WikiLeaks

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
WikiLeaks
Wikileaks logo.svg
URL: wikileaks.org
Kommersiya: Yox
Saytın tipi: sənəd saxlama
Dil(lər)i: İngilis
Sahibi: The Sunshine Press
Fəaliyyətə başlayıb: 4 oktyabr 2006

VikiLiks (ing. WikiLeaks) — dövlət, korporasiya və ya dinə məxsus olan sızdırılmış məxfi məlumat və sənədləri dərc edən beynəlxalq sosial internet layihə. Sayt kriptoqrafiyanın (encryption) hərbi məqsədlər üçün istifadə edilən alqoritmlər vasitəsi ilə məlumatı sızdıranın kimliyini və yerini maksimal dərəcədə məxfi saxlayır. Saytın hostu İsveçdə mənzillənən "yüksək dərəcədə etibarlı, məxfi və heç bir sual soruşmayan" PRQ İnternet provayderidir. Bununla yanaşı, Vikiliks öz serverlərini heç bir spesifik yerdə mənzilləmir.[1]

Senzura[redaktə]

VikiLiksi internetdən yığışdırmaq üçün edilmiş bütün cəhdlərin boşa çıxmasına baxmayaraq, sayt ÇinAvstraliyada müəyyən dərəcədə senzuraya məruz qalmışdır. Belə ki, Çində əsas axtarış sistemləri, BaiduYahoo! da daxil olmaqla, Vikiliksə olan bütün keçidləri qadağan etmişlər. Avstraliyada isə 16 mart 2009-da Vikiliksə linki olan bütün sayt URL-lərinin qara siyahısı hazırlanmışdır. Senzura tətbiq olunduğu halda, Avstraliyadan bu saytlara giriş mümkün olmayacaq.

Saytın rəhbəri Culian Assanj müsahibələrində dəfələrlə bildirmişdir ki, Amerika hakimiyyəti onu cəzalandırmağa hazırlaşır. Bir neçə ay müddətinə saytda “Sığorta” adlı xüsusi məxfi fayl yerləşdirilmişdi. Bu faylı internetdən endirmək mümkün olsa da, onu açmaq üçün xüsusi kod lazımdır. Ehtimal olunur ki, bu faylda yerləşdirilən kompromatlar ABŞ hakimiyyətini daha çox narahat edir və Assanja qarşı sui-qəsd olacağı halda oradakı məlumatlar yayımlanacaq.

Bu saytda Azərbaycana və birbaşa Azərbaycan hökumətinə aid sənədlər də dərc olunub. Azərbaycan Prezidentinin Mətbuat Xidməti isə bu materialları Azərbaycanın qonşu dövlətlərlə münasibətlərini korlamaq, ölkə başçıları arasında inamsızlıq və etimadsızlıq yaratmaq məqsədi daşıyan açıq təxribat adlandırmışdır.[2]

Xarici keçidlər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Goodin, Dan (21 February 2008). "Wikileaks judge gets Pirate Bay treatment". The Register. http://www.theregister.co.uk/2008/02/21/wikileaks_bulletproof_hosting/. İstifadə tarixi: 22 October 2009. 
  2. Azərbaycan Prezidentinin Mətbuat Xidməti “Wikileaks” saytındakı məlumatlara münasibət bildirdi

Həmçinin bax[redaktə]