Çexiya parlamenti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Çexiya parlamenti-(Çex dilində: Parlament České Republiky) Çexiyanın paytaxtı Praqada, Mala Strana'da yerləşən Çexiyanın qanunvericilik orqanıdır.

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Bu parlament birbaşa seçkilərdə seçilmiş iki palatadan ibarətdir: Deputatlar Palatası Yuxarı Ev: Senat Konstitusiyanın 15-ci maddəsi ilə "Parlament" adını verilmişdir [1]. Parlamentdə parlamentlər sistemində adi səlahiyyətləri həyata keçirilir: qanunlar qəbul edir.Konstitusiyanı dəyişdirmək hüququ vardır, beynəlxalq sazişləri təsdiqləyir; zəruri hallarda, müharibə elan edir, Çexiyada xarici hərbi qüvvələrin olması və ya xaricdə Çex hərbi qüvvələrinin göndərilməsini təsdiqləyir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Bohemiya ərazilərində yaradılmış müasir parlamentarizm ənənəsi 1861-ci ildə Avstriya imperiyasının (bundan sonra Avstriya-Macarıstanın Cisleithan hissəsi)İmperator Şurası (Reichsrat, Řískská rada) dövrünə aiddir.

1918-ci ildə Çexoslovakiya elan edildikdən sonra Milli Məclis (Národní shromáždění) İmperator Şurası və Dövlət Diyeti (Bohem, Moravian, Silesian) həm də qanunvericilik vəzifələrini icra etdi [2] 1938-39-cu illərdə və 1948-89-cu illər arasında qeyri-demokratik rejimlər içərisində bir parlament var idi (yarı avtoritar və ya kommunist rejimi). Çexoslovakiyanın federallaşması nəticəsində (1968), ölkənin Çexiya və Slovak hissələrinin milli şuraları yaradılmışdır.

Deputatlar Palatası Çex Milli Şurası (Česká národní rada) ilə davamlılığını davam etdirir, Senat 1996-cı ildə quruldu (İlk Çexoslovakya Respublikasına istinadən).

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. https://www.hrad.cz/en/czech-republic/constitution-of-the-cr
  2. Balík, S.-Hloušek, V.-Holzer, J.-Šedo, J.: Politický systém českých zemí 1848-1989. Brno 2006, p. 81