədəniyyətinin bütün təsirlərini Orta Asiyaya yaydılar. Sənətdə çanaq - çömlək düzəldilməsində irəli getdilər, və süslemli yazıları olan əsərlər verdilər. Torpaqları içindəki bir çox topluluq İslamiyətə girməyə başladı. Tarixçilərə görə Samanilerin geyrətləri ilə o dönəmde təxminən 200,000 Türk İslamiyətə girdi.[1] Türklərin İslama girişi gələcəkdə bölgəni hakimiyyəti altına alacaq olan Qəznəlilerin böyük bir sürətlə güclənməsinə ortam hazırladı. Dövlətləri 999-cu ildə Qaraxanlılar tərəfindən yıxıldı.

Samani əmirləri[redaktə]

  1. I Nəsr (864 - 892) (Nəsr bin Əhməd)
  2. I İsmayıl (892 - 907) (İsmayıl bin Əhməd)
  3. II Əhməd (907 - 914) (Əhməd bin İsmayıl)
  4. II. Nasr (914 - 943) (Said Nasr)
  5. I. Nuh (943 - 954) (Hamid Nuh)
  6. I Əbdülməlik (954 - 961) (Müeyyed Abdül Melik)
  7. I. Mansur (961 - 976) (Mansur bin Nuh)
  8. II. Nuh (976 - 997) (Rıza Nuh)
  9. II. Mansur (997 - 999) (Ebu'l-Haris Mansur)
  10. II Əbdülmlik (999) (Əbdülməlik bin Nuh)
  • II İsmail (Diriltməyə çalışdı) (İsmail əl-Müntasır)
900-cü illərdə AvrasiyaŞimali Afrika
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Saman xudat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Esad
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nuh
 
Ahmed
 
Yahya
 
İlyas
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
I. Nasır
1.(875-892)
 
I. İsmail
2.(892-907)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
II. Ahmed
3.(907-914)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
II. Nasır
4.(914-943)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
I. Nuh
5.(943-954)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
I. Abdül Melik
6.(954-961)
 
 
 
 
 
I. Mansur
7.(961-976)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
II. Nuh
8.(976-997)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
II. Mansur
9.(997-999)
 
II. Abdülmelik
10.(999)
 
İsmail
el-Muntasır
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


İstinadlar[redaktə]

  1. Ibn Athir, Cilt 8, s.396

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]