İmpuls

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İmpuls
Ölçüsü LMT-1
Ölçü vahidi
BS kq•m/san
SQS q•sm/san
Qeyd
vektorial kəmiyyət
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Qüvvə impulsu
Ölçü vahidi
BS N•san
Qeyd
vektorial kəmiyyət
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Cismin kütləsi ilə sürəti hasilinə bərabər olan kəmiyyətə impuls deyilir.

Burada (vahidi ) impuls, (vahidi )cismin kütləsi və (vahidi ) cismin sürətidir.
Impuls vektorial kəmiyyətdir və sürət istiqamətində yönəlir. İmpuls anlayışını elmə R. Dekart (1596–1650) daxil etmişdir. Dekart onu hərəkət miqdarı adlandırmışdı.

Qüvvə impulsu[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qüvvə ilə onun təsir müddətinin hasilinə bərabər olan kəmiyyətə qüvvə impulsu deyilir. Cismin impulsunun dəyişməsi qüvvə impulsuna bərabərdir.

Qüvvə impulsunun tapılmasının bəzi tətbiqlərinə baxaq:

a) Cismin əvvəlki və sonrakı impulsları bir düz xətt üzrə eyni istiqamətdə yönəldikdə;

b) Cismin əvvəlki və sonrakı impulsları bir düz xətt üzrə əks istiqamətdə yönəldikdə;

c) Cismin perpendikulyar istiqamətdə səth ilə elastik toqquşarsa,

, plastiki toqquşarsa olar.

d) Ümumi halda, yəni müxtəlif istiqamətlərdə olarsa,

-nin qiyməti kosinuslar teoreminə görə tapılır:
Burada vektorları arasındakı bucaqdır deyildir
  • təkan, səbəb, stimul;
  • fiziologiyada qeyri-iradi hərəkət;
  • mexanikada hərəkət prosesində əldə olunan orta əhəmiyyətə malik qüvvə;
  • elektronikada elektrik cərəyanının sürətli və qısa müddətli sıçrayışı;
  • hər hansı bir hərəkəti doğuran daxili səbəb, təkan. Məsələn, yaradıcılıq impulsu. İradə impulsu.

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Əliquliyev R.. Şükürlü S., Kazımova S. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan terminlər. Bakı, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.