Çerknisa gölü

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Çerknisa gölü
Cerkniško jezero.jpg
Ümumi məlumatlar
Mütləq hündürlüyü 546 m
Eni 4,7 km
Uzunluğu
  • 10,5 km
Sahəsi
  • 38 km²
Dərin yeri 10 m
Yerləşməsi
45°45′08″ şm. e. 14°23′06″ ş. u.
Ölkə
Çerknisa gölü xəritədə
Çerknisa gölü
Çerknisa gölü
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Çerknisa gölü (sloven. Cerkniško jezero) — Notranska Kraska bölgəsinin Çerknisa icmasının ərazisindəki Karst yaylasında yerləşən Sloveniyadakı bir göl. Karst sahəsi vaxtaşırı su ilə doldurulur, bu da yazda və ya yayın əvvəllərində karst dəlikləri vasitəsilə birləşir. Gölün ətrafında bir neçə yaşayış məntəqəsi var (xüsusən şimaldan və şərqdən), ən böyüyü 3 min əhalisi olan Çerknisa şəhəridir. Gölün təxminən 10 km qərbində Postojna karst mağarası ilə məşhur olan Postojna şəhəri vardır.

Hidrologiya[redaktə | əsas redaktə]

Çerknisa gölü, 2006-ci il
Çerknisa gölünün şimalında yerləşən karst çölü

yağıntılardan və yeraltı axınlardan su qalxdıqda sahədəki karst çuxurları dolur. Nəticədə göl əmələ gəlir. Yağışın və yeraltı su axınının sonrakı azalması suyun Karst mağaralarına axması, stalaqtit və stalaqmitlərin çoxalmasına səbəb olur. İllin müxtəlif dövrlərində, bölgədəki hava şəraitindən asılı olaraq, göl hövzəsi demək olar ki, tamamilə quru və tamamilə dolu ola bilər. Yayın əvvəlində bir qayda olaraq, göldə çox su yoxdur. Avqust ayında kəndlilər gölün keçmiş dibində çəmənlikləri biçir və otları heyvanlara yem kimi istifadə edirlər. Payızda göl xüsusən cənub-qərb tərəfdən yağış suları ilə doldurulur. Yazda isə qarın əriməsi ilə göl su ilə dolur. Tarixi dövrlərdə gölün heç vaxt şimal-şərq hissəsi qurumamışdır. Bu hissəsə gölün dibi karst yaylasının digər ərazilərindən fərqlənir[1].

Göldəki suyun səviyyəsinin hündürlüyü 7 m (dəniz səviyyəsindən 546-dan 553 m-ə qədər) dəyişir. Yüksək su ilə gölün ölçüsü 10x5 km və 30 km²-dir. Bu dövrlərdə ölkənin ən böyük gölü olur (ən böyük daimi gölü Boxinsko). Göldən axan suyun bir hissəsi Lyublyana çayının mənbələri şəklində səthə çıxır[2].

Flora və fauna[redaktə | əsas redaktə]

Çerknisa gölündə qamışlarcil kolları, həmçinin geniş nəm çəmənliklərin böyük sıxlıqları vardır. Şərq hissəsində isə bir bataqlıq qalıqları var.

Gölün faunasına insanın təsiri azdır. Göldə olan olan balıqlar səbəbindən nəsli kəsilməkdə olan Adi çivdimdik də daxil olmaqla bir çox quş növləri üçün vacib bir yuva yeri rolunu oynayır. Ümumilikdə göl zonasında Ağgöz qaraördəkAğquyruq dəniz qartalı da daxil olmaqla 230 quş növü qeydə alınıb[3] .

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Cathie Carmichael. "The Fertility of Lake Cerknica, Social History, Vol. 19, No. 3 (Oct., 1994), pp. 305—317". (#parameter_ignored_suggest)
  2. Cerknica Lake — Lake that vanishes Arxivləşdirilib 2009-06-03 at the Wayback Machine — slovenia.si
  3. Lake Cerknica — BirdLife IBA Factsheet