İmpuls

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İmpuls
Ölçüsü LMT-1
Ölçü vahidi
BS kq•m/san
SQS q•sm/san
Qeyd
Qüvvə impulsu
Ölçü vahidi
BS N•san
Qeyd

Cismin kütləsi ilə sürəti hasilinə bərabər olan kəmiyyətə impuls deyilir.

Burada (vahidi ) impuls, (vahidi )cismin kütləsi və (vahidi ) cismin sürətidir.
Impuls vektorial kəmiyyətdir və sürət istiqamətində yönəlir. İmpuls anlayışını elmə R. Dekart (1596-1650) daxil etmişdir. Dekart onu hərəkət miqdarı adlandırmışdı.

Qüvvə impulsu[redaktə | əsas redaktə]

Qüvvə ilə onun təsir müddətinin hasilinə bərabər olan kəmiyyətə qüvvə impulsu deyilir. Cismin impulsunun dəyişməsi qüvvə impulsuna bərabərdir.

Qüvvə impulsunun tapılmasının bəzi tətbiqlərinə baxaq:

a) Cismin əvvəlki və sonrakı impulsları bir düz xətt üzrə eyni istiqamətdə yönəldikdə;

b) Cismin əvvəlki və sonrakı impulsları bir düz xətt üzrə əks istiqamətdə yönəldikdə;

c) Cismin perpendikulyar istiqamətdə səth ilə elastik toqquşarsa,

, plastiki toqquşarsa olar.

d) Ümumi halda, yəni müxtəlif istiqamətlərdə olarsa,

-nin qiyməti kosinuslar nəzəriyyəsinə görə tapılır:
Burada vektorları arasındakı bucaqdır.
  • təkan, səbəb, stimul;
  • fiziologiyada qeyri-iradi hərəkət;
  • mexanikada hərəkət prosesində əldə olunan orta əhəmiyyətə malik qüvvə;
  • elektronikada elektrik cərəyanının sürətli və qısa müddətli sıçrayışı;
  • hər hansı bir hərəkəti doğuran daxili səbəb, təkan. Məsələn, yaradıcılıq impulsu. İradə impulsu.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Əliquliyev R.. Şükürlü S., Kazımova S. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan terminlər. Bakı, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.