Yuri Qaqarin
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
| Yuri Qaqarin |
|---|
| Doğumu |
| 9 Mart 1934 Rusiya, Kluşino/Qjat rayonu |
| Vəfatı |
Yuri Qaqarin (rusca Юрий Алексеевич Гагарин) sovet kosmonavtı və kosmosa uçan ilk insan.
Yuri Qaqarin kəndçi ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası Aleksey İvanoviç Qaqarin dülgər, anası Anna Timofeevna Qaqarin isə heyvanadrlıqla məşğul idi. Uşaqlığını o Kluşino kəndində keçirir. 1 Sentyabr 1941-ci ildə məkətə gedir. 24 may 1945-ci ildə onun ailəsi Qjatsk şəhərinə köçür. 1951-ci ildə Yuri orta ixtisas məktəbini bitirərək tökmə üzrə ixtisasa yiyələnir. Həmin ilin avqustunda Qaqarin Saratov sənaye texnikumuna daxil olur və oktyabr ayından Saratov aeroklubun üzvü olur. 1955-ci ildə təhsilini əla qiymətlərlə başa vuraraq Yak-18 təyyarəsində ilk dəfə sərbəst uçuş edir.
27 oktyabr 1955-ci ildə Qaqarin əsgərliyə çağrılır və Orenburqdakı 1-ci hərbi aviasiya məkətbinə göndərilir. 25 Oktyabr 157-ci ildə o bu məktəbi bitirir.
9 dekabr 1959-cu ildə o ərizə ilə kosmonavtlığa namizədlərin siyahısına götürülməyi xahiş edir. Qaqarin iki tibbi ekspertizanı keçəndən sonra 1960-ci ildən general Verşinin əmri ilə o kosmik uçuşlar üçün hazırlıq komandasına qəbul edilir.
1961-ci ildə ABŞ ilə raket yarışmaısnda qabğa çıxmaq istəyən Korolyev namizədlər arasından 6 nəfəri seçir. Kimin kosmosa uçması sonuncu dəqiqəyə qədər gizli saxlanılır. Sonuncu anda Qaqarin və onun əvəzləyicisi Titov seçilir.
Uçuş 12 aprel 1961-ci ildə Baykonur start məntəqəsində baş verir. "Vostok" gəmisində uğurla kosmosa çıxan Qaqarin göydə 108 dəqiqə dövr etdikdən sonra sağ və salamat yerə qayıdır. Onun insaniyyətin tarixində edtiyi bu ilk adım təkcə ölkə daxilində deyil, həm də xaricdə yüksək qiymətləndirilir.
Qaqarin 27 mart 1968-ci ildə sınaq üçüşu zamanı təyyarədə qəzaya uğrayır və həlak olur. O Moskvada Kreml divarında dəfn olunub.
